فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

واکاوی وقف اوراق بهادار در نظام حقوق اقتصادی بین المللی با نگاهی بر مبانی مالکیت فکری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد نیشابور، نیشابور، ایران.
2 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه حقوق انرژی و تجارت بین الملل، دانشکده حقوق دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: در نظام حقوق اقتصادی بینالمللی، موضوعات حقوقی از منظر نوع کارایی و معیارهای اقتصادی در پهنه بینالمللی مورد توجه قرار میگیرد. در این پژوهش نیز با همین دیدگاه، وقف اوراق بهادار از جمله اوراق بهادار مبتنی بر مالکیت فکری با هدف کارایی اقتصادی و بر اساس معیارهای اقتصادی در عرصه بینالمللی سنجیده میشود. 
مواد و روشها: مقاله پیش رو با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و با ابزار کتابخانهای و فیش ‌برداری در گرد آوردی مطالب بهره جسته است. این مقاله از منظر نظری به بررسی موضوع مورد نظر پرداخته است. مواد مورد بحث نیز کیفی بوده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، صداقت، امانتداری و اصالت متون در زمره مهمترین ملاحظات اخلاقی رعایت شده است.
یافتهها: نتایج این پژوهش حاکی از آن است که هدف اساسی در حقوق  اقتصادی بینالمللی، ایجاد پیوند میان تجارب تاریخی جوامع انسانی برای نیل به توسعه پایدار مترقیانه است. استفاده از نهاد وقف می‌تواند به‌عنوان روشی کارآمد در بهره ‌مندی از تجارب دانش و هنر بشری در عرصه بینالمللی به کار رود. همچنین، امروزه به ‌دلیل انحصار در تکنولوژی و دانش فنی، امکان بهره‌مندی همۀ کشورها از دستاوردهای علمی بین‌المللی وجود ندارد. این امر به عقب‌ ماندگی برخی کشورها در فرایند توسعه و حفاظت از طبیعت منجر شده است. حال با در نظر گرفتن مفهوم وقف بر مالکیت فکری، می‌توان در قالب دستور العمل‌های حقوق  اقتصادی بینالمللی، فرصتی برای وقف دانش و فناوری و توسعه پایدار اقتصادی فراهم نمود.
نتیجه: نهاد وقف که آمیخته با اهداف معنوی است به ویژه در بعد اوراق مبتنی بر مالکیت فکری می‌تواند انحصار تکنولوژی و دانش فنی را از بین برده و از این طریق، به توسعه اقتصادی همه کشورها کمک نماید.  
کلیدواژه‌ها

موضوعات


-    احمدزاده، ابوالفضل، تحلیلی درمبانی فقهی مشروعیت مالکیت فکری. تهران، انتشارات جنگل، 1396.

 

-    بزرگى، وحید، «سازمان جهانی بازرگانى، حقوق مالکیت فکـری وکـشورهای درحـال توسـعه»، مجلـه اطلاعـات سیاسـى اقتصادى، شماره‌های ۱۷۳ و ۱۷۴. 1382.

-       جعفری لنگرودی، محمد جعفر، وقف، تهران، انتشارات گنج دانش، 1374.

-       جعفری لنگرودی، محمد جعفر، وقف، تهران، انتشارات گنج دانش، 1388.

-       -روحی علیایی، فهمیه، حقوق مالکیت معنوی و توسعه اقتصادی، مجله اقتصاد بورس، 1392.

-       روزبهان، محمود، مبانی علم اقتصاد، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1392.

-       -شهیدی، مهدی، مجموعه مقالات، تهران، انتشارات مجد، 1382.
-       صفایی، سید حسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی، ج1، اشخاص و اموال، تهران، میزان، 1382.
-    صمدی، علی حسین، رنانی، محسن، دلالی اصفهانی، رحیم، «مفهوم وآثار اقتصادی حقوق مالکیت»، رویکرد نهاد گرایی، فصلنامه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره۴۰ ، شماره ۱۰۱. 1389.
-    عربیان،محمد جواد، تبیین فقهی وحقوقی حقوق مالکیت‌های فکری با تاکید بر دیدگاه فقهی امام خمینی (رح)، 1396.
-    فهیمی،مهدی، «پروانه ثبت اختراع و مراحل ثبت آن»، فصلنامه تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه‌های عمومی، شماره ۳۲. 1378.
-       کنعانی، محمد طاهر، حقوق تجارت نوین، جلد ۱ ، تهران، نشر جنگل، جاودانه. 1391.
-    گرجی، ابوالقاسم، «مشروعیت حق و حکم آن با تاکید بر حقوق معنوی»، فصلنامه دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره ۲۹. 1372.
-       مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، قم، انتشارات پیامبر اکرم. 1385.
-    موحدی ساوجی، محمود و محمد (1385)، جایگاه مبانی نظری در فهم و ترسیم نظام مالکیت فکری، فصلنامه حقوق اسلامی، صص104و89
-    -موسوی بجنوردی، سید محمد-تقابل و تعامل دیدگاه های تازه حقوقی با مبانی شرعی و فقهی، مجله فقه و حقوق،دوره سوم ویژه،شماره ویژه،1373
-       -موسوی خمینی، روح الله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، 1387.
-       میرحسینی، سید حسن، مقدمه مالکیت فکری، تهران، نشر میزان، 1394.
-    نوروزی، علیرضا، حقوق مالکیت فکری حق مولف و مالکیت صنعتی، چاپ اول، تهران، انتشارات چاپار. 1381.
منابع عربی
-       خمینی، سید روح الله، البیع، ج ۳، تهران، موسسه تنظیم ونشر. 1421 ق.
-       نایینی، میزا محمد حسین غروی، منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، ج ۱، تهران، محمدیه. 1373.   
 
 
 
منابع لاتین
-       Coiquitte, Georgia, intellectual property law and growth, London, springer.
-       Corry, Olaf, Defining and theorizing the third sector, London, Springer, 2010.
-       Evers, Albert, Jean-Louis Laville, The Third Sector in Europe, edited by Jean-Louis Laville, Cheltenham, UK, Edward Elgar Publishing, 2004.
-       Landes, William, The Economic Structure of Intellectual Property Law, U.K, Belknap Press, 2003.
-       Lowenfeld, Andreas, International Economic Law, Translated by Mohammad Habibi Mojandeh, Tehran: Jangal Publication, and Edition., 2011.
-       Micheler, Eva, Legal Nature of Secucurities Inspirions from Comparative Law, London, Springer, 2009.
-       Poltorak, Alexander, Essentials of Intellectual Property: Law, Economics, and Strategy, U.K, Edward Elgard Publishing, 2001.
-       Qureshi Ahmad, International Economic Law, London, Sweet and Maxwell, 2007.
-       Simma, Bernard, Universality of International Law from the Perspective of the Practitioner, European Journal of International Law, 2009.
-       Sonsini, Wilson, Economics of Intellectual Property Law, U.K, Edward Elgard Publishing, 2007.