فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

نقش عوامل محیطی اقتصادی بر ارتکاب جرم و مسئولیت کیفری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
دانش اسمعیلی
کارشناسی ارشد حقوق، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران
10.22034/ejs.2024.459701.1813
چکیده
زمینه و هدف: ارتکاب جرم تحت تأثیر عوامل مختلفی صورت می‌گیرد در بین عوامل مختلف، بررسی نقش عوامل محیطی اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. این امر به ویژه در شرایطی که وضعیت اقتصادی کشور در سطح مطلوبی قرار ندارد از اهمیت بالایی برخورداراست. هدف مقاله حاضر بررسی نقش عوامل محیطی اقتصادی بر ارتکاب جرم و مسئولیت کیفری است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده ‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: ادبیات اقتصاد جرم نشان می‌دهد که عوامل گوناگونی بر این پدیده اجتماعی مؤثر هستند. عوامل محیطی اقتصادی مانند فقر، بیکاری، تورم باعث شکل گیری عنصر محیطی به نام حاشیه‌نشینی شده و حاشیه نشینی به‌ صورت مستقیم و غیرمستقیم باعث افزایش فعالیت‌های مجرمانه می‌شود.
نتیجه: نتیجه اینکه در هر جامعه‌ای میزان جرم رابطه مستقیمی با عوامل محیطی مانند فقر، بیکاری، تورم و حاشیه‌نشینی دارد پس به همان میزان با افزایش تورم و گسترش حاشیه‌نشینی به افزایش جرم منجرمی گردد. عوامل اقتصادی مانند تورم نه تنها بر بزهکاری بلکه بر ایجاد و گسترش معضل حاشیه نشینی نیز تأثیرگذار است و از طرفی پدیده حاشیه‌نشینی نیز به‌ عنوان یک عامل اجتماعی بر افزایش نرخ بزهکاری تاثیرگذار می‌باشد؛ پس شرایط ایجاب می‌نماید که شرایط اقتصادی مانند تورم در کشور که روند فزاینده‌ای پیدا کرده است از منظر اقتصاد جرم بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
عوامل محیطی اقتصادی
ارتکاب جرم
مسئولیت کیفری
حاشیه‌نشینی

موضوعات

  • افتخاری راد، زهرا، چهره نمایی( بافت­های اسکان غیررسمی و عوامل مؤثر بر شکل­گیری آن)، جلد اول، چاپ اول، یزد، دانشگاه علوم بهزیستی یزد، 1382.
  • حسینی نژاد، مرتضی،«بررسی علل و اقتصادی جرم در ایران با استفاده از یک مدل داده­های تلفیقی»، مجله برنامه و بودجه، شماره نود و پنج،1384.
  • خسروی، وحید، بررسی عوامل محیطی موثر بر بروز جرم و جنایت، تهران، نخستین کنگره بین المللی حقوق ایران با رویکرد حقوق شهروند، 1396.
  • خسروی، وحید،« بررسی عوامل محیطی مؤثر بر بروز جرم و جنایت»،تهران، نخستین کنگره بین المللی حقوق ایران با رویکرد حقوق شهروند، 1396.
  • زاهدانی، زاهد، حاشیه نشینی، چاپ دوم، شیراز،نشر دانشگاه شیراز، 1369.
  • زنجانی، حبیب‌اله، مهاجرت،چاپ اول، تهران، انتشارات سمت،1371.
  • سقایی، مهدی، حاشیه نشین درشهر کرمانشاه، چاپ اول، تهران، نشرنو،1388.
  • شکویی، حسین، جغرافیای اجتماعی شهرها، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، 1365.
  • شکویی، حسین، دیدگاههای نو در جغرافیای شهری، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت، 1374.
  • شیخی، محمدتقی، جامعه‌شناسی شهری، چاپ اول، تهران، انتشارات نورگیتی،1378.
  • صادقی، حسین؛ شقاقی شهری، وحید؛ اصغرپور، حسین، «تحلیل عوامل اقتصادی اثرگذار برجرم درایران»، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره شصت و هشت، 1384.
  • عابدینی، درکوش، درآمدی بر اقتصاد شهری، چاپ دوم، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی، 1382.
  • عباسی‌نژاد، حسین؛ رمضانی،هادی؛ صادقی، مینا، «بررسی رابطۀ بین بیکاری و جرم در ایران(رهیافت داده‌های تلفیقی بین استانی)»، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‎‍های اقتصادی، شماره بیست،1391.
  • محسنی،رضاعلی، «مطالعه و بررسی مناطق حاشیه نشین و توانمندسازی آن در شهرگرگان»، مجله شهرداری گرگان، شماره اول، 1387.
  • مداح، مجید؛ خیرخواهان، ابراهیم، «تجزیه و تحلیل اثر انگیزه های اقتصادی در ارتکاب جرم (مطالعه موردی زندانیان شهر سمنان)»، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی،شماره بیست و پنج،1390.
  • نجفی­ابرندآبادی، علی­حسین؛ هاشم بیگی، مجید، دانشنامه جرم شناسی، چاپ چهارم، تهران، انتشارات دانشگاه بهشتی،1390.
  • هادی­زاده، مریم، حاشیه نشینی و راهکارهای ساماندهی آن در جهان، مشهد، چاپ دوم، انتشارات تیهو، 1382.
  • یزدیان ­جعفری، جعفر، «فرایندبازدارندگی مجازات (موانع و محدودیت ­ها)»، فصلنامه پژوهش­ های دانش انتظامی، شماره چهار، 1388.
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 21
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1403
صفحه 209-224