1
دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2
استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی و اندیشههای امام خمینی (س)، پژوهشگاه امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران
3
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4
دانشیار، دانشکده فقه و حقوق، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران
10.22034/ejs.2024.422547.1585
چکیده
زمینه و هدف: انفساخ نکاح یکی از موضوعات مهم عقد نکاح است که دارای آثار و پیامدهای مالی مهمی است. هدف مقاله حاضر بررسی فقهی حقوقی انفساخ نکاح و آثار مالی آن است. مواد و روشها: روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی بوده و این تحقیق از نوع نظری میباشد. روشی که برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است بصورت کتابخانه ای است و با مراجعه به کتب، مقالات و اسناد بین المللی و داخلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: از آنجا که شارع مقدس در عدم انقطاع روابط مالی زوجین پس از انحلال نکاح، در صدد تأمین منافع ضروری زن بوده است،. بر همین اساس روابط مالی زوجین پس از انفساخ نکاح نهتنها قطع نمیشود بلکه منتفع اصلی این بقاء، زوجه است و شارع مقدس درصدد تأمین منافع ضروری زنان بوده است. در حالیکه در فسخ نکاح هرگاه عقد قبل از نزدیکی فسخ شود زن مستحق مهریه نبوده مگر در زمانی که نکاح به دلیل عنن فسخشده باشد که در آن صورت زن مستحق نصف مهریه میباشد. نتیجه: قانونگذار در انفساخ نکاح به جهیزیه، شرط تنصیف دارایی، اجرتالمثل و نحله، بهطور خاص نپرداخته است درحالیکه توجه به این مسائل مهم از طرف قانونگذار، مورد انتظار همگان میباشد
احمدی، قاسم، بررسی و تحلیل تطبیقی حقوق زن در نظام خانواده بین قوانین ایران و فرانسه، نخستین کنفرانس بین المللی و دومین کنفرانس ملی هزاره سوم و علوم انسانی، شیراز، 1395.
اسعدی، سیدحسن، خانواده و حقوق آن، چاپ اول، مشهد، نشر بهنشر، 1387.
امامی، حسن، حقوق مدنی، جلد چهارم، چاپ سی و یکم، تهران، انتشارات اسلامیه،1393.
انصاری، مسعود؛ طاهری، محمدعلی، دانشنامه حقوق خصوصی، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات محراب فکر، 1384.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات گنج دانش، 1387.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، حقوق خانواده، چاپ دوم، تهران، انتشارات مجد،1388
حبیبی تبار، جعفر، گام به گام با حقوق خانواده، چاپ سوم، تهران، انتشارات میزان، 1399.
خسروی حسینی،غلامرضا، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، جلدسوم، چاپ سوم، تهران، انتشارات مرتضوی،1385.
زمانی درمزاری، محمدرضا، مهریه (راهنمای عملی و کاربردی نحوه مطالبه و وصول مهریه در محاکم داد گستری و مراجع ثبتی) چاپ دوم، تهران، انتشارات بهنامی،1386.
شبیری زنجانی، سیدموسی،کتاب نکاح (تقریرات درس آیتالله شبیری زنجانی)، جلدپنجم، هفتم، دهم و پانزدهم، قم، مؤسسه پژوهشی رأی پرداز، 1383.
صفایی، حسین؛ امامی، اسدالله، حقوق خانواده، جلد اول، چاپ سوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران،1382.
صفایی، سیدحسن؛ امامی، اسداله، مختصر حقوق خانواده، چاپ هشتم، تهران، نشر میزان،1384.
صفایی، سیدحسین؛ امامی، اسدالله، مختصرحقوق خانواده، چاپ بیست و پنجم، تهران، نشر دادگستر ،1395.
کاتوزیان، ناصر، حقوق خانواده، چاپ اول، تهران، نشر میزان،1389.
کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، جلد اول، چاپ سوم، تهران، نشرشرکت انتشار،1375.
کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی خانواده، جلداول، چاپ ششم، تهران انتشارات بهمن برنا،1382.
کیخا، محمدرضا؛ مؤذنیبیستگانی، حمید،«ارزیابی انتقادی حکم حرمت زن بر شوهر با شیر دادن مادربزرگ به نوه دختری»، نشریه مطالعات جنسیت و خانواده، شماره چهاردهم، 1399.
محقق داماد، سید مصطفی، حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، چاپ بیست و سکم، تهران، نشر علوم اسلامی، 1402.
محقق داماد، سید مصطفی، حقوق خانواده نکاح و انحلال آن، چاپ چهارم، تهران، نشر علوم اسلامی،1372.
محقق داماد، سیدمصطفی، بررسی فقهی حقوق خانواده (نکاح و انحلال آن)، چاپ اول، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1365.
محقق داماد، سیدمصطفی، قواعد فقه، جلد دوم، چاپ دوازدهم، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1406.
مشیدی، هاجر؛ پورجواهری، علی؛ عامری نیا، محمد باقر؛ بررسی فقهی حقوقی انفساخ عقد نکاح ناشی از موت مغزی و آثار آن بر روابط زوجین مجله تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین الملل، شماره چهل و هشت، تابستان 1399.
مکارم شیرازی، ناصر،کتاب النکاح، جلد سوم و چهارم، قم، انتشارات امام علی بن ابیطالب علیهالسلام، 1382.