فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

امتیازات سرمایه‌گذاری اقتصادی و بازرگانی (فرآورده‌های غیرنفتی) در کشورهای آفریقای جنوبی از منظر حقوق بین‌الملل

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
سارا رستمی، استادیار و عضو هیئت علمی گروه حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22034/ejs.2024.471814.1905
چکیده
زمینه و هدف: مسئله رشد اقتصادی در کشورهای جهان سوم دارای اهمیت بسزایی است؛ به همین منظور کشورهای جهان سوم، سرمایه‌گذاری خارجی را به منظور برون رفت از مشکلات انتخاب می‌کنند. کشور آفریقا دارای منابع بی‌شماری است که در حال حاضر تبدیل به قطب سرمایه‌گذاری شده است. کشور ایران با سرمایه‌گذاری در آفریقا از مزیت سرمایه‌گذاری به دلیل تحریم‌ها و استفاده از منابع غنی بهره‌مند می‌گردد. هدف این پژوهش تحلیل سرمایه‌گذاری غیرنفتی ایران در آفریقا با توجه به حقوق بین‌الملل است.
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش آن به صورت توصیفی تحلیلی می‌باشد و ابزار جمع‌آوری اطلاعات نیز بصورت کتابخانه‌ای است.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: یافته‌ها حاکی از این است که سرمایه‌گذاری خارجی برای ایران دارای مزیت است، زیرا منافع اقتصادی فراوان همراه با تحریم‌های ایران گامی موثر در جهت پیشبرد اهداف کشور است.
نتیجه: سرمایه‌گذاری ایران در قاره آفریقا از نظر حقوقی نیازمند تضمیناتی مانند سلب مالکیت، انتقال سرمایه، امنیت حقوقی و پوشش بیمه‌ای است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


- انوشه، صبری، «نفت آفریقا در صحنه رقابت جهانی»، فصلنامه مطالعات آفریقا، شماره 14، 1385.
- امیرارجمند، اردشیر، مجموعه اسناد بین­المللی حقوق بشر، جلد دوم، تهران، انتشارات جنگل، 1385.
- باغبان، رحیم، حقوق تجارت بین­الملل، مسئولیت شرکت­های چندملیتی، تهران، مجمع علمی فرهنگی مجد، 1394.
- بخشی، احمد، «سازمان­های منطقه­ای و بین­المللی (با تأکید بر آفریقا)»، تهران، مرکز مطالعات آفریقا. 1381.
- برزکار، سمیرا، نقش مسائل اقتصادی در شکل گیری تحولات سیاسی اخیر منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (مطالعه موردی تونس)، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده علوم سیاسی، 1392.
- بابکی، روح­اله، حاج امینی، مهدی، زارع، محمدحسن، عفتی، مهناز، «اثر درون­زایی یا برون­زایی سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر سرمایه گذاری داخلی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا»، فصلنامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، جلد 9، شماره 97، 1400.
- حیدرپور دعویسرا، سلیمان، «مناسبات اقتصادی ایران و آفریقا: فرصت­ها و تهدیدها»، پژوهشنامه آفریقا، سال اول، شماره اول، 1388. 
- حاجی مینه، رحمت، وزین، علیرضا، «منطقه­گرایی در آفریقا از منظر مکتب کپنهاگ»، دوفصلنامه سیاست و روابط بین‌الملل، سال سوم، شماره پنجم، 1398. 
- خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)، 19 تیر 1402، 801، کد خب 85164957  www.irna.ir
- دانش­نیا، محمد، منصوری، ستاره، «دومین کنفرانس بین­المللی مدیریت و علوم انسانی»، 1395.
- رویدر، ریچادر دابلیو، حقوق سرمایه­گذاری خارجی معادن (مطالعه موردی استرالیا، آفریقای جنوبی و کلمبیا)، ترجمه هیبت­الله نژدی­منش محدثه قاسمی پاریزی، چاپ اول، نشر پرسمان، 1402.
- رضوی­پور، سیدحسین، تحلیل آثار متقابل سرمایه­گذاری خارجی ایران در آفریقا مطالعه موردی مزیت­های سرمایه­گذاری ایران در کنیا، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه امام صادق (ع)، 1390. 
- رحمان سالاری، عظیم، آزادبخت، فرید، «سازوکارهای حقوقی تضمین سرمایه­گذاری خارجی در حقوق بین­الملل»، فصلنامه فقه جزای تطبیقی، دوره دوم، شماره پنجم، 1401.
- رضایی، رامتین، «آیا سرمایه گذاری ایران در آفریقا منطقی است؟» نشریه فرهنگ دیپلماسی، پیاپی 8، 1402.  
- سیدنورانی محمدرضا، تجزیه و تحلیل اقتصادی تاثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارجی بر اقتصاد ایران، رساله دکتری دانشگاه تربیت مدرس، 1374.
- شکیبا، رضا، «تأثیر زبان و فرهنگ فارسی بر زبان و فرهنگ سواحیلی آفریقایی»، فصلنامه مطالعات آفریقا، شماره 10، 1383.
- علی‌زاده، ماربه، تأثیر سرمایه­گذاری مستقیم خارحی بر سرمایه‌گذاری داخلی (با تاکید بر بخش نفت)، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 1398.
- عابدین مقانکی، محمدرضا، «تاثیر ایجاد منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا بر صادرات ایران»، بررسی­های بازرگانی، شماره 100، 1399.  1-29
- فتوروس، آ.آ، «چشم­انداز انعقاد یک عهدنامه عمومی بین­المللی درباره سرمایه‌گذاری خارجی»، ترجمه امیرمسعود میرفخرایی، مجله حقوقی دفتر خدمات حقوقی، 23، 1377.
- قنبری جهرمی، محمدجعفر، حقوق بین‌الملل سرمایه­گذاری، چاپ سوم، تهران، انتشارات جنگل، 1393.
- کناره، عمر، «آفریقا در پی یکپارچگی پول، زبان»، سیاست خارجی، فصلنامه مطالعات آفریقا، شماره 15، 1386.
- مهاجر، داریوش، «تلاش آمریکا جهت تسلط بر نفت آفریقا»، فصلنامه مطالعات آفریقا، شماره 10، 1383.
- ولی اللهی میری، فاطمه، تاثیر تامین اسلامی بر سرمایه گذاری در کشورهای منتخب، پایان­نامه کارشناسی ارشد موسسه عالی راه دانش بابل، کروه علوم اقتصادی، 1401..
- Ajayi S. Ibi, The Determinants of Foreign Direct Investment in Africa: A Survey of the Evidence, in S. Ibi Ajayi (ed.) Foreign Direct Investment in Sub-Saharan Africa, African Economic Research Consortium, Nairobi: Kenya, 2006.
- Chidaushe Moreblessing, China’s Grand Re-entrance Into Africa: Mirage or Oasis, In Firuz Manji (Ed.) African Perspectives on China in Africa, Fahamu: Nairobi & Oxford, 2007.
- Enhancing the competitiveness of Kenya’s manufacturing sector: The role of investment climate, Africa Private Sector Group: Investment Climate Assessment, KIPPRA/World Bank, Kenya, 2004.
- Helber, Henning, The New Scramble For Africa’s Resources, in Patrick Burnett & Firoze Manji (Eds.) From the Slave Trade to Free Trade, Fahamu: Nairobi and Oxford, 2007.
- Kindleberger C. P., American Business Abroad: Six Lectures on Direct Investment, (New Haven, Conn.; Yale University Press, 1969.
- Luiz, John, Infrastructure investment and its performance in Africa over the course of the twentieth century, International Journal of Social Economics, Vol. 37 No. 7, 2010.
- Musila, Jacob W.; Sigue, Simon P., Accelerating foreign direct investment flow to Africa: from policy statements to successful strategies, Managerial Finance, Vol. 32 No. 7, 2006.
- Ngugi Rose W., Nyang’oro Owen, Institutional Factors and Foreign Direct Investment Flows: Implications for Kenya, KIPPRA Discussion Paper No. 48, Kenya, 2005.
- Onjala Joseph, A Scoping Study on China Africa Economic Relations: The Case of Kenya, African Economic Research Consortium (AERC), Nairobi, Kenya, 2008.
- Rocha John, A New Frontier In The Exploitation of Africa’s natural Resources: The Emergence of china, In Firuz Manji (Ed.) African Perspectives on China in Africa, Fahamu: Nairobi & Oxford, 2007.