فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

تحلیل حقوقی روش‌های پرداخت ثمن و مثمن درقراردادهای نفتی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق و اندیشه های امام خمینی (ره)، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/ejs.2025.419074.1563
چکیده
زمینه و هدف:  امروزه روش های پرداخت ثمن و مثمن درصنعت نفت براساس نوع قرارداد متعدد بوده که برطبق همان روش پرداخت قرارداد نامگذاری شده است؛ مانند بیع متقابل یا Buy Back ـ Swap ـ BOT ـ Joint Venture و قراردادهای صرفاَ خدماتی و سرمایه‌گذاری مشترک  سلف  نفتی و مشارکت درتولید به روش های حقوقی پرداخت ثمن ومثمن در قراردادهای نفتی می‌پردازیم.
مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی است و روش جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافته‌ها: در صنعت نفت روش‌های پرداخت ثمن و مثمن از طریق انعقاد قراردادهای متعدد در زمینه اکتشاف، بهره برداری و پالایش، تولید، فروش، تکنولوژی، خرید و مدیریت، نقل و انتقال و ... بررسی می‌گردد. همچنین تطبیق پرداخت ثمن و مثمن این قراردادها با مبانی حقوقی و قوانین حاکم بر ایران به لحاظ جدید و نوین بودن این صنعت از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد.
 نتیجه‌: از منظر حقوقی منطبق بامواد قانونی متعدد وبند ب ماده 214 قانون برنامه پنجم توسعه و همچنین قانون حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی مصوب مجلس شورای اسلامی و مشروعیت وفای به عهد و تعهدات و انواع قراردادها از جمله اجاره، جعاله، باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- ابراهیم گل، علیرضا، مجلۀ پژوهش‌های حقوقی فصلنامه علمی  ترویجی (شمارۀ 36، زمستان 1397، ص25-27)
-ابهری، حمید ؛ عباس، جغتایی «نقش قبض در انتقال مالکیت انواع مبیع در حقوق ایران و انگلستان»، پژوهشنامه حقوقی، سال دوم، شماره دوم، تابستان 1390، ص 15.
-اقبال، ۱۳۷۵، ص: ۳۰) روزنامه اطلاعات ـ1352 رجال عصر پهلوی، دکتر منوچهر اقبال، مرکز بررسی اسناد تاریخی
-امین زاده و دهکردی، 1393، ص11) امین زاده الهام و پیمان بابایی دهکردی (1393)، بررسی قراردادهای
مشارکت درتولید و مقایسه کارایی آن بابیع متقابل، مجله حقوقی دادگستری، سال 78، شماره87.
-ایرانپور، 1387، ص 33) انواع قراردادهای نفتی تحول قراردادهای نفتی ازقرارداد‌های
معاوضتی به سوی قراردادهای مشارکتی فصلنامه حقوق، مجله دانشگاه حقوق وعلوم سیاسی، دوره 38شماره 2
-ایرانپور، فرهاد 1387،ص98) انواع قرار‌دادهای نفتی تحول قراردادهای نفتی ازقرارداد‌های معاوضتی به سوی
قراردادهای مشارکتی .
-حبیب زاده قره تپه، محسن 1394، کارکرد قراردادهای معاوضه سوآپ نفت در ساختار حقوقی و اقتصادی ایران، مجله اطلاعات سیاسی‌ـ اقتصادی، بیست ونهم ، 1 (ص 167ـ158)
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، کتابخانه گنج دانش، 1378، چاپ اول ،ص75
- خسروشاهی، موسی   «شاخص سازی اهداف حوزه نفت و گاز براساس سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ابلاغی مقام معظم رهبری و الزامات تحقق آن»
- شیروی، 1380 : ص 33 شیروی، عبدالحسین، قراردادهای ساخت، بهره برداری و واگذاری، انتشارات دانشگاه تهران.
- شیروی، عبدالحسین  (1393) .حقوق نفت و گاز چاپ دوم، ص 49، تهران، نشر میزان.
- قاسم‌زاده، سید مرتضی، قربانی جویباری، محمد، «تحلیل شرط تقدیم مالکیت مبیع و آثار آن در حقوق ایران»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال سوم، شماره دهم، بهار 94، صفحات 101ـ119.
 -کاتوزیان ناصر (1378،ص85) حقوق معدنی، معادضات معوق عقود تکمیلی 5 تهران شرکت سهامی انتشار
-کریمیان اسماعیل 1393، ص 19) حقوق سرمایه‌گذاری خارجی در پرتو قانون و قراردادهای سرمایه گذاری
- مسعودی و همکاران، فصلنامه تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری شماره 49، پاییز 1400 ،ص23
 - مهدوی عبدالرضا هوشنگ ، ۱۳۶۸، ص28-29) تاریخ روابط خارجی ایران از پایان جنگ جهانی دوم تا سقوط
 - نیکبخت، حمیدرضا، سید حسن موسوی"اصول و ساختار الگوی جدید قراردادهای نفتی ایران" فصلنامه
 تحقیقات حقوقی 18(1394)، ص18 ؛ و رعایت الزامات حقوقی و قانونی در قراردادهای جدید نفتی ایران (I.P.C
-یاری بسطامی فرزانه، بررسی تعهدات و رابطه حقوقی شرکت پروژه با شرکت مجری طرح در قرارداد بی او تی،1، 1398
 
 
دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 25
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1404
صفحه 223-238