فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

تأثیر اشتباه در اسناد رسمی بر اعتبار سند و روابط طرفین در حقوق ایران، فرانسه و آمریکا

نوع مقاله : علمی

نویسندگان
گروه حقوق خصوصی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.
10.22034/ejs.2026.510634.2050
چکیده
زمینه و هدف: در عملیات ثبتی علیرغم نظارت، می­تواند بین اشخاص و ادارات ثبت اختلاف و اشتباهاتی رخ دهد که بر روابط طرفین و اعتبار سند تأثیرگذار باشند. در قانون ثبت اشتباه به دو نوع اشتباه موثر و غیرموثر تقسیم گردیده. اشتباهات موثر موجب ابطال عملیات ثبتی بوده، لیکن اشتباهات غیرموثر خللی به عملیات ثبتی وارد نمی­سازد.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی و تحلیلی است و از فیش­برداری در گردآوری مطالب استفاده شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است.
یافته ­ها: اشتباه در اسناد رسمی می‌تواند عواقب جدی برای طرفین سند داشته باشد. این اشتباهات شامل اطلاعات نادرست درباره مالکیت، مشخصات فنی ملک یا حدود حقوق و تعهدات طرفین باشد، می‌تواند به مشکلات حقوقی و مالی منجر شود. از پیامدهای این خطاها می‌توان به ایجاد اختلافات حقوقی، افزایش هزینه‌های دادرسی و تأخیر در انجام معاملات اشاره کرد. این مسائل اعتماد عمومی به سیستم ثبت و اسناد رسمی را کاهش داده و باعث شود طرفین در اعتبار اسناد رسمی تردید کنند.
نتیجه: بهبود دقت و صحت در تنظیم اسناد رسمی و ایجاد فرآیندهای بازبینی و اصلاح ضروری به نظر می‌رسد تا از بروز مشکلات پیشگیری گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-    امامی، سیدحسن. (1401). حقوق مدنی، ج 4، چاپ بیست و ششم، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
-    اعوانی، سیما (1394). ابطال و اصلاح سند مالکیت در نظام حقوقی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان.
-    بیگدلی، عطاءالله. (1403). «بررسی انتقادی اشتباه در حقوق مدنی ایران بر اساس نظریه مشترک لفظی بودن اشتباه بین نظام حقوقی فرانسه و فقه امامیه»، پژوهش نامه حقوق اسلامی، دوره 25، شماره 1، شماره 63.
-    پیشنماز، سید امین و زارع، امیر. (1400). مطالعه تحولات نظریه اشتباه در قراردادها به موجب اصلاحات سال 2016 میلادی قانون مدنی فرانسه، پژوهش­های حقوقی، دوره 20، شماره 46.
-        حقیقت، علی. (1398). ثبت املاک در ایران، چاپ چهارم، تهران: کتابخانه گنج دانش.
-    خادم رضوی، قاسم و شفیعی، فاطمه. (1393). «الزامات حقوقی ثبت الکترونیکی اسناد رسمی در حقوق ایران و فرانسه»، دوفصلنامه دانش و پژوهش­های حقوقی، سال سوم، شماره دوم.
-    جواهر کلام، محمدهادی، 1401، اثر فسخ قرارداد نخست بر معاملات بعدی،دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی، دوره اول، شماره‌2
-    رحیمی، ایوب و جوکار، عطاالله. (1401) «بررسی حدود و اختیارات مراجع رسیدگی به اشتباهات و تخلفات ثبتی در نظام حقوقی ایران»، سومین همایش ملی فقه، حقوق و علوم اسلامی.
-    ریاحی، محمد. (1402). «مطالعه تطبیقی آثار اشتباه در قراردادها و مبانی آن در حقوق ایران و فرانسه»، پژوهش­های حقوق تطبیقی، دوره 27، شماره 4.
-    شهری، غلامرضا. (1403). حقوق ثبت اسناد و املاک، چاپ پنجاه و نهم، تهران: انتشارات جهاد دانشگاه.
-    شعبانی، یعقوب. (1401). نحوه رسیدگی به اعتراضات ثبتی در مراجع قضایی و ثبتی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد موسسه آموزش عالی کار قزوین، گروه حقوق.
-    سیفی، سعید. (1402). «بررسی اختلافات و اشتباهات موثر و غیرموثر آگهی­های ثبتی در قانون ثبت ایران»، پنجمین کنفرانس ملی نوآوری و تحقیق در روانشناسی، حقوق و مدیریت فرهنگی.
-    علی­نژادی، محمد. (1402). ابطال و اصلاح سند مالکیت در نظام حقوقی ایران، چاپ دهم، تهران: انتشارات نگاه بینه، ثبت اسناد و اجرای مفاد اسناد رسمی.
-        کاتوزیان، ناصر. (1403). اعمال حقوقی (قرارداد ایقاع)، چاپ دوازدهم، تهران: گنج دانش.
-    فرامرز پور، قادر 1388، نحوه اصلاح اشتباه در تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی، ماهنامه کانون
-    فلاح تفتی، مهدیه. (1395). آسیب­های حقوقی اشتباهات ثبتی در نظام حقوقی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت.
-    قیم، عبدالنبی. (1385). فرهنگ معاصر عربی فارسی، چاپ ششم، تهران: موسسه فرهنگ معاصر.
-    قصری، اسداله، قصری، محمدعلی. (1400). «مسئولیت مدنی کارکنان ادارات ثبت اسناد و املاک ناشی از اشتباه در تنظیم اسناد با رویکردی بر ثبت سنتی و الکترونیکی اسناد»، پنجمین کنگره ملی نقش علوم انسانی در روانشناسی.
-    محسنی، سعید. (1386). «اشتباه در اوصاف شخص طرف قرارداد در فقه امامیه، حقوق ایران و حقوق فرانسه»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره 25.
-    میرزابیگی، ماری. (1400). «روند ثبت املاک، اشتباهات و اختلافات ثبتی»، نشریه حقوق و مطالعات سیاسی، دوره 1، شماره 1.
-        معین، محمد. (1378). فرهنگ فارسی، ج 1، چاپ چهاردهم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
منابع لاتین
-        Dante Figueroa. (2009). The evolving role of the latin American notary public, ILSP Law Journal, Washington college of law, volume 1, issue 3.
-        Dalloz, Jeanne. (2009). responsabilite des notaires , de poulpiouet.
-        Mclaughlin, John and David palmer; Land registration and development; 1996: http//www.Land policy.org /special – topics / Land registration 1. Pdf.
-        G. Shaw, Notaries in England and Wales Notarius International 1-2/2006. p 42
-        Leslie G.Smith ,2006, The role of the notary in secure electronic commerce, A Thesis submitted in accordance with the regulations for the degree of master of information technology. P. 3
-        Stimmel, S. D. (n.d.). 2025, Mistake and the ability to avoid an agreement. Stimmel, Stimmel & Roeser Law Offices. Retrieved April from https://www.stimmel-law.com/en/articles/mistake-and-ability-avoid-agreement
 
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 29
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1405
صفحه 229-246