فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مطالعه تطبیقی شرکت درفقه با شرکت های تجاری در حقوق ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته الهیات فقه حقوق اسلامی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین- پیشوا، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/ejs.2024.465302.1856
چکیده
زمینه و هدف: از آنجا که شرکت و مباحث مربوط به آن یکی از مهم ترین مباحث مطروحه در حقوق مدنی و حقوق تجارت می باشد.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: بیشتر فقهای امامیه با توجه به ادلهای چون اجماع، تملیک معدوم، غرر، و عدم دلیل بـر مشروعیت شرکتهای اعمال، مفاوضه و وجوه، قائل به بطلان شرکتهای مزبور شده و راهکارهایی مانند صلح را برای مشروعیت بخشیدن به این قراردادها پیشنهاد کرده‌اند که نه تنها پذیرفتنی نیست بلکه نیازی به این قبیل چارجویی‌هـا نیـز وجـود نـدارد؛ زیـرا در میان مردم، این نوع شرکتها مرسوم است و دلیلی قاطع بر بطلان آنها وجود نـدارد. از دید عرف، دلیلی خردپسند بر بطلان این عقود وجود ندارد. قـانون مـدنی در ایـن زمینـه حکم خاصی ندارد ولی برخی حقوقدانان تمایل به صحت این تعهدات دارند
نتیجه: با فحص در کلام فقها بدین نتیجه رسیدیم که اجماع ادعایی تردید است و برخی صاحب نظران باور بـه صـحت ایـن عقـود دارنـد. دلایـل دیگـر نیـز همگی تردیدآمیز و مناقشه برانگیزند. پس می‌توان بـا توجـه بـه عـرف کـه پایـه و اسـاس معاملات در فقه اسلامی است، حکم به صحت این شراکتها نمـود و بـه راهکارهـایی نظیر صلح و وکالت روی نیاورد. 
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ابن اثیر، مبارک بن محمد، النهایة فی غر یب الحدیث والاثر، قم، اسماعیلیان، بی‌تا، محمد بن منصور بن احمد، الـسرائر الحـاوی لتحریـر الفتـاوی، چـاپ دوم، قـم، دفتـر ّ
  • ابن ادر سی حلی انتشارات اسلام، ١۴١٠ ق. المهذ ّ .
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، چاپ سوم، یب روت، دار الفکر، ١۴١۴ ق. ب البارع فی شرح المختصر النافع، قـم، دفتـر انتـشارات ّ ی، جمالالدین احمد بن محمد، المهذ ّ.
  • امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، تهران، اسلامیه، بیتا
  • انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، قم، کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری، ١۴١۵ ق.
  • بحرانی، یوسف بن احمد، الحـدائق الناضـرة فـی احکـامالعتـرة الطـاهره، قـم، دفتـر انتـشارات اسـلامی، ١۴٠۵ق
  • حائری طباطبایی ی، س دعلی بن محمد، ر یاضالمسائل، قم، آل الب تی ، ١۴١٨ ق. محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعة الی تحـصیل مـسائل الـشر یعه، قـم، آل البیـتŒ، ّ ،
  • حسینی تهرانی، سیدمرتضی، «شرکت و مفاهیم آن و مختصات شرکت مدنی »، فصلنامۀ حق (مطالعات حقوقی وقضا یی ) ۀ، شمار ،٧ ١٣۶۵ ش
  • حسینی حلبی، سیدحمزة بن علی بن زهره، غنیة النزوع الی علمی الاصول والفروع، بیجا، ١۴١٧ . ق
  • حسینی واسطی زبیدی، سیدمحمدمرتضی، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت،دار الفکر، ١۴١۴ ق
  • حکیم، سیدمحسن، ةمستمسک العرو الوثقی، قم، دار التفسیر، ١۴١۶ ق. ١۴١۴ ق.
  • راغب اصفهانی ی، حس ن بن محمد، مفردات القرآنالفاظ ، لبنان، دار العلم ـ الدار الشامیه، ١۴١٢ ق. (فاضل مقداد)، جمـال الـدین مقـداد بـن عبـداالله، التنقـیح الرائـع لمختـصر الـشرایع، قـم،
  • سیوری حلی کتابخانۀ آیةاالله مرعشی نجفی، ١۴٠۴ ق. .٢١ الشریف المرتضی علمالهدی،علی بن حسین، الانتصار فی انفرادات الامامیه، قم،دفترانتشارات اسلامی، ١۴١۵ ق
  • طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، چاپ دوم، بیروت، موٴسسة الاعلمی، ١۴٠٩ ق. .
  • طوسی، محمد بن حسن، الخلاف، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ١۴٠٧ ق
  • ------------، المبسوط فی فقه الامامیه، چاپ سوم، تهران، المکتبة المرتضویه، ١٣٨٧ ق
  • عاملی، محمد بن مکی، اللمعة الدمشقیه، بیروت، دار التراث ـ الدار الاسلامیه، ١۴١٠ ق. .٢٧
  • عاملی جبعی، زینالدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیه، قم، دفتر انتـشارات اسـلامی، ١۴١٢ ق. فق بازخوانی ... مفاوضه های اعمال، شرکت حقوقی ـ هی ١١٧ .
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد، تفصیل الشر یعهـ الحدود، قم، مرکز فقه ائمۀ اطهارŒ، ١۴٢٢ ق
  • کاتوزیان، ناصر، اعمال حقوقی، چاپ هشتم، تهران، انتشار، ١٣٨١ ش.
  • --------قواعد عمومی قراردادها، چاپ هفتم، تهران، انتشار، ١٣٨۵ ش
  • ----------، مشارکتهاو صلح، چاپ هشتم، تهران، گنج دانش، ١٣٨٨ ش
  • کاشفالغطاء، محمدحسین، تحر یر المجله، نجف، المکتبة المرتضویه، ١٣۵٩ ق
  • کرکی عاملی (محقق ثانی)، علی بن حسین بن عبدالعالی، جامع المقاصد فی شرح القواعد، چاپ دوم، قم، آل البیت، ١۴١۴ ق
  • محقق اردب یلی ، احمد بن محمد، مجمع الفائد البرهانةو فی شـرح ارشـادالاذهـان، قـم، دفتـر انتـشارات اسلامی، ١۴٠٣
  • مفید، محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغـدادی، المقنعـه، قـم، کنگره جهـانی هـزاره شـیخ