1
دانشجوی دکترای تخصصی رشته حقوق بین الملل عمومی ، دانشکده حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
2
استادیارگروه حقوق ، دانشکده حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران .
3
دانشیار گروه حقوق ، دانشکده حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران .
10.22034/ejs.2024.455958.1791
چکیده
زمینه و هدف: سازمانهای غیردولتی در حال حاضر جایگاه عمدهای در توسعه پیدا کردهاند؛ زیرا سازمانهای مذکور میتوانند با ایفای نقشهای مختلف بخش دولتی را در امور توسعه یاری دهند و به طور مؤثری در فرآیند توسعه عمل کنند. بر همین اساس هدف مقاله حاضر نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق است. مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: از منظر فقهی، دولت مسئول و متعهد به توسعه اقتصادی است. از این منظر، ایجاد اشتغال، عمران و آبادی، ایجاد ثبات اقتصادی، ایجاد عدالت و عدم تبعیض و توازن اقتصادی و تنظیم بازار مهمترین مسئولیتهای دولت در فرایند توسعه اقتصادی است. سازمانهای غیردولتی از مستحدثات فقهی است؛ اما در فقه در خصوص نقش و مشارکت مردم در توسعه اقتصادی در آیات و روایات تأکید زیادی شده است که این مشارکت در عصر حاضر میتواند در قالب سازمانهای غیردولتی انجام شود. از منظر حقوقی نیز در اصول مختلف قانون اساسی و برنامههای پنج سال توسعه، وظیفه دولت در توسعه اقتصادی و ضرورت مشارکت مردم در این زمینه تصریح شده است. نتیجه: با توجه به رویکرد مثبت فقه و حقوق نسبت به مشارکت مردم در توسعه اقتصادی، لازم است زمینه حضور فعال سازمانهای غیردولتی جهت ایفای نقش تاثیرگذار در توسعه اقتصادی فراهم گردد.
باهر، حسین، نقد و بررسی اصول اقتصادی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات انجمن خدمات اسلامی، 1358
جهانیان، رمضان، «توسعه مشارکت دانشجویان در دانشگاه»، مجله پژوهشهای مدیریت، شماره هشتاد و چهار، 1389.
خسروشاهی، پرویز، «ارزیابی عملکرد برنامههای توسعهای»، تهران، ارائه شده در اولین همایش منطقهای دبیرخانهی مجمع تشخیص مصلحت نظام و دانشگاه آزاد اسلامی در زمینه چشمانداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404، 1387.
خلیلیان، محمد جمال، اسلام و توسعه، چاپ دوم، تهران، نشر مرکز مطالعات و پژوهشهای فرهنگی حوزه علمیه، 1384
خلیلیان، محمد جمال، اصول اقتصادی قانون اساسی با نگاهی به توسعه پایدار، چاپ دوم، قم، موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان، 1387.
رزاقی، ابراهیم، الگویی برای توسعه اقتصادی ایران، چاپ دوم، تهران، نشر توسعه،1373.
شاپرا، محمد، مطالعاتی در اقتصاد اسلامی، ترجمة محمدجواد مهدوی، چاپ اول، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، 1378.
شیراسب، راحله، «خدمات شهری در گروه جلب مشارکت مردمی»، ماهنامه شهرداریها، شماره سوم، 1382.
صدر، سید محمدباقر، صوره عن اقتصاد المجتمع الاسلامی، چاپ سوم، قم، انتشارات خیام، 1399.
صدر، سیدمحمدباقر، اقتصادنا، چاپ دوم، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، 1375.
صدیق اورعی، غلامرضا، «اسلام و توسعهی اقتصادی»، تهران، سمینار ملی فرهنگ و توسعه، ۱۳۹۰
العسل، ابراهیم، توسعه در اسلام، ترجمة عباس عربمازار، چاپ اول، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، 1378.
قدیری معصوم، مجتبی و نجفیکانی، علیاکبر، «برنامههای توسعه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و تاثیرآن بر نواحی روستایی»، نشریه پژوهشهای جغرافیایی، شماره پنجم، بهار 1382.
کدیور، محسن، نظریههای دولت در فقه شیعه، چاپ اول، تهران، نشر نی،1376.
یور، فدریکو، «شهرهای آینده و آینده نوع بشری»، نشریه پیام بوسسنکو، شماره سیصدو شانزده، 1376.
مطهری، مرتضی، اسلام و مقتضیات زمان، چاپ دوم، قم، انتشارات صدرا، 1361.
موسویخمینی، سیدروح اله، صحیفة نور، جلدسوم- هفتم و یازدهم، چاپ چهارم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،
یزدی، محمد، قانون اساسی برای همه، چاپ اول، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1375.
منابع عربی
ابن خلدون، عبدالرحمن، مقدمه، ترجمه محمد پروین گنابادی، جلد سوم، چاپ ششم، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1366.
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول، چاپ پنجم، قم، نشر آل علی (ع)، 1382.
بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، جلد اول، چاپ دوم، بیروت، دارالفکر، 1422/1380.
بلاذری، احمد بنیحیی،أنساب الأشراف، تحقیق سهیل زکار، جلد دوم، چاپ اول، بیروت، دارالفکر، 1417.
حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، جلد دوازدهم، چاپ نهم، بیروت، موسسه آل البیت، 1409.
شریف رضی، محمد بن حسین، نهجالبلاغه، تصحیح صالح صبحی، چاپ ششم، قم، نشرهجرت، ۱۴۱۴.
فهیمی آزاد,مهسا , سهیلی نجف آباد,سهیل و دیانت,محسن . (1404). نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(3), 1-16. doi: 10.22034/ejs.2024.455958.1791
MLA
فهیمی آزاد,مهسا , , سهیلی نجف آباد,سهیل , و دیانت,محسن . "نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7, 3, 1404, 1-16. doi: 10.22034/ejs.2024.455958.1791
HARVARD
فهیمی آزاد مهسا, سهیلی نجف آباد سهیل, دیانت محسن. (1404). 'نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(3), pp. 1-16. doi: 10.22034/ejs.2024.455958.1791
CHICAGO
مهسا فهیمی آزاد, سهیل سهیلی نجف آباد و محسن دیانت, "نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7 3 (1404): 1-16, doi: 10.22034/ejs.2024.455958.1791
VANCOUVER
فهیمی آزاد مهسا, سهیلی نجف آباد سهیل, دیانت محسن. نقش سازمانهای غیردولتی در تحقق مسئولیت دولتها در زمینه توسعه اقتصادی در فقه و حقوق. مطالعات فقه اقتصادی, 1404; 7(3): 1-16. doi: 10.22034/ejs.2024.455958.1791