1
دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق واندیشه ی امام خمینی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
2
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3
استادیار گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
10.22034/ejs.2024.416198.1552
چکیده
زمینه و هدف: نماز و روزه استیجاری یکی از موضوعات مهم و قابل بحث است که از منظر فقه اقتصادی مورد توجه و بررسی قرار نگرفته است. هدف مقاله حاضر بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی است. مواد و روشها: روش مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متن، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: عبادتهای استیجاری همواره مورد تایید فقهای امامیه بوده و اکثر علمای متقدم و متأخر صحت آن را پذیرفته اند اما به دلیل قصد قربت، دریافت اجرت با اشکال مواجه است. در واقع ایرادی که در نماز و روزهی استیجاری پیش میآید این است که اخذ اجرت با قصد قربت منافات دارد و قاعده حرمت اخذ اجرت بر واجبات دلیل دیگری بر این است که نماز استیجاری صحیح نباشد. نتیجه: مشهور فقها به دلیل ناتوانی و یا فوت شدن فرد، نماز استیجاری را جایز می دانند اما قصد قربت و جایز نبودن دریافت اجرت برای عبادات واجب مانند نماز یومیه، ایجاد اشکل میکند. برای حل این اشکال از دید عموم فقها، وقتی کسی میخواهد برای میت نماز و روزه انجام دهد به قصد اجاره نباشد و کسی هم که شخصی را در نظر میگیرد تا اعمال عبادی و نماز و روزهی میتی را به جا آورد اجرت برای او تعیین نکند بلکه چیزی را که در قبال انجام نماز و روزه به اجیر میدهد به عنوان هدیه باشد نه اجرت. در این صورت اشکال فوق برطرف میشود.
ایزدیفرد، علیاکبر، «قصد قربت در عبادات استیجاری»، فصلنامه فقه و مبانی حقوق، شماره شانزدهم ،1388.
بنیهاشمی خمینی، سید محمدحسین، توضیح المسائل مراجع، چاپ یازدهم، قم، دفتر انتشارات اسلامی،1383.
خمینی، سیدروحالله، المکاسب المحرمه، جلد دوم، تهران، موسسه نشر آثار امام خمینی،1385.
رحیم خانی، عبدالله،«بررسی فقهی احکام اجیر و نماز و روزه استیجاری از دیدگاه فریقین»، کنگرهی بینالمللی زبان و ادبیات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک،1395.
ریگی، محمدبندر، فرهنگ لغتعربی ـ فارسی (المنجد)، چاپ اول، تهران، انتشارات ایران و بازار بین الحرمین ،1374.
شهیدی، مهدی، آثار قراردادها و تعهدات، جلد سوم، چاپ اول، تهران انتشارات مجد،1382.
کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد سوم، چاپ دهم، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1395.
کاتوزیان، ناصر، عقود معین (معاملات معوض وعقود تملیکی)، چاپ چهاردهم، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1395.
مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، جلد اول، چاپ چهارم، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم،1370.
عربی
ابن منظور، جمالالدین بن مکرم، لسان العرب، جلد پنجم، بیروت، دار صادر، 1373.
انصاری، شیخ مرتضی بن محمدامین، المکاسب المحرمه و البیع و الخیارات، جلد اول و دوم و پنجم، قم، کنگره بزرگداشت شیخ اعظم انصاری،1415.
لامع درخشان,قدسیه , پورجمال,یعقوب و حسن زاده دلگشا,سعید . (1403). بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(2), 49-64. doi: 10.22034/ejs.2024.416198.1552
MLA
لامع درخشان,قدسیه , , پورجمال,یعقوب , و حسن زاده دلگشا,سعید . "بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6, 2, 1403, 49-64. doi: 10.22034/ejs.2024.416198.1552
HARVARD
لامع درخشان قدسیه, پورجمال یعقوب, حسن زاده دلگشا سعید. (1403). 'بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6(2), pp. 49-64. doi: 10.22034/ejs.2024.416198.1552
CHICAGO
قدسیه لامع درخشان, یعقوب پورجمال و سعید حسن زاده دلگشا, "بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 6 2 (1403): 49-64, doi: 10.22034/ejs.2024.416198.1552
VANCOUVER
لامع درخشان قدسیه, پورجمال یعقوب, حسن زاده دلگشا سعید. بررسی ادله اخذ اجرت نماز و روزه از منظر فقه اقتصادی. مطالعات فقه اقتصادی, 1403; 6(2): 49-64. doi: 10.22034/ejs.2024.416198.1552