فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مزایای اقتصادی نظام انتخاباتی تناسبی مجلس شورای اسلامی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکتری گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران
3 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز ، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران
10.22034/ejs.2024.421491.1578
چکیده
زمینه و هدف: نظام انتخاباتی فرایند تبدیل آراء به کرسی نمایندگی است که هر نظام انتخاباتی، تبعات سیاسی و اقتصادی خاصی در جامعه ایجاد می­­کند. پژوهش حاضر درصدد بررسی مزایای اقتصادی نظام انتخاباتی تناسبی در انتخابات مجلس شورای اسلامی است.
مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به­ صورت توصیفی تحلیلی می­باشد و روش جمع ­آوری اطلاعات به­ صورت کتابخانه ­ای است که با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در مقاله حاضر معیارهای اخلاقی از جمله اصل ارجاع دهی مستند رعایت شده است.
یافته ­ها: نظام انتخاباتی تناسبی باعث کاستن از حوزه­ های انتخابیه و صرفه­جویی در چاپ تعرفه و هزینه­ های جانبی مربوط به شمارش آراء، شفاف شدن هزینه­ ها و مخارج از طریق شناسایی احزاب توسط مجریان انتخابات خواهد شد. رصد فعالیت مالی نامزدها از طریق احزاب معرَّف آنان، پیشگیری از هزینه­های بی ­ضابطه توسط نامزدها و یا نزدیکان آنان مزیت­ های اقتصادی نظام انتخاباتی تناسبی در مقابل نظام انتخاباتی اکثریتی است.
نتیجه­: نظام انتخاباتی تناسبی با شناسایی احزاب سیاسی و رصد فعالیت مالی نامزدها در عرصه انتخابات مجلس شورای اسلامی، می تواند سازوکار نظارتی بهتری برای کاستن از هزینه ­های گسترده در عرصه انتخابات شود. همچنین هزینه­ های نظارت و اجرای انتخابات در شیوه تناسبی نیز کمتر از شیوه اکثریتی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • احمدوند، شجاع، صابرماهانی، فردوس، درآمدی مقایسه­ای بر منابع مالی تبلیغات انتخاباتی (مطالعه نظام های انتخاباتی ایران، فرانسه، روسیه و امریکا)، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال هفدهم، شماره چهل ونهم، 1394.
  • احمدی، مونا و هاشمی، سیدمحمد، سازوکار نظارت مالی بر احزاب در حقوق موضوعه ایران، تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین­الملل، سال نهم، شماره سی و چهارم، 1395.
  • بهروزی، محمد، پورکیانی، مسعود، درخشان، مژگان، محمدباقری، مهدی، مطالعه رابطه شاخص‌های شفافیت و پاسخگویی و کنترل فساد بر شاخصه رفاه لگاتوم مطالعه کشورهای حوزه سند چشم­انداز توسعه کشور"، فصلنامه جامعه­شناسی سیاسی ایران، سال سوم، شماره دوم. 1399.
  • توسلی رکن آبادی، مجید، شعبان شمیرانی، علیرضا، نقش نظام انتخاباتی مجلس شورای اسلامی در چگونگی ایفای مسؤولیت نمایندگی مجلس هفتم، جستارهای سیاسی معاصر، سال چهارم، شماره چهارم، 1392.
  • جاسبی، عبدالله، تاملی در مقوله احزاب سیاسی در ایران، تهران، دفتر فرهنگ مقاومت، 1381.
  • جریده، رسول، حقوق احزاب، تهران: انتشارات اندیشه سبز نوین، 1394.
  • جلالیان، عسکر، فرزانه، مهدی، سلیمی، علی، چالش­های نظام انتخاباتی ایران در قانون اساسی، اجرا و نظارت، کنفرانس ملی دستاوردهای نوین در تعلیم وتربیت، روانشناسی، حقوق و مطالعات فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی زرقان. 1397.
  • خرمشاد، محمدباقر، رفیعی قهساره، ابوذر، «نظام انتخاباتی در انتخابات مجلس شورای اسلامی»، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شماره سوم. 1392.
  • درستی، هاجر، آسیب­ شناسی تبلیغاتی مجلس شورای اسلامی در پرتو اصول حقوقی حاکم بر تبلیغات، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست و یکم، شماره هشتادم، 1393.
  • رفیعی قهساره، ابوذر، جرائم و تخلفات انتخاباتی؛ مطالعه تطبیقی خرید و فروش آراء در انتخابات، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات سیاسی. 1402.
  • زکی­زاده، عصمت، تعاملات احزاب و انتخابات با نگرش کاربردی در جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر راد، 1390.
  • عظیمی، فخرالدین، بحران دموکراسی در ایران؛ 1332-1320، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: نشر پیام، 1377.
  • گلشنی، علیرضا، آسیب شناسی انتخابات ریاست جمهوری ایران، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال دوازدهم، شماره 45، 1397.
  • مقصودی، مجتبی، ابراهیم­آبادی، غلامرضا، تأثیر استانی شدن انتخابات مجلس بر وظایف نمایندگی، فصلنامه رهنامه سیاستگذاری، سال دوم، شماره چهارم. 1390.
  • ملک­الساداتی، سیدسعید، سلیمی­فر، مصطفی، لطفعلی­پور، محمدرضا، قوامی، هادی، نهادهای انتخاباتی و گرایش­های بودجه­ای ملی و منطقه­ای نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مجله اقتصاد و توسعه منطقه­ای، سال 20، شماره پنجم، 1392.
  • مولائی، آیت، احمدی، مسعود، امکان­سنجی الگوی مطلوب حوزه­بندی انتخابات مجلس شورای اسلامی، فصلنامه دانش حقوق عمومی، سال دهم، شماره سی و چهارم، 1400.
  • میرزاده کوهشاهی، نادر، میرزاده کوهشاهی، مهدی، «امکان‌سنجی استانی‌شدن حوزه‌های انتخاباتی در انتخابات مجلس شورای اسلامی»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال چهارم، شماره چهاردهم، 1390.
  • میرزائی، حسین، جلالی، خواجه سروی، غلامرضا، خسروی، محمدعلی، واکاوی علل و زمینه­های سیاسی حقوقی وقوع جرائم و تخلفات انتخاباتی (با نگاهی به انتخابات دهه90 شمسی)، فصلنامه پژوهش­ سیاسی و بین­المللی، سال یازدهم، شماره چهل و پنجم، 1399.
  • نیکفر، جاسب، جابری­پور، سمانه، فروپاشی خرده گفتمان­های عشیره­ای و رفتار انتخاباتی در انتخابات مجلس شورای اسلامی اسلامی؛ مطالعه موردی، حوزه انتخابیه بویر احمد و دوره نهم انتخابات مجلس شورای اسلامی، فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، دوره سی­ام، شماره دوم، 1398.

سایت

Herod, James, “ Majority rule”, at: http://site.www.umb.edu/faculty/salzman_g/ Strate/GetFre/4-20.htm. 2007.

 

دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 21
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1403
صفحه 179-192