سازوکارهای اعمال شفافیت تقنینی ایران در پرتو حقوق بین‌الملل

خورشیدی, حسین; برزگر, عبدالرضا; حسینی صدرآبادی, ایرج

doi:10.22034/ejs.2023.378634.1348

سازوکارهای اعمال شفافیت تقنینی ایران در پرتو حقوق بین‌الملل

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

حسین خورشیدی ¹

عبدالرضا برزگر ²

ایرج حسینی صدرآبادی ³

¹ دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران.

² استادیار گروه حقوق عمومی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران.

³ استادیار گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.

10.22034/ejs.2023.378634.1348

چکیده

زمینه و هدف: شفافیت تقنینی یکی از عناصر اصلی حکومت قانون است که عامل اصلی در پیشگیری و مبارزه با فساد محسوب میشود. هدف از پژوهش حاضر بررسی این مفهوم در چهارچوب نظام حقوقی ایران و حقوق بین الملل است.
مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری و ‌روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی است. روش گرد‏آوری اطلاعات کتابخانه‏ ای و با مراجعه به اسناد، کتاب ها و مقاله ها صورت گرفته است.
یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که سازوکارهای شفافیت تقنینی در اسناد بین المللی به صورت منسجم و دقیق مشخص نشده است؛ بلکه برای تعیین مصادیق و قلمرو آن باید به رویه داخلی دولت ها مراجعه کرد که در فضای حقوق بین الملل در قامت عرف بین المللی مورد شناسایی قرار گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
نتیجه گیری: شفافیت در چارچوب نظام حقوق بین الملل دارای ارتباط نزدیکی با حقوق بنیادین بشر است. از همین رو برخی مصادیق سازوکارهای شفافیت تقنینی در فضای حقوق بین الملل دارای وصف آمره هستند. اما در نظام حقوق داخلی سازوکارهای مزبور ذیل قوانین عادی و در قاعده هرم سلسله مراتب هنجاری قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

قوه مقننه

شفافیت

حکومت قانون

مبارزه با فساد

موضوعات