استادیار گروه معارف اسلامی، واحد دشتستان، دانشگاه آزاد اسلامی،دشتستان، ایران
10.22034/ejs.2025.461539.1826
چکیده
زمینه و هدف: امروزه کار شایسته علاوه بر اینکه سویه اقتصای قابل توجهی دارد، از منظر حقوق بشر نیز مورد توجه است. بههمین دلیل پژوهش حاضر درصدد است تا با بررسی آراء فقها و آیات و روایات، معیارهای کار شایسته را در عرصه فقه اقتصادی جستوجو کند. مواد و روشها: روش مقاله حاضر تحلیلی و توصیفی و ابزار انجام پژوهش نیز کتابخانهای است. ملاحظات اخلاقی: ارجاعدهی مستند و امانتداری در استفاده از منابع مورد توجه نویسندگان مقاله است. یافتهها: کار شایسته در فقه اقتصادی و آراء فقها در برگیرنده آزادی تشکلها در چارچوب اصل نصیحت، منع کار اجباری و بیگاری بدون رضایت افراد، نفی مناسبات مبتنی بر تبعیض و بیعدالتی بر مبنای قاعده لاضرر و عدم بهکارگیری کودکان بر مبنای نفی عسر و حرج میباشد که در آموزههای حقوق بشری نیز همین مناسبات نابرابر نفی شده است. نتیجه: نظام کار در جامعه اسلامی نیازمند عملیاتی نمودن کار شایسته از جهت عمومی برای همسویی با آموزههای حقوق بشری است. از طرف دیگر، کارگران و اهل کسبوکار و کارآفرینان نیازمند حمایت خاص هستند تا بتوانند ضمن مطالبه حقوق در حال تغییر خود، پشتوانهای برای استقلال و پیشرفت جامعه اسلامی باشند.
ابدی، سعیدرضا، ابدی، علیرضا، آگاه، وحید، تحلیل حقوقی و اندازهگیری کاستیهای کار شایسته در ایران، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال پانزدهم، شماره 39، 1392.
ابن بابویه (شیخ صدوق)، محمدبن علی، من لایحضره الفقیه، قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1404.
بیگی، علی، رنجبری، ابولفضل، محمدزاده اصل، محمد، بیگی، جمال، حق بر آزادی کار و منع بیگاری در نظام بینالمللی کار و حقوق اسلام، فصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال 13، شماره 14، 1399.
پورقهرمانی، بابک، نگاهی به کنوانسیون حقوق کودک و مباحث پیرامون آن، نشریه رواق اندیشه، شماره هشتاد و دوم، 1383.
تمیمی آمدی، عبدالواحد، غررالحکم و دررالکلم، ترجمه و تحقیق: باقر میرعبداللهی، تهران: نشر مؤسسه فرهنگی و هنری دارالحدیث، 1395.
حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، ترجمه عبدالرحیم ربانی تبریزی، تهران: انتشارات کتابچی، 1386.
رحمانی، زهره، مفهوم و ارکان کار شایسته، مجله پژوهش های حقوقی، دوره بیستم، شماره 45، 1400.
رضایی، مجید، آثار برخی قواعد فقهی بر بازار کار، فصلنامه اقتصاد اسلامی، سال پنجم، شماره اول، 1384.
سبحانی، سید جعفر، فروغ ابدیت، قم، انتشارات دانش اسلامی، 1363.
سیدی بنابی، موسویتبار، سید مرتضی، بررسی فقهی و حقوقی سوءرفتار با کودکان در لایحه حمایت از اطفال و نوجوانان و جایگاه آن در اسناد بینالمللی، فصلنامه قضاوت، شماره 94، 1397.
صابری، هنگامه، ضمانت اجرا در حقوق بشر دوستانه، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، 1387.
صبحی، صالح، شرح نهجالبلاغه، به تحقیق علی نقی فیض الاسلام، چاپ اول، تهران: نشر هجرت، 1420.
صدر، سید محمد باقر، اقتصاد ما، جلددوم، قم: نشر دارالصدر، 1390.
صیرفیان بابالدشتی، مهرناز، عطریان، فرامرز، راعی، مسعود، نقش کار شایسته در رعایت موازین حقوق بشری کارگران با رویکردی به آموزههای فقهی، فصلنامه مطالعات فقه اقتصادی، دوره چهارم، شماره چهارم، 1401.
عراقی، عزتالله، رنجبریان، حقوق کار، تهران: انتشارات سمت، 1391.
کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج 2، قم، اسماعیلیان، 1359.
محمدیان، علی، حائری، محمدحسن، تحلیلی فقهی حقوق کارگر در جامعه اسلامی با رویکردی بر آراء امام خمینی (ره)، دو فصلنامه مدیریت اسلامی، سال 22، شماره دوم. 1393.
محمودی، محمدباقر، نهجالسعاده فی مستدرک نهج البلاغه، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1376.
مطهری، مرتضی، نظری به نظام اقتصادی اسلام، تهران: انتشارات صدرا، 1386.
ملک افضلی اردکانی، محسن، مطهریفرد، مرتضی، بررسی جواز یا عدم جواز اعتصاب در حکومت اسلامی، فصلنامه سیاست متعالیه، سال پنجم، شماره هجدهم، 1395.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نور، قم: انتشارات مدرسه امام علی (ع)،
موسوی خمینی، روحالله، صحیفه نور، تهران: انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره). 1386.
هریسی نژاد، کمالالدین، جنگجوی، فرزاد، لطفی، اکبر، مروری بر تضمینات منع کار اجباری در قوانین موضوعه ایران و اساسنامه سازمان بینالمللی کار، ماهنامه کار و جامعه، شماره 75، 1393.
منابع انگلیسی
Mac Naughton, G. & D.F. Frex. “Decent Work For All: A Holistic Human Rights Approach.” American University International Law Review 26 (2011): 441-483.
Somavia, Juan, Director General, s inaugural Address to the 12th Asian Regional meeting, August 2001.
مهدویان پور,صدیقه . (1404). الگوی مطلوب کار شایسته در فقه اقتصادی با نگاهی به حقوق بشر. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(3), 17-30. doi: 10.22034/ejs.2025.461539.1826
MLA
مهدویان پور,صدیقه . "الگوی مطلوب کار شایسته در فقه اقتصادی با نگاهی به حقوق بشر", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7, 3, 1404, 17-30. doi: 10.22034/ejs.2025.461539.1826
HARVARD
مهدویان پور صدیقه. (1404). 'الگوی مطلوب کار شایسته در فقه اقتصادی با نگاهی به حقوق بشر', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(3), pp. 17-30. doi: 10.22034/ejs.2025.461539.1826
CHICAGO
صدیقه مهدویان پور, "الگوی مطلوب کار شایسته در فقه اقتصادی با نگاهی به حقوق بشر," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7 3 (1404): 17-30, doi: 10.22034/ejs.2025.461539.1826
VANCOUVER
مهدویان پور صدیقه. الگوی مطلوب کار شایسته در فقه اقتصادی با نگاهی به حقوق بشر. مطالعات فقه اقتصادی, 1404; 7(3): 17-30. doi: 10.22034/ejs.2025.461539.1826