فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

بررسی تطبیقی سازوکارهای کاربست حقوق بشر در نظام حقوق خصوصی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، دانشگاه شیراز، واحد شیراز، شیراز، ایران.
2 گروه حقوق عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: تاثیر حقوق بنیادین بشر در حیطه‌های مختلف دانش حقوق مبین آن است که دیگر نگاه ناب و پوزیتویستی به این قواعد متروک و منسوخ شده است. هدف مقاله تشریح روابط بین حقوق بنیادین بشر و حقوق خصوصی و به عبارتی بررسی تطبیقی سازوکارهای کاربست حقوق بشر ابتناء یافته بر حقوق اساسی در نظام حقوق خصوصی است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد حقوق بنیادین بشر در جهان امروز نقش اساسی در حوزه حقوق خصوصی و به طور خاص در زمینه حقوق قراردادها ایفاء نموده است؛ به‌شکلی که محتوای قواعد حقوق خصوصی و همچنین قواعد و اصول حقوق قراردادها باید خود را با این نوع از حق ها منطبق سازد. حقوق بنیادین بشر بر حقوق خصوصی و همچنین بر قراردادهای خصوصی به اشکال مختلف مستقیم و غیرمستقیم تاثیر گذاشته است.
نتیجه: نتیجه اینکه اعمال حقوق بشر مبتنی بر قانون اساسی در حقوق خصوصی چالش بسیاری از سیستم‌های حقوقی جهان است که در ارتباط با تمامی حقوق بشر مبتنی بر قانون اساسی و به‌صورت اخص حق برابری وجود دارد. در تحلیل صورت گرفته برای نمونه آلمان، ایتالیا، ژاپن، سوئیس و اسپانیا به عنوان کشورهای منتخب و به طور موردی، محور پژوهش بوده‌اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع
منابع فارسی
-      اسدی، عباس، «تاثیرحقوق اساسی در حقوق قرارداداها»، رساله دکتری، به راهنمایی استاد محمدباقر پارساپور، تهران، دانشگاه تربیت مدرس، 1396.
-      ایمانیان، فریبرز؛ شمس، عبدالله؛ تفرشی، محمد، «تفسیر حقوق مدنی در قانون مدنی»، مجله مدرس، شماره اول، 1382
-      جعفری‌تبار، حسن، مبانی فلسفی تفسیر حقوقی، چاپ سوم، تهران، نشر شرکت سهامی انتشار، 1388.
-      چانتال، مک، حقوق بنیادین در حقوق قراردادهای اروپا، (تطبیق آثار حقوق بنیادین بر روابط قراردادی در آلمان- هلند- ایتالیا و انگلستان)، ترجمه و تحقیق سید مهدی علامه و محمد شمعی، چاپ دوم، تهران، نشر نگاه بینه، 1401.
-      حاجی‌پور، مرتضی، «بررسی تطبیقی اعمال حقوق بنیادین بشری در حقوق خصوصی»، نشریه مطالعات حقوق تطبیقی، شماره دو، 1390.
-      دیانی، عبدالرسول؛ تقی‌زاده، ابراهیم؛ بادینی، حسن؛ شریفی علیرضا، اعمال حقوق بشر در روابط خصوصی، مجله دانش حقوق مدنی، دوره دوم، شماره دوم، اسفند 1392.
-      رنجبر امام‌قیسی، جوان شیر، « سلب حق از خویشتن»، پایان نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی استاد نجادعلی الماسی، قم، دانشگاه قم، 1376.
-      ساکت، محمدحسین، حقوق‌شناسی (دیباچه‌ای بر دانش حقوق)، چاپ دوم، تهران، نشر ثالث، 1397.
-      شمعی، محمد؛ بیروتی، زهرا، اساسی سازی حقوق خصوصی، چاپ اول، تهران، نشر گلبن، 1401.
-      شهبازی، حشمت الله؛ تقی زاده، ابراهیم؛ شهبازی نیا، مرتضی، حقوق بشر در حقوق خصوصی، پژوهش حقوق خصوصی سال پنجم شماره نوزدهم، تابستان 1396.
-      کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد سوم، چاپ هفدهم، تهران، شرکت سهامی انتشار،1398.
-      محمدزاده، مسلم، «تن آدمی شریف است به جان آدمیت؟ پرتوهایی از کرامت انسانی در حقوق خصوصی»، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، شماره دو، 1394.
-      مولایی، یوسف، «مبانی نظری اعمال حقوق بنیادین در قراردادها»، مجله مطالعات حقوق تطبیقی، شماره اول، 1397.
-      میرمحمد صادقی، حسین، دادگاه کیفری بین‌المللی، چاپ چهارم، تهران، نشر دادگستر،1394.
-      نوری، کاظم، بررسی میزان تاثیر حقوق خصوصی در حقوق بشر، پنجمین کنفرانس بین‌المللی و ششمین کنفرانس ملی حقوق و علوم سیاسی، تهران، 1401.
-      هداوند، مهدی؛ مشهدی، علی، اصول حقوق اداری (در پرتو آراء دیوان عدالت اداری)، چاپ اول، تهران، نشر خرسندی، 1389.
-       یثربی، محمد علی؛ آرین، محسن، «دخالت دولت در قراردادهای خصوصی براساس نظریه تأثیر حقوق بنیادین در قراردادها»، نشریه حقوق اسلامی، شماره شصت و هشت، 1390.
منابع لاتین
-      Gibson, R D, »The Charter of Rights and the Private Sector«, Journal of Man. L.J ,No.213,1983.
-      Gunther ,G, Constitutional Law, 12th ed, New York, Foundation Press, 1991.
-      Henkin, Louis ,»Shelley v. Kraemer Notes for a Revised Opinion«, Journal of Pa. L. Rev. No.110,1962.
-      Hidayatullah, M, Constitutional Law ofIndia, volume 1,  3th ed ,New Dehli, Published Bar Council of India Trust,1984.
-      Hogg, Peter, »The Dolphin Delivery Case  The Application of the Charter to Private Action«, Journal of Saskatchewan L Rev ,No.51, 1986.
-      Horan, Michael J, »Contemporary Constitutionalism and Legal Relationships Between Individuals«, Journal of Inst  Comp. L.Q No.25,  1976  .
-      Kommers, Donald P, The Constitutional Jurisprudence of the Federal Republic of Germany  , 2th ed , Germany , Duke University Press, 1989.
-      Larenz, Karl; Wolf, Manfred, Allgemeiner Teil des bürgerlichen Rechts, 9th ed, German, Published by Beck,1975.
-      Lewan, Kenneth M, »The Significance of Constitutional Rights for Private Law Theory and Practice in West Germany«, Int. Journal of Comp. L.Q No.17,1968.
-      Mangoldt, H  van and Klein, F,  Das Bonner Grundgesetz, 3th ed, German, Published by F. Vahlen, 1985.
-      Moller ,J P  , Elemente Einer Schweizerischen Grundrechtstheorie , 3th ed, Japan, Published by Bern  Stampfli, 1982.
-      Quint, Peter E, »Free Speech and Private Law in German Constitutional Theory«, Journal of Mar. L. Rev, No. 48,1989.
-      Slattery ,B, »The Charter's Relevance to Private Litigation: Does Dolphin Deliver?«, Journal of McGill L.No.32,1987.