فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

اقتصاد نوین رسانه تلوزیون از منظر فقه اسلامی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: تحولات سریع فناوری و رقابت فشرده درصنعت رسانه، تلویزیون‌های اسلامی را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. از جمله: رقابت با رسانه‌های غربی، تغییرات رفتار مخاطبان و مسائل مربوط به حلال و حرام، هویت اسلامی در کنار تطبیق با فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اقتصاد اشتراکی، و تأمین منافع اقتصادی ضمن رعایت اصول فقهی در تولید محتوا، نیازمند رویکردی جامع و پویا مبتنی بر پژوهش است.
مقاله حاضر، درپی پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان درعصر حاضر، ضمن رعایت اصول فقهی، حقوق دیجیتال و حریم خصوصی مخاطبان، همچنین درآمدهای تبلیغاتی حلال و قابل ردیابی را تضمین نمود و درعین حال درعرصه رقابت رسانه‌ای موفق عمل کرد؟
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد: فقه، با توجه به ماهیت پویای خود، می‌تواند چارچوبی ارزشمند برای طراحی مدل‌های کسب‌ وکار پایدار و شفاف، همچنین تولید محتوای با کیفیت و جذاب فراهم کند این چارچوب با تأکید بر مفاهیمی همچون حلال و حرام، حریم خصوصی، مالکیت معنوی و مسئولیت اجتماعی، حاصل می‌شود.
نتیجه: تلویزیون‌های اسلامی می‌توانند با بهره‌ گیری از نوآوری در محتوا، فرمت و مدل‌های کسب‌ و کار و تلفیق اصول فقهی با فناوری‌های نوین، ضمن حفظ هویت اسلامی، به نیازهای مخاطبان نسل جدید پاسخ دهند و در رقابت با رسانه‌های غربی موفق عمل کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- قرآن کریم
-    آکوچکیان، احمد ونجفی، زهرا، 1395.«الگوی مدیریت فقه بنیان رسانه»، سومین همایش بین‌المللی مدیریت رسانه، اسلامشهر
-    احمـــدوند، محسن و اصغــری‌زاده، عــزت‌الله. (۱۴۰۲). «رویکردی نوین درانتخاب مدل کسب وکاراشتراکی». نشریه: ابتکار و خلاقیت درعلوم انسانی، دوره 13، شماره 1، صفحه 167-194.
-        احمدی، احمد رضا.(1400)، « مجسمه سازی در اسلام»،  قم، انتشارات: بوستان کتاب.
-    امام خمینی، روح الله (1409)، «تحریرالوسیله»، ج1. تهران، انتشارات: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
-    --------------------- (1387)، «صحیفه امام »، ج 21، تهران، انتشارات: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
-    -------------------- (1363)، «تحریر الوسیله»، ج2، قم، انتشارات:  جامعه مدرسین حوزه علمیه.
-    -------------------- (1370)، «صحیفه امام»، ج 5 و 19، تهران، انتشارات: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
-    تقی‌پوریان، علی( پاییز 1401)، «ماهیت مالکیت معنوی در حقوق ایران و اسلام ». نشریه دستاوردهای نوین در حقوق عمومی» دوره 1، شماره 3
-    ترمذی، سنن (1403ه ق )، «کتاب المناقب، باب مناقب عبد الله بن مسعود»، ح 3686، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-    حسینی شیرازی، محمد (1397)، «احکام رسانه در اسلام »، تهران، انتشارات: دانشگاه امام صادق (ع).
-        حسینی، احمد (1374) « فقه و هنرهای تصویری و تجسمی». فصلنامه فقه ، دوره 2
-    حسینی، محمد و همکاران (1397) «نقش رویکرد نوین در حل مسائل پیچیده سازمانی». فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مدیریت، دوره 20، شماره 78،
-    خامنه‌ای، سید علی (1444ق) ، «استفتائات جدید »، ج2. قم ، انتشارات: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
-        دهقان‌، علیرضا(1400)، «حقوق رسانه»، تهران، انتشارات: مجد.
-    سلطانیه، هدیه و بدیع زاده، علی وعزیزی، محمد .(1402). «تعیین کننده‌های قصد استفاده مداوم از سیستم‌های اقتصاد اشتراکی(مورد مطالعه: تاکسی های اینترنتی).» مدیریت توسعه فناوری، ص 202 تا 235
-    شورای عالی انقلاب فرهنگی،(1388)، «اصول و ضوابط تولید و پخش آثار هنری صوتی و تصویری در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران»، تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی.
-    طاهری خرم آبادی؛ حسن (1393). «فقه رسانه و ارتباطات رسانه‌ای»؛ عرصه‌ی نو در حوزه علوم انسانی و مطالعات فقهی. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات راهبردی در علوم انسانی، شماره 23، ص12
-    علوی نجفی، محسن (1394)، «قانون و رسانه »، تهران، انتشارات: دانشگاه علامه طباطبایی.
-        عمید، حسن  (1384)، «فرهنگ فارسی عمید»، ج2. تهران، انتشارات: امیرکبیر.
-    کاظمی، سیدعلی و فاضلی، سید مهدی (1401)، «نقش فقه در هنرهای تصویری تلویزیونی»، تهران، انتشارات: دانشگاه تهران.
-    مسلم، صحیح .( 1412 ه ق)، «الایمان، باب الأمر بالمعروف والنهی عن المنکر»، ح 148، بیروت، انتشارات: چ: دار احیاء التراث العربی.
-        مکارم شیرازی، ناصر(۱۴۲۷ق)، «رساله عملیه»، ج 1، قم، انتشارات: مدرسه امام باقر(ع) .
-        میرباقری ، مهدی ( 1444ق)، « احکام رسانه » قم، انتشارات:  اسناد حوزه قم.
-        مطهری، مرتضی ( 1358)، «ده گفتار»، تهران، انتشارات: صدرا
-        وکیلی، محمد علی (1399)، «رسانه و دین »، تهران، انتشارات: دانشگاه تهران.