فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

بیع از روی نمونه در فقه و حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
گروه حقوق خصوصی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: بیع از روی نمونه ازجمله انواع بیع است که چندان مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است. هدف مقاله حاضر بررسی بیع از روی نمونه در فقه و حقوق ایران و کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا است.
 
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
 
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
 
یافته‌ها: بیع از روی نمونه از منظر فقه مشروعیت دارد. مطابقت مبیع با نمونه، داشتن فرصت کافی جهت بازرسی کالا، عاری بودن از عیوب پنهانی از مهم‌ترین شروط ضمنی بیع از روی نمونه می‌باشد. میزان مطابقت در بیع از روی نمونه باید صددرصد باشد. در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا دو معیار متناسب بودن مبیع با ویژگی‌های معمول و مورد انتظار و تناسب کالا جهت استفاده با اهداف خاص به‌عنوان معیارها و راهکارهای تطابق مبیع با نمونه باشد.
 
نتیجه: نتیجه اینکه مواد قانون مدنی به هیچ‌وجه پاسخ گوی تمام مسائل و ابهامات پیش‌آمده در بیع از روی نمونه نمی‌باشند. منابع فقهی نیز تنها به‌حکم این نوع بیع، و شرایط مبیع اشاره‌کرده‌اند. اگرچه می‌توان در حیطه حقوق داخلی با اتکا به عرف و رویه قضایی تا حدی این خلأ را پر کرد؛ اما در حیطه تجارت بین‌الملل نیازمند مقررات متحدالشکل هستیم. پیوستن به کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا می‌تواند یکی از راه‌حل‌های پیشنهادی باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


-    جمعی از نویسندگان، تفسیری بر حقوق بیع بین‌المللی، ترجمه مهراب داراب پور، جلد دوم، چاپ اول، تهران، انتشارات گنج دانش،1374.
-    صفایی، حسین، حقوق بیع بین‌المللی با مطالعه تطبیقی، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران ،1384.
-      کیایی، عبدالله، التزامات بایع و مشتری، چاپ اول، تهران، انتشارات ققنوس،1376.
منابع عربی
-    الجزیری، عبدالرحمن، الفقه على مذاهب الاربعه، چاپ هفتم، جلد دوم، چاپ اول، بیروت، انتشارات دار الاحیاء تراث العربی،1406.
-    خطیب شربینی، محمد بن احمد، مغنی المحتاج الى معرفه معانی الفاظ منهاج، جلد دوم، چاپ سوم، بیروت، انتشارات دارالفکر، 1421.
-    طوسی، محمدبن حسن، تهذیب الاحکام، جلد هفتم، چاپ چهارم، تهران، انتشارات دار الکتب الا سلامیه،1407.
-    عاملی(شهیداول)، محمد بن مکی، کتاب الدروس، چاپ سوم، قم، انتشارات صادقی، 1417.
-    عاملی(شهیدثانی)، زین الدین بن نورالدین، الروضه البهیه فی شرح لمعه الدمشقیه، جلد سوم، چاپ ششم، بیروت، انتشارات دار التعارف للمطبوعات، ۱۹۹۹.
-    عاملى(شهید اول)، محمد بن مکى،‌ القواعد و الفوائد، جلد دوم، چاپ اول، قم، انتشارات کتابفروشى مفید‌،1404.
-    علامه حلی، الحسن بن یوسف بن المطهر، تذکره الفقها، جلد دهم، چاپ هفتم، قم، انتشارات مؤسسه اهل البیت، ۱۴۲۰.
-    علامه حلی، الحسن بن یوسف بن المطهر، قواعد الاحکام، جلد دوم، چاپ پنجم، قم، چاپ مؤسسه نشر اسلامی، ۱۴۱۸.
-    فخرالمحققین(حلی)، شیخ ابی طالب محمد بن حسن بن یوسف بن مطهر، ایضاح الفوائد فی شرح القواعد، جلد اول، چاپ چهارم، قم، انتشارات بنیاد کوشانپور، 1363.
-      قرافی‌‌‌‌‌‌، شهاب‌الدین، الذخیرة‌‌‌‌‌‌‌‌، جلد سوم، چاپ اول، بیروت، دار‌الغرب الإسلامی‌‌‌‌‌‌‌‌،1418.
-    محقق کرکی، الشیخ على بن الحسین، جامع المقاصد فی شرح القواعد، جلد چهارم، چاپ سوم، قم، انتشارات مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۸.
-    محمدبن عمر، شیخ سلیمان، حاشیه البحیرمی علی شرح منهج الطلاب، جلد دوم، چاپ اول، بیروت، انتشارات دارالکتب العلمیه،1420.
-    مراغی، سیدمیرعبدالفتاح الحسینی، العناوین، جلد دوم، چاپ سوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی،1417.
-    موسوی خمینی، روح الله، المکاسب المحرمة، جلد اول، چاپ سوم، قم، مؤسسه اسماعیلیان،1418. 
-    نائینى، میرزا محمد حسین، منیة الطالب فی حاشیة المکاسب؛ جلد ششم، چاپ اول، تهران، المکتبة المحمدیة، 1429.
-    النووی، ابی زکریا محی الدین بن شرف، المجموع شرح المهذب الشیرازی، جلد نهم، چاپ اول، جده، انتشارات الارشد، 1427.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منابع لاتین
-       Schlechtriem, Peter, Commentary on the UN Convention on the Interna tional Sale of Goods, Translated by G. Thomas, 1th ed, London, Oxford University Press, 1998