فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

تطبیق اصول فقه امامیه با اهل سنت(حنفی- شافعی) مبحث عام و خاص

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران.
3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/ejs.2024.444671.1704
چکیده
زمینه و هدف: عام و خاص یکی از مهم‫ترین مباحث اصولی مشترک بین مذاهب امامیه و اهل سنت در بخش ادلة لفظیه می­باشد. به­طوری که با ورود تخصیص به هر عامی ثمرات فقهی و حقوقی خاصی بر آن مترتب می‫شود که محل نزاع فقهی بین فقهای فریقین می‫شود. در این مقاله تلاش شده است که نظرات متشابه و متضاد اصولی که ریشه در مباحث قرآنی و روایی دارند، بررسی شده تا با فراهم ساختن زمینة تقریب بین مذاهب از اختلاف افکنی‫ها و رادیکالیسم تکفیری فاصله گرفته و فضای بهتری برای مباحثات علمی بر مبنای اخوت دینی آماده گردد. نکتة کلیدی اشتراک تمام مذاهب اسلامی بر محوریت قرآن و سنت رسول اکرم(ص) می­باشد.
مواد و روش­ها: مقالة حاضر توصیفی- تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متن، صداقت و امانت­داری رعایت شده است.
یافته­ ها: یافته‫ های این پژوهش حاکی از آن است که عام اگر تخصیص خورده باشد، نزد جمهور علما بر افراد باقی‫مانده بعد از تخصیص دلالت دارد؛ ولی اگر تخصیص نخورده باشد؛ هرچند بر عمومیتش باقی است و شمولش بر همه افرادش دلالت دارد؛ ولی در اینکه دلالت قطعی است یا ظنی محل اختلاف علمای مذاهب است.
نتیجه: هرچند منبع استنباطات، واحد و گاهی متعدد است، این اجتهاد هست که ثمرات متعددی بر جای می‫گذارد و اندیشه و اجتهاد فرق اسلامی هرگز ریشه در کفر و الحاد ندارد که باعث منازعات عقیدتی و دینی شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 6، شماره 5
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1403
صفحه 923-938