فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

جایگاه تعدیل مبلغ پیمان در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد، گروه حقوق جزا و جرم-شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اراک، اراک، ایران.
10.22034/ejs.2024.457866.1797
چکیده
زمینه و هدف: به رغم اصل اجباری بودن و اصل استحکام قراردادها، گاهی تغییر اوضاع و احوال که شامل افزایش نرخ ارز می‌شود، به حدّی است که اجرای قرارداد را برای یکی از طرفین، دشوار می‌سازد. در چنین حالتی، تعدیل قرارداد راهکاری است که جریان قرارداد را تسهیل می‌بخشد. نظر به اهمیت موضوع، تحقیق حاضر که به روش توصیفی - تحلیلی انجام گرفته، به بحث و بررسی از ماهیت، آثار و شرایط تعدیل مبلغ قرارداد با افزایش نرخ ارز در پیمان های دولتی، می‌پردازد.
 
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی - تحلیلی صورت گرفته است.
 
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
 
یافتهها: اثر تعدیل، جبران نوسان و ضرر است.
 
نتیجه: تعدیل علاوه بر اینکه در ضمن قرارداد قابل پیش بینی است، در صورت عدم پیش‌بینی در قرارد، نیز قابل أعمال است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابن‌قدامه، احمد، المغنی، چاپ اول، بیروت، انتشارات دارالفکر، 1405ق.
ابن‌مکی عاملی (شهید اول)، محمد بن جمال الدین، اللمعه للدمشقیه، چاپ اول، بیروت، دارالعالم الاسلامی.
انصاری، مرتضی، المکاسب، چاپ اول، تبریز، انتشارات اطلاعات، 1375.
بجنوردی، میرزا حسین، القواعد الفقهیه، قم، انتشارات موسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۰ ق.
بیگدلی، سعید، تعدیل‌قرارداد، تهران، انتشارات میزان، ۱۳۸۸.
حکمت، محمدعلی، تاثیر تغییر اوضاع و احوال در اعتبار معاهدات و قراردادهای بین المللی، مجله حقوق، شماره‌۳، زمستان ۶۴.
خوئینی، غفور و دیگران، تعدیل قضایی در اثر کاهش ارزش پول، فصلنامه پژوهش، حقوق خصوصی، سال دوم، شماره چهارم، پاییز ۱۳۹۲.
ذهنی تهرانی، جواد، المباحث الفقیه فی شرح الروضه البهیه، چاپ اول، قم، انتشارات وجدانی، 1405ق.
شفائی، محمدرضا، بررسی تطبیقی نظریه اوضاع‌و‌احوال در قراردادها، تهران، انتشارات ققنوس، ۱۳۷۶.
شهیدی، مهدی، شروط ضمن عقد، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد، 1386.
طاهری، حبیب الله، قواعد فقه، چاپ اول، قم، دفتر نشر وابسته به جامعه مدرسین قم،  1387.
طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، حاشیه کتاب المکاسب، چاپ اول، دمشق، انتشارات دارالمصطفی لاحیاء التراث، 1423ق.
عاملی (شهید ثانی)، زین‌الدین ابن‌علی،  مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، چاپ اول، قم، موسسه معارف اسلامی، 1414ق.
علامه حلی، حسن ابن یوسف ابن مطهر، تذکره الفقهاء، چاپ اول، قم، موسسه آل البیت لاحیاء­التراث،  1414ق.
فخار طوسی، جواد، در محضر شیخ انصاری(شرح خیارات)، چاپ اول، قم، نشر مرتضی، 1385.
کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی (نظریه‌ عمومی تعهدات)، چاپ اول، تهران، مؤسسه نشر یلدا،  1374.
....................، قواعد عمومی قراردادها، تهران، شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، ۱۳۸0.
محقق داماد، مصطفی، قواعد فقه (بخش مدنی)، چاپ ۲۸، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1383.
مزارعی، علی، تئوری عدم پیش‌بینی و تعدیل قرارداد، تهران، انتشارات مجد، ۱۳۹۴.
مصطفوی، محمد کاظم، القواعد، چاپ سوم، قم، موسسه تشر اسلامی،  1417ق.
مکارم شیرازی، ناصر، القاعده الفیه، چاپ اول، قم، مدرسه‌ امام امیر مومنین،1411ق.
نجفی، شیخ محمد حسن، جواهر الکلام، بیروت، دارالاحیا التراث العربی، 1256ق.
نراقی، احمدبن محمد مهدی، عوائدالایام، چاپ‌ اول، قم، مرکز نشر مکتب اعلام اسلامی، ۱۴۱۷ق.
یثربی، علی محمد، قواعد فقه استدلالی، چاپ اول، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، 1385.
و مبانی حقوق اسلامی، دوره سیزدهم، شماره4، 1399.