فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

تحلیل ریسک اجزای زنجیره تأمین صنعت نفت و اثر آن از منظر حقوقی و اقتصادی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مدیریت ، دانشکده مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریت، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/ejs.2024.467283.1868
چکیده
زمینه وهدف: صنعت نفت از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی به‌ویژه در کشورهای وابسته به آن است. زنجیره تأمین نفت، با ریسک‌های بسیاری مواجه است که باید به آن توجه شود.
هدف شناسایی اجزای زنجیره و ریسک آن‌ها و تحلیل روابط آن‌ها است.
مواد و روش­ ها: رویکرد تحقیق، آمیخته (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی با تحلیل مضمون به ارزیابی زنجیره تأمین نفت پرداخته شد. در فاز کمی از دلفی فازی و دیمتل فازی برای ارزیابی و شناسایی روابط علی و معلولی شاخص‌های ریسک استفاده شد. نمونه تحقیق 16 نفر از اساتید، خبرگان و صاحب‌نظران حوزه نفت با نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری بود.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: زنجیره تأمین نفت شش مرحله اصلی استخراج و تولید، حمل‌ونقل، پالایش، توزیع، ذخیره‌سازی و توزیع نهایی دارد. در این مراحل، 38 مورد ریسک شناسایی و  بر اساس نتایج دلفی فازی تایید شد. طبق روش دیمتل، جزء توزیع در میان اجزای زنجیره، بیشترین اثرگذاری را دارد.
نتیجه‌: بهبود خدمات توزیع، تحویل به‌موقع محصولات و تضمین عدم وقفه در تأمین نفت برای مشتریان از اهمیت بالایی برخوردار است. عواملی مانند توزیع بهینه، بهبود شبکه حمل‌ونقل، کاهش ضایعات و خسارات در فرآیند حمل‌ونقل و استفاده از تکنولوژی‌های مناسب برای رصد و کنترل ترکیبات نفتی موجب بهبود کیفیت و کارآیی توزیع است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • امیدواری، زهرا، ناعمه، زرین پور، ارائه یک مدل بهینه‌سازی استوار برای طراحی استراتژیک و عملیاتی زنجیره تأمین نفت، مجله چشم انداز مدیریت صنعتی، شماره 40، از 155 تا 191، 1399.
  • بنشاسته، آرزو، صاحبی، هادی، جبل عاملی، محمدسعید، طراحی زنجیره تأمین تاب آور در صنعت نفت تحت ریسک‌های عملیاتی و اختلالی: مطالعه موردی، نشریع علمی (فصلنامه) پژوهشهای سیاستگذاری و برنامه ریزی انرژی، سال ششم، شماره 19، 1399.
  • پرویزی، سرور، ادیب حاج باقری، محسن، صلصالی، روش‌های تحقیق کیفی، نشر بشری، 1389.
  • صادقی راد، محمد، اهمیت تکمیل زنجیره ارزش و توجه به صنایع پایین ‌دستی پتروشیمی، ششمین کنفرانس بین المللی مهندسی شیمی و نفت، تهران، 1399.
  • کیقبادی، امیررضا، تبیین مدلی برای ارزیابی پایداری زنجیره تأمین در صنایع نفت و گاز بر اساس مدل معادلات ساختاری، مجله توانمندسازی مدیریت سرمایه انسانی، دوره 4، شماره 2، 1400.
  • مظفری، محمد مهدی، اجلی، مهدی، جعفرقلی، دل آرام، بررسی تأثیر عملیات مدیریت زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی و عملکرد شرکت (مورد مطالعه: مجتمع صنعتی ماموت)، نشریه اندیشه آماد، دوره 19، شماره 74، 1399.
  • یوسف زاده، سید مهدی، میرزا محمدی، سعید، صاحبی، هادی، طراحی یکپارچه زنجیره تأمین پایدار نفت با درنظر گرفتن عدم قطعیت (مطالعه موردی: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه علم و صنعت ایران، 1400.

 

منابع لاتین

  • Alimohammadi Ardekani, M., A Multi-Objective Supply Chain Configuration for the Oil Industry under Uncertainty. Advances in Industrial Engineering, 56(1), 15-41. doi: 10.22059/aie.2022.335295.1816, 2022.
  • Aslem, J., Aqeela S., Nokhaiz T., Yun, K., Factors influencing blockchain adoption in supply chain management practices: A study based on the oil industry, Journal of Innovation & Knowledge 6 (2021) 124–134 , 2021.
  • Braun, V. & Clarke, V. Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77-10, 2006.
  • Chunpeng, L., & Gang, R., A strategy for the integration of production planning and scheduling in refineries under uncertainty. Chinese Journal of Chemical Engineering, 17(1), 113-127, 2019.
  • Göthe-Lundgren, M., Lundgren, J. T., & Persson, J. A. An optimization model for refinery production scheduling. International Journal of Production Economics, 78(3), 255-270., 2022.
  • Piya, S., Shamsuzzoha, A., Khadem, M., & Al-Hinai, N.. Identification of critical factors and their interrelationships to design agile supply chain: special focus to oil and gas industries. Global Journal of Flexible Systems Management, 21(3), 263-281, 2020.
  • Rafiq, S., Salim, R., & Bloch, H. Impact of crude oil price volatility on economic activities: An empirical investigation in the thai economy. Resources Policy, 34(3), 121-132, 2019.
  • Zhu, Z. Kahraman, C.; Kaya, I.; Cebi, S., Recent advances and opportunities in sustainable food supply chain: a model-oriented review’, International Journal of Production Research, 56(17), pp. 5700–5722, 2010.

 

 

دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 22
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1403
صفحه 213-232