1
دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2
استادیار گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3
استادیار گروه حقوق، دانشگاه امام کاظم، استان واسط، عراق
4
استادیار گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
10.22034/ejs.2024.467480.1879
چکیده
زمینه و هدف: مسؤولیت محصول، موضوع مهمی استکه مصرف کنندگان و کسب و کارها را تحت تأثیر قرار میدهد. قوانین حاکم بر مسؤولیت محصول میتواند به طور قابل توجهی از کشوری بهکشور دیگر متفاوت باشد. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر، بررسی مسؤولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی در حقوق عراق و اردن است. مواد و روشها: مقاله حاضر، توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: یافتهها نشان داد در عراق، قوانین مسؤولیت محصولات عمدتاً توسط قانون مدنی عراق اداره میشود؛ که وظیفه مراقبت را بر تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و فروشندگان تحمیل میکند. از سوی دیگر، اردن چارچوب دقیقتری برای مسؤولیت محصول دارد، با مقررات خاصی که در قانون حمایت از مصرف کننده اردن مشخص شده است؛ این قانون دستورالعملهای روشنی را برای استانداردهای ایمنی محصول، حقـوق مصـرفکننـده و انتسـاب مسؤولیت بیـن تولیـدکنندگان، واردکننـدگان و فروشندگان ایجاد میکند. نتیجه: نتیجه اینکه در حقوق اردن و عراق اگرچه براساس نظام سنتی در صورت وجود عیب باید قواعد قانون مدنی در خصوص عیب اعمال شود؛ اما نظریه تقصیر کافی نبوده و بهتنهایی نمیتواند انتساب ضرر بهتولیدکننده در مورد مسؤولیت مدنی ناشی از عیب خودرو را تبیین نماید. لازم است حمایت از حقوق مصرفکننده به سمت نظریه مسؤولیت محض سوق پیدا کند. زمینه و هدف: مسؤولیت محصول، موضوع مهمی استکه مصرف کنندگان و کسب و کارها را تحت تأثیر قرار میدهد. قوانین حاکم بر مسؤولیت محصول میتواند به طور قابل توجهی از کشوری بهکشور دیگر متفاوت باشد. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر، بررسی مسؤولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی در حقوق عراق و اردن است. مواد و روشها: مقاله حاضر، توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: یافتهها نشان داد در عراق، قوانین مسؤولیت محصولات عمدتاً توسط قانون مدنی عراق اداره میشود؛ که وظیفه مراقبت را بر تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و فروشندگان تحمیل میکند. از سوی دیگر، اردن چارچوب دقیقتری برای مسؤولیت محصول دارد، با مقررات خاصی که در قانون حمایت از مصرف کننده اردن مشخص شده است؛ این قانون دستورالعملهای روشنی را برای استانداردهای ایمنی محصول، حقـوق مصـرفکننـده و انتسـاب مسؤولیت بیـن تولیـدکنندگان، واردکننـدگان و فروشندگان ایجاد میکند. نتیجه: نتیجه اینکه در حقوق اردن و عراق اگرچه براساس نظام سنتی در صورت وجود عیب باید قواعد قانون مدنی در خصوص عیب اعمال شود؛ اما نظریه تقصیر کافی نبوده و بهتنهایی نمیتواند انتساب ضرر بهتولیدکننده در مورد مسؤولیت مدنی ناشی از عیب خودرو را تبیین نماید. لازم است حمایت از حقوق مصرفکننده به سمت نظریه مسؤولیت محض سوق پیدا کند.
ابدالی، مهرزاد، «بررسی تطبیقی مبنا و حدود مسؤولیت ناشی از عیب تولید در حقوق ایران- فرانسه و دستورالعمل جامعه اروپا»، مجله حقوقی دادگستری، شماره هفتاد و هشت، 1391.
پناهیاصانلو، پانتهآ، «نقدی بر قانون حمایت از مصرفکنندگان خودرو مصوب ۱۳۸۶»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، شماره اول، 1389.
جعفری لنگرودی، محمد جعفر، ترمینولوژی حقوق، چاپ ششم، تهران، انتشارات گنج دانش، 1385.
جعفریتبار، حسن، مسؤولیت مدنی سازندگان و فروشندگان کالا، چاپ سوم، تهران، نشر دادگستر، 1376.
حسینی نژاد، حسین قلی، مسؤولیت مدنی، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد، 1389.
صادقی مقدم، محمدحسن، «ارکان مسؤولیت ناشی از عیب تولید هواپیما»، نشریه دیدگاههای حقوق قضایی، شماره چهارده، 1391.
کاپلستون، فدریک، تاریخ فلسفه، چاپ اول، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی و انتشارات سروش، 1370.
کاتوزیان، ناصر، وقایع حقوقی، چاپ بیست و سوم، تهران، انتشارات یلدا، 1393.
کاتوزیان، ناصر، دوره حقوق مدنی(معاملات معوض- عقود تملیکی)، جلد اول، چاپ سیزدهم، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1394.
کاتوزیان، ناصر، الزامهای خارج از قرارداد (قواعد عمومی)، جلداول، چاپ دوازدهم، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران، 1392.
منابع عربی
أحمد، إبراهیم، الکیلانی، مجد، «مسؤولیة الشرکة عن المنتج فی القانون العراقی»، مجلة الحقوق العراقیة، العدد ١، ٢٠٢٠.
بنی مصطفى، خالد، مسؤولیة المنتج فی القانون الأردنی، الطبعه الاولی، اردن، مکتبة الأقصى، 2021.
حباشنة، سامی، قانون حمایة المستهلک وقواعد المسؤولیة عن المنتجات المعیبة فی الأردن، الطبعه الثانی، اردن، دار وائل للنشر والتوزیع، 2019.
حمودی، اعادعلی، مسؤولیة المنتج فی التشریع والقضاء العراقی والأردنی، الطبعه الثالث، اردون، دار الثقافة للطباعة والنشر والتوزیع، 2018.
درویش، محمدراتب، «المسؤولیة المدنیة عن المنتجات فی القانون العراقی» مجلة الدراسات القانونیة، العدد 2016، 28 .
السعدان، ندیم، ورنا، الجمعة، «الفجوة بین الممارسة والقانون فی مجال حمایة المستهلک- دراسة مقارنة بین الأردن ودولة عربیة أخرى»، المجلة القانونیة الأردنیة، العدد ١، ٢٠١٩.
ناجی فرج، قیس،المسؤولیة عن المنتجات المعیبة فی القانون العراقی، الطبعه الاولی، عراق، دار الکتاب الجامعی، 2018.
الناجی، نظام حمود، التعویض عن الضرر الناشى عن المنتج المعیب فى القانون المقارن (بحوث قضائیة و تطبیقیة). الطبعه الثالث، بغداد، دار الفکر العربی، 2019.
منابع لاتین
Donald, winter, »Recent Developments in Automobile Law«, tort and Insurance Law Journal, No. 37,2002.
Gunn, Alan, studies in American Tort Law, 1nd Edition, America,Carolina Academic Press,2005.
Schwartz, Gary, » The Myth of the Ford Pinto Case«, Rutgers L. Rev,No.43,1991.
عیال فلحی العتابی,صادق , علامه,مهدی , طعمه مفتن,ولید و قربانی فر,مریم . (1403). بررسی مسئولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی، در حقوق عراق و اردن. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(3), 115-132. doi: 10.22034/ejs.2024.467480.1879
MLA
عیال فلحی العتابی,صادق , , علامه,مهدی , , طعمه مفتن,ولید , و قربانی فر,مریم . "بررسی مسئولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی، در حقوق عراق و اردن", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6, 3, 1403, 115-132. doi: 10.22034/ejs.2024.467480.1879
HARVARD
عیال فلحی العتابی صادق, علامه مهدی, طعمه مفتن ولید, قربانی فر مریم. (1403). 'بررسی مسئولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی، در حقوق عراق و اردن', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(3), pp. 115-132. doi: 10.22034/ejs.2024.467480.1879
CHICAGO
صادق عیال فلحی العتابی, مهدی علامه, ولید طعمه مفتن و مریم قربانی فر, "بررسی مسئولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی، در حقوق عراق و اردن," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6 3 (1403): 115-132, doi: 10.22034/ejs.2024.467480.1879
VANCOUVER
عیال فلحی العتابی صادق, علامه مهدی, طعمه مفتن ولید, قربانی فر مریم. بررسی مسئولیت مدنی در قبال عیب محصول تولیدی، در حقوق عراق و اردن. مطالعات فقه اقتصادی, 1403; 6(3): 115-132. doi: 10.22034/ejs.2024.467480.1879