فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مطالعه تطبیقی نارسایی فقهی و حقوقی جرائم رمزینه ارزها در حقوق داخلی و خارجی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
2 استادیار گروه حقوق، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
10.22034/ejs.2024.431139.1638
چکیده
زمینه و هدف: رمزینه ارزها نوعی از ارزهای دیجیتال مقررات­گذاری نشده است که به‌صورت معمول توسط توسعه‌دهندگان آن پایش می‌گردد، و توسط اعضای یک جامعه مجازی خاص پذیرفته ‌شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. که در سراسر جهان و نیز در ایران به‌شدت کاربرد آن در حال­گسترش است. هدف مقاله حاضر، مطالعه تطبیقی نارسایی فقهی و حقوقی جرائم رمزینه ارزها در حقوق داخلی و خارجی است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر، توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌ شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: ماهیت حقوقی رمزینه ارزها در قوانین مربوط به پول‌شویی ایران، قوانین مالیاتی کشور و قوانین بورس و بورس کالای ایران قابل ‌بررسی است. از طرفی از منظر فقهی نیز صحت و اباحه حاکم بر نقل‌وانتقال ارزهای مجازی است و ممنوعیت قانونی منجر به­بطلان معامله یا مجازات مرتکب مواجه نیست اما در فقه قیمت‌گذاری ارز رمز پایه غیرعقلانی است و مبادلات آن غرری است.
نتیجه: امنیت اطلاعات و داده‌ها، تولید ارزها و هم­چنین خریدوفروش، سرمایه‌گذاری و ذخیره و نگهداری رمز ارزها که منجر به کلاهبرداری‌ها و از دست دادن سرمایه‌های کلان گردیده است؛ از عوامل عمده مؤثر بر تدوین قوانین مرتبط با جرائم جعل و کلاهبرداری در حوزه رمز ارزها در حقوق داخلی و حوزه بین‌المللی هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • منابع فارسی

    • اسماعیلی، سیدسجاد (1396)، «چالش‌ها و فرصت‌های پیاده‌سازی شبکه تجارت ارزهای رمز شده به‌صورت توزیع ‌شده»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی استاد حسن مراد زاده، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
    • بهره‌مند، حمید، «چـالش‌ها‌ و ‌راه‌کارهای ‌جـرم‌­یابی ‌پول‌شویی‌ از‌ طریق‌ ارزهای‌ رمزنگاری‌شده»، فصلنامه علمی پژوهشی جرم‌شناسی، شماره چهل و یکم، 1398.
    • بیابانی، غلام‌حسین؛ هادیان­فر، سیدکمال، فرهنگ توصیفی علوم جنایی، چاپ اول، تهران، انتشارات مرکز تحقیقات کاربردی کشف جرائم و امنیت معاونت آگاهی ناجا، 1395.
    • توسلی، محمد اسماعیل، «تحلیل ماهیت پول»، نشریه اقتصاد اسلامی، شماره چهل و چهارم، 1391.
    • حیدری، مسعود؛ شهبازی، امید؛ شیرانی، پویا، «چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی پلیس در برخورد با جرائم سایبری»، نشریه کارآگاه، شماره چهل و پنجم، 1397.
    • درشر، دنیل، مبانی بلاک­چین، ترجمه عبدالرضا واقفی، چاپ اول، تهران، نشر دستور، 1398.
    • صیاد، محمدکاظم؛ امینی، مرمین؛ طاهری، ابوالقاسم، «تهدیدات سایبری و اقدامات امنیتی در فضای مجازی (بررسی و رویکردهای ایالات‌متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران)»، فصلنامه امنیت ملی، شماره سی و هشتم، 1399.
    • عسکری، سجاد؛ شفیعی فینی، حسین؛ شهیدی، مرتضی، «تأثیر جرم­انگاری بر وضعیت معاملات ارز غیرمجاز با رویکر دی به آرای امام خمینی(س)»، پژوهش‌نامه متین، شماره هشتاد و چهارم، 1398.
    • فضلی، حسن؛ چمندار، مهدی؛ زمردی منور، هادی، کتاب ارز دیجیتال و رمز ارزها، چاپ اول، تهران، انتشارات ناقوس، 1398.
    • میرغفوری، سیدحبیب‌الله؛ صیادی تورانلو، حسین؛ دهقانی­زاده، نصرت، «بررسی سرمایه‌ گذاری در ارزهای دیجیتالی در ایران (مورد مطالعه ارز رمز پایه)»، تهران، سومین کنفرانس ملی رویکردهای نوین در علوم انسانی (چالش‌ها و راه‌ حل‌ها)، 1397.
    • نبوی، سیدمحمد، «پایش فعالیت‌های مجرمانه مرتبط با رمزینه ارزها در ایران»، رساله دکتری، به راهنمایی استاد محمد صابر، تهران، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1397.
    • نواب­پور، علیرضا، «تحلیل فقهی کارکردهای پول رمزنگاری ‌شده (مطالعه موردی بیت کوین)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی استاد محمد طالبی، تهران، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، 1397.
    • اسلامی طراقی، مریم؛ صباغ زاده، فرزانه، «چالش‌ها و راهکارهای رمزارز در ایران»، پنجمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مدیریت و حسابداری، 1397.
    • پریزادی، جمال، «بیت‌کوین در سیاست ایران و کشورهای منتخب در مورد آن». کنفرانس ملی تحولات نوین در مطالعات و حسابداری، 1396.

     

    منابع لاتین

    Adam,M F,"Bitcoin- Shariah Compliant Retrieved from", http://darulfiqh.com/wp-content/uploads,2017.

    Cuthbertson,A,"Cryptocurrency Round-Up: Bolivian Bitcoin Ban- iOS Apps & Doge coin at McDonald's", Retrieved from ibtimes.co.uk,2019.

    Hodson, H. "My Bitcoin road trip: living on virtual money for a day." New Scientist 221,2014.

    Krause, M," Bitcoin- Implications for the Developing World", CMC Senior Theses Paper 1261, Retrived from: http://scholarship.claremont.edu/cmc,2017.

    Stroukal, Dominik, and Barbora Nedvědová. “Bitcoin and OtherCryptocurrency As an Instrument of Crime in Cyberspace. ” Proceedings of 4thBusiness & Management Conference, 2016.

     

دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 22
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1403
صفحه 179-196