1
دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2
دانشیار، گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3
استاد، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
10.22034/ejs.2024.420943.1574
چکیده
زمینه و هدف: صوری شدن قراردادها یکی از معضلات نظام بانکی کشور است که آثار نامطلوبی بر حقوق مشتریان بانکی دارد. هدف پژوهش حاضر ارائه راهکارهای فقهی و حقوقی برای پیشگیری از صوری شدن قراردادهای بانکی برای محقق شدن حقوق اقتصادی مشتریان است. مواد و روش ها: روش مقاله توصیفی، ابزار جمع آوری اطلاعات، کتابخانه ای و شیوه تحلیل نیز استنباطی است. ملاحظات اخلاقی: در مقالة حاضر اصول اخلاقی نظیر ارجاع دهی و امانتداری لحاظ شده است. یافته ها: حل صوری شدن قراردادهای بانکی در حوزة اجرایی نیازمند تفهیم متون قرارداد و جلوگیری از پیچیدگی آنان، مشارکت بانک و مشتری در سود و زیان ناشی از عقد و پایبندی به عقود است. در بُعد نظارتی، مسئولیت پذیری بانک در ارائه قراردادهای واقعی، استقلال بانک مرکزی و برقراری نظام حقوقی برای برخورد با بانک های متخلف امری لازم است. نتیجه: فقه اقتصادی در حوزه بانکداری بر مشارکت بانک، پذیرش سود و زیان از سوی طرفین در عقد، معطوف بودن عقد به نیازهای اقتصادیو واقعی بودن مفاد عقد تأکید دارد. تحقق حقوق اقتصادی شهروندان نیازمند پایبندی به عقد، مشارکت در سود و زیان توسط بانک و مشتری، شفافیت قرارداد و نظارت دقیق بر بانک های مختلف است.
