فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مطالعه تطبیقی حقوق مصرف کننده در ایران و حقوق اتحادیه اروپا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
10.22034/ejs.2024.468217.1873
چکیده
زمینه و هدف: حقوق مصرف‌کننده شامل طیف وسیعی از مجموعه اقداماتی که ناظر به مسایل کمی و کیفی تولید، توزیع، اطلاع‌رسانی، خدمات پس از فروش و رسیدگی به نظرات و پیشنهادات و انتقادات مردم است. تطبیق حقوق مصرف کننده در حقوق ایران با حقوق کشورهای پیشرفته و صنعتی دنیا ازجمله اتحادیه اروپا که در زمینه حمایت از مصرف کننده در سال‌های گذشته پیشگام بوده است؛ مخصوصاً در جهت یافتن خلاءهای موجود در حقوق داخلی، کمک قابل توجهی خواهد نمود. هدف مقاله حاضر بررسی تطبیقی حقوق مصرف کننده در ایران و حقوق اتحادیه اروپا است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد حق آزادی انتخاب، حق دسترسی به اطلاعات، حق آموزش، حق برخورداری از محصول سالم و ایمن از مهمترین حقوق مصرف کننده در حقوق ایران و حقوق اتحادیه اروپاست. در حقوق ایران، علاوه بر وضع قوانین و مقررات در راستای کنترل و حمایت از حقوق مصرف‌کننده، دولت تلاش دارد تا با راهکارهای تشویقی همچون اعطای تندیس و گواهینامه رعایت حقوق مصرف‌کنندگان، به تحقق حقوق مصرف کننده کمک نماید.
نتیجه: نتیجه اینکه پذیرش نظریه تقصیر در مسئولیت مدنی تولید کننده در قانون ایران حمایت از حقوق مصرف کننده را دشوار کرده است. این در حالی است که در حقوق اتجادیه اروپا مسئولیت محض پذیرفته شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ایروانی، سمانه، جایگاه قانونی- وظایف و اختیارات سازمان حمایت مصرف­کنندگان و تولیدکنندگان و شورای رقابت، چاپ اول، تهران، نشر دفتر بررسی‌های اقتصادی وزارت بازرگانی،1388.
  • بادینی، حسن؛ پانته‌آ، پناهی اصانلو، «نقدی بر قانون حمایت از حقوق مصرف­کنندگان خودرو مصوب 1386»، پژوهش نامه حقوق خصوصی، شماره اول،1391.
  • جبینی، لیلی، «تحلیلی بر حقوق مصرف کنندگان و ضرورت طرح و تصویب لایحه حمایت از حقوق مصرف کنندگان در ایران»،تهران،پنجمین همایش حمایت از حقوق مصرف­کنندگان(سازمان حمایت از حقوق مصرف­کنندگان)،1384.
  • دفتر بررسی‌های اقتصادی سازمان، وظایف و جایگاه قانونی سازمانی حمایت مصرف­کنندگان و تولید کنندگان، چاپ اول، تهران، نشر دفتر بررسی‌های اقتصادی وزارت بازرگانی،1390.
  • رمضانی، معصومه؛ یاقوتی، ابراهیم، «تاملی در ضمانت اجرای حقوق مصرف­کننده در پرتو رویه قضایی»، فصلنامه فقه و تاریخ تمدن، شماره چهل و پنج،1394.
  • رموی، غلامعلی، آسیب­شناسی مؤلفه‌های مؤثر بر حمایت از حقوق مصرف­کنندگان، چاپ اول، تهران، نشر روزنامه فرصت امروز، 1398.
  • رهنمون، رئوف؛ شیخ الاسلامی، اسعد، «حمایت از حقوق مصرف کننده و قلمرو آن در فقه شافعیان و امامیه»، نشریه فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره اول،1390.
  • صادقی، محسن؛ منتقمی، فروغ، «نقش سازمان‌های غیردولتی (NGOs) در حمایت از حقوق مصرف کننده»، فصلنامه حقوق تطبیقی، شماره شصت و یک،1386.
  • صادقی، محمود؛ حسامی شهرضایی، زینب، «حمایت از حقوق مصرف­کننده در قراردادهای مشارکت زمانی»، نشریه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره هشتاد و یک، 1397.
  • صفایی، سیدحسین؛ رحیمی، حبیب‌الله، مسئولیت مدنی، چاپ دوازدهم، تهران، انتشارات سمت، 1398.
  • صفایی، سیدحسین؛ شعبانی­کندسری، ‌هادی،«مبنای مسئولیت مدنی تولیدکنندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات(مطالعه تطبیقی در حقوق ایران- اسلام- آمریکا و اتحادیه اروپا)»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره چهار،1394.
  • عربیان، اصغر؛ موسی نتاج، عبدالرزاق، «مفاهیم اصلی و مبنای مسئولیت عرضه کنندگان کالا براساس قانون حمایت از مصرف­کنندگان مصوب 1388 و مقایسه آن با دستور العمل اتحادیه اروپا»، نشریه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی(دانشنامه‌های حقوقی سابق)، شماره چهارده،1401.
  • فرهادی، مریم،«نقد و بررسی تطبیقی قوانین حمایت از مصرف­کننده با حقوق کشور فرانسه»، نشریه علوم اداری و اقتصاد، شماره چهار،1387.
  • فیضی­کچاب، غلام­نبی؛ اسدی، تقی،«مفهوم حقوقی مصرف­کننده و تأمین‌کننده کالا و خدمات در حقوق ایران و مقررات اروپایی»، فصلنامه دانش حقوق مدنی، شماره اول،1393.
  • قاسمی­حامد، عباس؛ فلاح، آرزو،«دعوای گروهی و تأثیر آن بر حمایت از حقوق مصرف­کننده»، نشریه دیدگاه­های حقوق قضایی، شماره شصت و پنج، 1393.
  • کاتوزیان، ناصر، مسئولیت ناشی از عیب تولید، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران،1384.
  • محرابی، مختار، «حقوق مصرف­کننده در ایران»، تهران، پنجمین­کنفرانس بین­المللی حسابداری و مدیریت و دومین کنفرانس کارآفرینی و نوآوری‌های باز، 1395.
  • موسوی، فضل الله؛ جدیدی، انسیه،«مطالعه‌ تطبیقی قواعد رقابت در قوانین رقابتی ایران و اتحادیه‌ اروپا»، نشریه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره دو،1400.
  • یوزباشی، احد؛ مولایی، یوسف؛ عباسی، عادل،«مطالعه تطبیقی حمایت از مصرف‌کننده بعدی در حقوق ایران و ترکیه»، فصلنامه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، شماره بیست و یک، 1399.

منابع لاتین

  • Cavaliere, Alberto, »Product Liability in the European Union Compensation and Deterrence Issues«, European Journal of Law and Economics,No.18,2004.
  • Cini, M and McGowan, L, Competition policy in the European Union, 1nd Edition, New York, Publications Palgrave Macmillan,2009.
  • Fox, E.M,»Equality discrimination and competition law lessons from and for South Africa and Indonesia«,Harvard International Law Journal, No. 2,2000.
  • Gerber, D, Law and Competition in the Twentieth Century (Protecting Prometheus), 1nd Edition, Oxford,Oxford University Press,2000.

 

دوره 7، شماره 3 - شماره پیاپی 26
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1404
صفحه 107-122