معیار تعیین دیه در 1402 در مقایسه با سالهای قبل و پیامدهای آن

توان, نبی; قیوم‌زاده, محمود; ملامحمدعلی, امیر

doi:10.22034/ejs.2023.405804.1484

معیار تعیین دیه در 1402 در مقایسه با سالهای قبل و پیامدهای آن

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

نبی توان ¹

محمود قیوم‌زاده ²

امیر ملامحمدعلی ³

¹ دانشجوی دکتری الهیات و معارف اسلامی (فقه و مبانی حقوق و اندیشه های امام خمینی(ره))، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

² استاد گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.

³ استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی قم، قم، ایران.

10.22034/ejs.2023.405804.1484

چکیده

زمینه و هدف: دیه کیفر نقدی است که با هدف جبران خسارت و مجازات مرتکبان در شرع و قانون تعیین شده است. هدف از این پژوهش نحوه و معیار تعیین دیه است؛ زیرا مقدار دیه بنا به نظر فقها از موارد شش گانه تعیین میشود و از نظر قانون مجازات مطابق با شرع است؛ اما در عمل بنابر تورم سالانة بانک مرکزی تعیین میشود.
مواد و روش ها: این پژوهش از نوع نظری و روش آن به صورت توصیفی-تحلیلی است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافته ها: یافته ها حاکی از این است که مادة 549 قانون مجازات اسلامی موارد دیه را بنابر شرع انتخاب کرده است؛ اما قیمت یکصد شتر با نرخ دیه تعیین شده توسط رئیس قوه قضائیه برابری نمی کند و جزئیات تعیین آن نیز بیان نمیشود. در سال 1402 نرخ دیه با تغییر 50 درصدی نسبت به سال گذشته همراه بوده است.
نتیجه: عدم شفافیت در تعیین میزان دیه توسط رئیس قوة قضائیه بر اساس معیار شرع یا قانون باعث تضییع حقوق زیاندیدگان میشود.

کلیدواژه‌ها

دیه

جنایت

معیار شرعی نرخ دیه

جبران خسارت

موضوعات