1
گروه حقوق، واحد بینالمللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران.
2
استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
3
استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران.
4
استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران.
10.22034/ejs.2024.484577.1964
چکیده
زمینه و هدف: در قانون مدنی ایران عقد احتمالی تعریف نشده است. با اینوجود مصادیق این عقد هم در قانونمدنی و هم در عرفجامعه وجود دارد. نویسندگان حقوق، درخصوص تعریف عقداحتمالی اختلافنظر دارند. با توجه به اینکه نظام حقوقی ایران منبعث از فقه میباشد، هدف بررسی جایگاه عقد احتمالی است. مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بیطرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافتهها: نقض اصل لزوم تعیین قطعی عوضین و در نتیجه غرری بودن معاملات مذکور مبنای تردید نسبت به اعتبار عقداحتمالی است. با این وجود، مصادیقی از این عقود در فقهاسلامی مطرح، که جایگاه و مبانی صحت عقد احتمالی را مورد پذیرش قرار داده است. نتیجه: امروزه معاملاتی در جامعه واقع میگردند که تعیین قطعی و معلوم نمودن عوضین در قراردادها، احتمال حصول ضرر را برای طرفین دارد و در عرفمعاملاتی برای دفع این ضرراحتمالی، بناچار تعیین عوض یا عوضین را بر مبنای معیار ثابتی به آینده موکول مینمایند و نهتنها عرف و طرفین معامله از این قراردادها استقبال میکنند؛ بلکه برخی از این قراردادها مورد پذیرش قانون نیز واقع گردیده است مانند قراردادهای بیمه حوادث. عرف عقد احتمالی را غرری ندانسته و یا آن را موثر نمیداند و مصادیقی از قراردادهای احتمالی را در بین مردم رواج داشته و در فقه و قانون وجود دارد.
پیرهادی، محمدرضا، (1388) عقد احتمالی با تأکید بر بیع احتمالی، تهران، فصلنامه دانشکده حقوق دانشگاه آزاد، شماره5، 6و7.
حیدری، عرفان، (1399) اصل اباحه و اصل حلیت در فقه و حقوق، فقه و حقوقنوین، شمارهچهارم.
رحیمی، حبیبالله و محمودزاده، خسرو، (1393) مبانی نظریه اعتبار عقد احتمالی (مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و مصر)، پژوهشهایحقوق تطبیقی، دورههجدهم، شماره دوم.
شادباد، ابراهیم ناصر و همکاران (1400)، چالشهای استقلال یا عدم استقلال عقد احتمالی، فصلنامه مطالعات فقه و حقوقاسلامی، سالسیزدهم، شماره چهاردهم.
طباطبایی، سیدمحمدصادق و کیانی، روح اله،(1392) بازتابهایاصلصحت در فقه وحقوق، پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی، شمارهسیودوم.
عابدیان، سیدحسن و اصغری، فریده، (1393) غبن در آیینه فقه و قانون، مطالعات فقهی و فلسفی، شماره نوزدهم.
کیاپاشا,لقمان , نورشرق,جمشید , پهلوان زاده,عباس و حبیبی,محمود . (1403). جایگاه و کارکرد قراردادهای احتمالی از منظر فقهی و حقوقی. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(4), 149-166. doi: 10.22034/ejs.2024.484577.1964
MLA
کیاپاشا,لقمان , , نورشرق,جمشید , , پهلوان زاده,عباس , و حبیبی,محمود . "جایگاه و کارکرد قراردادهای احتمالی از منظر فقهی و حقوقی", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6, 4, 1403, 149-166. doi: 10.22034/ejs.2024.484577.1964
HARVARD
کیاپاشا لقمان, نورشرق جمشید, پهلوان زاده عباس, حبیبی محمود. (1403). 'جایگاه و کارکرد قراردادهای احتمالی از منظر فقهی و حقوقی', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(4), pp. 149-166. doi: 10.22034/ejs.2024.484577.1964
CHICAGO
لقمان کیاپاشا, جمشید نورشرق, عباس پهلوان زاده و محمود حبیبی, "جایگاه و کارکرد قراردادهای احتمالی از منظر فقهی و حقوقی," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6 4 (1403): 149-166, doi: 10.22034/ejs.2024.484577.1964
VANCOUVER
کیاپاشا لقمان, نورشرق جمشید, پهلوان زاده عباس, حبیبی محمود. جایگاه و کارکرد قراردادهای احتمالی از منظر فقهی و حقوقی. مطالعات فقه اقتصادی, 1403; 6(4): 149-166. doi: 10.22034/ejs.2024.484577.1964