فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

حریم خصوصی در محیط کار از منظر حقوق و فقه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
10.22034/ejs.2026.549885.2130
چکیده
زمینه و هدف: حریم خصوصی در محیط کار از منظر حقوق و فقه، به دلیل وجود چالش‌های میان حقوق کارگران و کارفرمایان، موضوعی حساس و مهم است. از یک طرف، کارکنان برای استخدام و در طول کار، اطلاعات خصوصی بسیاری را در اختیار کارفرما قرار می‌دهند و از طرف دیگر، کارفرمایان برای حفظ منافع اقتصادی و امنیت محیط کار، نیازمند نظارت و جمع‌آوری اطلاعات هستند. هدف از این بررسی، ارائه یک چارچوب جامع حقوقی و فقهی برای تعادل بخشیدن به این حقوق متقابل است.
مواد و روش­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی تحلیلی صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی­طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافته ­ها: از منظر حقوقی، هرچند قوانین خاص و مدونی در ایران وجود ندارد، اما لایحه حمایت از حریم خصوصی تلاش کرده تا چارچوب‌هایی را برای نظارت‌های الکترونیکی وضع کند.
نتیجه: تدوین یک قانون جامع و شفاف که مرزهای نظارت‌های نوین، به ویژه در زمینه فناوری‌های اطلاعاتی، را مشخص کند، ضروری به نظر می‌رسد. این قانون باید با الهام از مبانی فقهی و اخلاقی اسلام و با در نظر گرفتن تحولات عصر اطلاعات، به دنبال ایجاد یک محیط کاری سالم، امن و سرشار از اعتماد باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

-    ابراهیمی، محمدحسین، بررسی تاثیر سیستمهای کامپیوتری اتوماسیون اداری بر بهره­وری عملکرد کارکنان، دو ماهنامه مطالعات کاربردی در علوم مدیریت و توسعه، سال دوم، شماره 1، پیاپی 3، 1396، صفحات 45-39.
-        ابن جوزی، عبدالرزاق، نواسخ الأذکار و عند من الأشرار، بیروت: دار السلام، بی­تا.
-        اسعدی، حمید، حقوق امانت و مسئولیت‌های حرفه‌ای، تهران: نشر سمت، 1398.
-        انصاری، مرتضی، مکاسب، قم: نشر فخر، 1410.
-        جوانبخت، محمدرضا، حقوق جزای اسلامی و اجتماعی، تهران: نشر میزان، 1398.
-    شهباز قهفرخی، سجاد؛ مسعودیان، مصطفی، حمایت از حریم خصوصی اشخاص از منظر آیات و روایات، دوفصلنامه تخصصی پژوهشهای میان رشتهای قرآن کریم، سال سوم، شماره دوم، پاییز و زمستان 1391، صفحات 100-87.
-    شهریاری، حمید، حریم خصوصی و جامعه اطلاعاتی، فصلنامه دانشگاه قم، سال هشتم، شماره سوم و چهارم، صفحات 125-100.
-    صادقی جقه، سعید، شفافیت، نظارت و کارآمدی، نشریه مطالعات راهبردی، سال بیست و یکم، زمستان 1397، شماره 4، پیاپی (82)، صفحات 34-7.
-        صافی گلپایگانی، لطف‌الله، رسالت و اخلاق در اسلام، تهران: انتشارات اسرا، 1390.
-        طباطبائی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلامی، 1393.
-        طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت: نشرموسسه الاعلمی، 1415 ق.
-        طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، بیروت: مکتبة النشر الثقافة الاسلامیة، 1408ق.
-    قنواتی، جلیل؛ جاور، حسین، مطالعه تطبیقی میان کنش حریم خصوصی ارتباطات الکترونیکی کارگران و حق مالکیت کارفرما در حقوق ایران و آمریکا، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره 7، شماره 4، شماره پیاپی 26، 1399، صفحات 178-149.
-        متینی، عبدالحسین، کنزالعمال، قم: انتشارات اسرا، 1390.
-    مظاهری، آیت‌الله مهدی، فقه و حقوق اسلامی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1397.
-        مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب اسلامی، 1395.
-        موسوی اردبیلی، احمد،  تحقیقاتی در حقوق خصوصی اسلامی، بی­جا: 1390.
-        نجاری، علیرضا،  فقه اسلامی در مقام عمل، تهران: نشر دارالاندیشه، 1395.
-    نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرایع الاسلام، قم: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، 1362.
-        نوری همدانی، حسین، فقه و سیاست در اسلام. تهران: مؤسسه امام خمینی (ره)، 1395.
 
 
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 29
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1405
صفحه 183-194