استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
10.22034/ejs.2024.490789.1984
چکیده
زمینه و هدف: مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود از موضوعات مهمی است که محل بحث و اختلاف نظر است. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر، ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه است. مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: یافتهها نشان داد، نظام حقوقی ایران برای شرکتهای تجاری و از جمله شرکت سهامی، شخصیتی مستقل از شخصیت مدیران به رسمیت شناخته است. این امر به قاعده استقلال شخصیت حقوقی شرکت تجاری معروف و مبتنی براصل مسئولیت محدود است. براساس قاعده مورد اشاره شرکت(شخص حقوقی) میتواند دارای حق و تکلیف شده و آنها را به مورد اجرا گذرد؛ اما این به معنی رفع مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی نیست. نتیجه: نتیجه اینکه چنانچه مدیران شرکتهای سهامی تحت شرایطی باعث ورود ضرر به اشخاص ثالث شوند، علی رغم اصل مسئولیت محدود، دارای مسئولیت در این زمینه هستند. قاعده منع سوء استفاده از حق و لاضرر و قاعده منع تقلب از مهمترین قواعدی هستند که استثنائات مسئولیت مدیران در پرتو اصل مسئولیت محدود هستند. بر این اساس چنانچه مدیران شرکت سهامی از موقعیت انحصاری خود سوءاستفاده کرده باشد و اینکه سوءاستفاده از شرکت، سبب ورود خسارت به ثالث شده باشد، داری مسئولیت است و این مطابق قاعده لاضرر در فقه است.
عیسائی تفرشی، محمد،مباحث تحلیلی از حقوق شرکتهای تجاری (شرکتهای سهامی عام و خاص)، جلد دوم، چاپ اول، تهران، دفتر نشر آثار علمی دانشگاه تربیت مدرس، 1386.
کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی (اموال و مالکیت)، جلد اول، چاپ چهارم، تهران، نشر شرکت سهامی انتشار، 1384.
کاشانی، محمود، نظریه تقلب نسبت به قانون، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه ملی ایران، 1352.
کریمی، عباس؛ شعبانی کندسری، هادی،«رابطه منطقی قاعده فقهی لاضرر و قاعده غربی سوء استفا ده از حق»، فصلنامه پژوهشهای حقوق تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره دو، 1393.
محقق داماد، سیدمصطفی، قواعد فقه (بخش مدنی)، جلداول،چاپ سیزدهم، قم، نشر مرکز نشرعلوم اسلامی،
محمودی جانکی، فیروز، «مبانی- اصول و شیوههای جرم انگاری»، رساله دکتری، به راهنمایی استاد محمد آشوری، تهران، دانشگاه تهران، 1382.
مکارم شیرازی، ناصر، حیلههای شرعی و چاره جوییهای صحیح در فقه اسلامی، قم، مدرسه الامام علی بن ابیطالب (ع)، 1383.
منابع عربی
شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن بابویه، من الیحضر الفقیه، جلد چهارم، چاپ اول، قم، نشر صدوق، 1368
موسوی بجنوردی، حاج میرزاحسن، القواعد الفقهیه، جلد دوم، چاپ سوم، نجف، چاپ مطبعه الادب، 1389.
موسوی بجنوردی، سید محمد، قواعد فقهیه، جلد اول، چاپ چهارم، تهران، انتشارات مجد، 1379.
نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، جلد سی و هفتم، چاپ هفتم، قم، دارالکتب الاسلامیه، 1408.
منابع لاتین
Blumberg, Phillip I, Accountability of Multinational Corporation the barriers presented by concepts of the corporate juridical, 2th ed, New York, Published University of Connecticut School of Law, 2001.
Ferran, Ellis, Principles of Corporate Finance Law, 1th ed,UK,Oxford Uni versity Press,2003.
Frank H, Easterbrook; Daniel R, Fischel, »Limited Liability and the Corporation «, Journal of The University of Chicago Law Review, No. 1,1985.
Thompson, Robert B,Unpacking Limited Liability Direct and Vicarious Liability of Corporate Participants for Torts of the Enterprise (Vanderbilt Law Review), 1th ed, New York,Published University of California,1994.
Vandekerckhove, Karen, Piercing the Corporate Veil, 1th ed,Netherl ands,Publisher Klu wer Law International, 2007.
خواجه زاده,امیر . (1403). ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(4), 199-214. doi: 10.22034/ejs.2024.490789.1984
MLA
خواجه زاده,امیر . "ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6, 4, 1403, 199-214. doi: 10.22034/ejs.2024.490789.1984
HARVARD
خواجه زاده امیر. (1403). 'ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(4), pp. 199-214. doi: 10.22034/ejs.2024.490789.1984
CHICAGO
امیر خواجه زاده, "ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6 4 (1403): 199-214, doi: 10.22034/ejs.2024.490789.1984
VANCOUVER
خواجه زاده امیر. ارزیابی مسئولیت مدیران شرکتهای سهامی با توجه به اصل مسئولیت محدود با تکیه بر قانون و فقه. مطالعات فقه اقتصادی, 1403; 6(4): 199-214. doi: 10.22034/ejs.2024.490789.1984