فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

واکاوی حقوقی نقش دولت در حمایت معنوی از قربانیان جرایم اقتصادی با رویکردی بر فقه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
گروه حقوق کیفری اطفال و نوجوانان، دانشگاه علوم قضائی و خدمات دادگستری، تهران، ایران
10.22034/ejs.2026.520822.2075
چکیده
زمینه و هدف: این تحقیق به بررسی نقش دولت در حمایت معنوی از قربانیان جرایم اقتصادی با رویکرد فقهی پرداخته است. هدف از این تحقیق تحلیل ابعاد حمایت‌های معنوی دولت از قربانیان جرایم اقتصادی در فقه اسلامی است.
مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی است و روش جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای است
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که دولت باید تدابیری را برای جبران آسیب‌های روحی و روانی قربانیان طراحی کند. حمایت معنوی دولت در فقه اسلامی بر اساس اصول عدالت اجتماعی و حقوق بشر استوار است.
نتیجه: دولت اسلامی باید با توجه به مبانی فقهی و حقوقی، به‌ویژه قواعد ضمان‌آور و نظریه عدالت، سیاست‌های حمایتی جامع و مؤثری طراحی و اجرا کند تا به‌طور مؤثر از آسیب‌های روحی و روانی قربانیان جرایم اقتصادی جلوگیری کند. این اقدامات باید در راستای تحقق عدالت اجتماعی و بهبود وضعیت روحی و روانی قربانیان صورت پذیرد. در نهایت، ارتقای حمایت‌های معنوی از قربانیان این جرایم نه‌تنها به جبران خسارات مادی بلکه به بازسازی اعتماد اجتماعی و تقویت عدالت در جامعه می‌انجامد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

قرآن کریم
-        انوری، حسن، فرهنگ فشرده سخن، دو جلدی، چاپ اول، تهران، انتشارات سخن، ۱۳۸۲.
-    پرادل، ژان، تاریخ اندیشه‌های کیفری، علی حسین نجفی ابرند آبادی، اول، تهران: سمت، 1381.
-    توجهی، عبدالعلی، «سیاست جنایی حمایت از بزه دیدگان»، مجتمع آموزش عالی قم، 1378.
-    حاجی ده آبادی، احمد، «جبران دولتی خسارت بزه‌دیده و سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران, از هستها و نیستها تا «بایدها و نبایدها». مطالعات حقوق خصوصی، 1390.
-        خویی، سید ابوالقاسم، مبانی تکملة المنهاج، جلد 2، دوم، قم، 1396قمری.
-    رایجیان اصلی، مهرداد. «جایگاه بزه دیده در لایحه قانون مجازات اسلامی»، مجله پژوهش‌های حقوقی، شماره سیزدهم، 1387.
-    رایجیان اصلی، مهرداد، «بزه دیدگان حقوق و حمایت های بایسته»، پژوهش حقوق عمومی، 1385.
-    زارعی، حمید؛ خزاعی، فاطمه، «تحلیل فقهی-حقوقی حمایت از بزه‌دیدگان در فرآیند عدالت کیفری»، پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، سال 15، شماره 4، 1398.
-        زراعت، عباس، حقوق کیفری اقتصادی، انتشارات جنگل جاودانه، 1391.
-    زکی، حسین زیدان، حق المجنى علیه فی التعویض عن ضرر النفس، اول اسکندریه: دارالکفر  الجامعی، 2004
-    زمانی، علی اکبر، «درآمدی بر ابعاد مفاسد و جرایم اقتصادی و پیامدهای آن بر امنیت ملی»، مجله کارگاه، سال دوم، 1388.
-        سراس، اسامه، شریعه حموربی، جلد 2 ، دمشق: دار علاء الدین، 1993.
-    عاملی، شیخ حر، وسائل الشیعة، جلد 30، سوم، قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام، 1416.
-    عبدالفتاح، عزت، «سیاست مبارزه با بزهکاری تا سیاست دفاع از بزه دیده»، ترجمه علی حسین نجفی ابرند آبادی و سوسن خطاطان مجده قضایی و حقوقی دادگستری، ش ۳، 1399.
-    عشماوی، سعد الدین محمد، «مروی بر جرایم اقتصادی کشورهای عربی»، ترجمه: محمدرضا نصرالهی و سید عیسی حسینی، انتشارات کارآگاه، 1386.
-        گیلوری، محمد امین، بایسته‌های حمایت از بزه دیدگان جرایم اقتصادی، هورین، 1402
-    لیز زرار و فیلیزولا، زینا،  بزهدیده و بزه دیده شناسی، روح الله کرد علیوند و احمد محمدی، انتشارات مجد، 1379.
-    والترى، میکا، سینوهه پزشک مخصوص فرعون، جلد 2، ذبیح‌الله منصوری، چهل و دوم، تهران، زرین، 1382.
-        ولیدی، محمد صالح، حقوق کیفری اقتصادی، چاپ اول، تهران، میزان، 1386.
 
 
دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 29
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1405
صفحه 153-170