فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

واکاوی استرداد مال در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسرا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: زمینه و هدف از تحقیق حاضر، بررسی چالش‌ها و راهکارهای قانونی و عملی استرداد مال در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسر است.
 
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی تحلیلی صورت گرفته است.
 
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بیطرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
 
یافتهها: برای جرایمی مانند خیانت در امانت که قانون صراحتاً به رد مال اشاره نکرده، می‌توان با استناد به ماده ۱۴۸ آیین دادرسی کیفری و ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی، رویه‌ای نوین ایجاد کرد. این رویه به قضات اجازه می‌دهد علاوه بر مجازات اصلی، حکم به رد عین مال کشف ‌شده را نیز صادر کنند.
 
نتیجه: خلاء قانونی در رد مال در جرایم مالی، بزه دیدگان را به دعاوی حقوقی طولانی وادار می‌کند. برای رفع این چالش، قضات می‌توانند با استناد به ماده ۱۴۸ آیین دادرسی کیفری و ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی، حکم به رد عین مال کشف شده را صادر کنند تا زمان و پیچیدگی دادرسی کاهش یابد. البته، این حکم فقط شامل عین مال است و شامل رد مثل یا قیمت نمی‌شود مگر با قانون جدید.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


-    الهام، غلامحسین، برهانی، محسن، درآمدی بر حقوق جزای عمومی، تهران: نشر میزان، 1402.
-        جعفری لنگرودی، جعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، 1388.
-        خالقی، علی، آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر دانش، 1399.
-        .............................، نکته­ها در قانون آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر دانش، 1404.
-        زراعت، عباس، مهاجری، علی، آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر فکر سازان، 1386.
-    .............................، شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)، تهران: ققنوس، 1392.
-    ساقیان، محمدمهدی، تقویت حقوق و آزادیهای متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی آیین دادرسی کیفری مصوب 92، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، شماره ششم، 1393، صفحات 136-113.
-        طهماسبی، جواد، آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر میزان، 1403.
-        کاتوزیان، ناصر، اموال و مالکیت، تهران: نشر میزان، 1389.
-    گلدوزیان، ایرج، محشای قانون مجازات اسلامی، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1404.
-        مدنی، سید جلال، آیین دادرسی کیفری، تهران: پایدار، 1387.
-        مهاجری، علی، شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی، تهران: نشر فکر سازان.
-    هنری، امیر، حقوق مدنی، مالکیت ضمان در قوانین موضوعه ایران، تهران: نشر جنگل، 1389.