1
دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران.
2
استادیار گروه حقوق عمومی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران.
3
استادیار گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
10.22034/ejs.2023.363928.1305
چکیده
زمینه و هدف: پیشگیری از وقوع فساد در نظامهای سیاسی-حقوقی یکی از موضوعات مهمی است که از دیرباز مورد توجه نویسندگان و اندیشمندان قرار داشته است. یکی از راهکارهای مهمی که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته است، حرکت به سوی الگوی حکمرانی خوب است. شفافسازی آرا و مذاکرات نهادهای قانونگذاری از جمله مجلس شورای اسلامی، هیئت وزیران، خبرگان، شورایعالی انقلاب فرهنگی و غیره از جمله شاخصهای حکمرانی خوب بهحساب میآیند. از همین رو، در پژوهش حاضر بررسی شفافیت در فرآیند قانونگذاری مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری و روش آن به صورت توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است و با مراجعه به اسناد، کتاب ها و مقاله ها انجام شده است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل انجام پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته ها: مسئلة قابل پذیرش بودن قوانین در یک جامعه از سوی مخاطبان آن یکی از آثار و تبعات شفافیت در نظام تقنینی است. به هر میزان که شفافیت در فرآیند تقنینی بیشتر اعمال شود، به همان اندزه عموم جامعه نیز بیشتر متوجه دغدغههای رکن قانونگذار میشوند. نتیجه گیری: نقطه مشترک جنبه های شفافیت به «پیشگیری از فساد در نظام حقوقی» بازمیگردد. به هر میزان که متن قوانین شفاف باشد در عمل فضایی برای سوءاستفاده از قانون در مرحلة اجرا ایجاد نمیشود. از سوی دیگر نیز، شفافیت در فرآیند تصویب قوانین و اقدامات نمایندگان باعث میشود که افراد مزبور خود را در معرض افکار عمومی و ارزیابی های ناشی از آن ببینند. در نتیجه، هر دو جنبه شفافیت موجبات تقویت هدف نهایی یکدیگر را فراهم میکنند.