حقوق اقتصادی از منظر فقه با تأکید بر انسان اقتصادی

نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته حقوق خصوصی، گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران

10.22034/ejs.2022.333458.1191

چکیده

زمینه و هدف: اقتصاد حقوق از موضوعات میان‌رشته‌ای است که از منظر فقهی چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در این مقاله تلاش شده به انسان اقتصادی از منظر اقتصاد حقوق و فقه و تأثیر اقتصاد بر حقوق با رویکرد فقهی پرداخته شود.
مواد و روش‌ها: نوع پژوهش حاضر نظری و روش تحقیق توصیفی تحلیلی می‌باشد و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای است که با مراجعه به کتب و مقالات به بررسی موضوع پرداخته‌شده است.
یافته‌ها: ترجیح منافع شخصی و عقلانیت مهم‌ترین مؤلفه‌های انسان اقتصادی در اقتصاد حقوق است که در فقه علاوه بر ابعاد مادی مورداشاره، بر ابعاد معنوی انسان اقتصادی نیز تأکید شده است. درواقع در فقه انسان دو ساحت مادی و معنوی دارد که بر ابعاد حقوقی رفتار فرد تأثیرگذار است.
ملاحظات اخلاقی: در مراحل مختلف نگارش مقاله، اصول اخلاقی و علمی رعایت شده است.
نتیجه‌گیری: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای تحلیل اقتصادی حقوق، تمرکز بر کاهش هزینه‌ها در پرتو مؤلفه‌های انسان اقتصادی است. تأکید بر عقلایی و اقتصادی شدن هزینه‌های دادرسی، تمایل به مجازات‎های جایگزین حبس به عنوان سازوکار کم‌هزینه و کارآمدتر، و توجه به هزینه‌های بالای جرم از مصادیق تأثیر اقتصاد بر حقوق است که می‌توان در فقه نیز به دلایلی مبتنی بر صحت آن دست یافت.

کلیدواژه‌ها