فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

نظریه سازمانی و اصل آزادی اراده درتشکیل شرکتهای تجاری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: نظریه سازمانی که یک تأسیس حقوقی و نزدیک به اقتصاد جدید است، همراه با اصل آزادی اراده در حقوق اقتصادی و تجاری به تحلیل چگونگی ساختارها اعم از شکل و محتوا می‌پردازد. این تحقیق با هدف و فرض تأثیرگذاری مدیریت سازمانی، مواجهه آن با چالش‌ها و فرصت‌ها را با در نظر گرفتن مبانی فقهی مورد بررسی قرار می‌دهد.

مواد و روش ­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و با ‌روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه­ای گردآوری شده است.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت­داری رعایت شده است.

یافته ­ها: نظریه سازمانی در صورتی جامع و کارآمد خواهد بود که بازتعریف شده و در چارچوب اقتضائات و مبانی فقهی با آزادی پیوند یابد. نظریه سازمانی می­تواند از مبرزات اراده اشخاص تلقی گردد تا آزادانه به بهبود عملکرد و نوآوری در شرکت‌ها کمک نمایند. این نظریه و متغیرهای اصلی آن در چارچوب مبانی فقهی قابل پذیرش می­باشد.

نتیجه­: قوانین ‌با‌ فراوانی تضاد نظم عمومی و ‌مداخله دولتها مواجه­اند که با اهداف اقتصاد خصوصی سازگار نیست. اصل آزادی شرکتها طبق ماده ۱۴۴ لایحه جدید تجارت می­تواند با رویکرد نظریه سازمانی مبتنی بر اراده آزاد، بدون دخالت بلاوجه دولت­ها، تحولی عظیم در این عرصه ایجاد نماید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع
منابع فارسی
- امیدیان وند چالی، دانیال، ارتباط مسأله تشکیل شرکت‌های تجاری صوری با روش مقرر برای ثبت شرکت تجاری، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق ثبت، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، ۱۴۰۰
- بحرالعلوم، سید محمد، بلغة الفقیه، چاپ چهارم، تهران، مکتبة الصادق، 1403ق.
- بیگدلی، عطاءالله، حاکمیت اراده در فقه امامیه، نظام حقوقی رومی-ژرمنی و حقوق ایران، پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره چهل و یکم، 1394.
- جبعی عاملی(شهیدثانی)، زین­الدین­بن­علی، الروضه البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشی کلانتر)، قم کتابفروشی داوری، 1410ق.
- جعفری لنگرودی، محمد جعفر، تأثیر اراده در حقوق مدنی، چاپ سوم، تهران، انتشارات گنج دانش، ۱۳۹۲
- جعفری لنگرودی، محمد جعفر، دانشنامه حقوقی، جلد پنجم، چاپ دوم،تهران، انتشارات گنج دانش، ۱۳۹۵
- حجتی، سید بکتاش، تعهـدات شرکت تجاری قبل از ثبت در حقوق ایران و انگلیس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، ۱۳۹۸ 
- حسن‌زاده، ‌بهرام،‌ حقوق تحلیلی ثبت شرکت‌ها،‌تهران:‌ انتشارات‌جنگل،‌۱۳۹۵
- زرقا، مصطفی احمد، الفقه الاسلامی فی ثوبه الجدید، چاپ دهم، دمشق، مطبعة هربین، 1967م.
- ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت جلد دوم، انتشارات دادگستر، چاپ هفدهم، ۱۳۸۹
- ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت، جلد اول، انتشارات دادگستر، چاپ بیست و ششم، ۱۳۸۹
- سماواتی، حشمت ‌الله، ‌بررسی و تحقیق پیرامون شرکت‌های تضامنی، تهران: نشر‌ میزان،‌ چاپ‌اول،‌۱۳۹۱
- شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات، انتشارات مجد، چاپ هفتم، ۱۳۸۸
- شیروی، عبدالحسین، داوری تجاری بین المللی، چاپ هفتم، تهران، انتشارات سمت، ۱۳۹۶
- صدر، سید محمد، ماوراء الفقه، چاپ سوم، قم، المحبین للطباعة و النشر، 1427ق .
- صفار،‌ محمد‌ جواد،‌ شخصیت حقوقی، تهران:‌ انتشارات ‌بهنامی،‌ چاپ‌اول، ۱۳۹۰
- صفری، محمد؛ حقوق بازرگانی(شرکت‌ها)، انتشارات شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، ۱۳۹۰
- ‌طباطبایی مؤتمنی، منوچهر،حقوق تجارت،‌تهران: ‌انتشارات‌ چراغ ‌دانش، ‌۱۳۷۵
- طوسی،‌ عباس،‌ تحلیل اقتصادی حقوق شرکت‌ها، تهران:‌ انتشارات شهر‌ دانش،‌۱۳۹۳
- عابدی فیروزجائی، ابراهیم، گفتاری در فلسفۀ حقوق شرکت‌های تجاری؛ شرکت‌های تجاری، مخلوق نظمی خودجوش یا نظمی تصنعی؟، فصلنامۀ مطالعات حقوق خصوصی، دورۀ ۴۹، شمارۀ۱،، ۶۹-۸۶، ۱۳۹۸
- کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، جلد اول، تهران، ناشر شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا، چاپ سیزدهم، ۱۳۹۵
- کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی درس هایی از عقود معین، انتشارات گنج دانش، چاپ دهم، ۱۳۸۶
- کاتوزیان، ناصر، مقدمه علم حقوق، چاپ نود و یکم، تهران، انتشارات شرکت سهامی انتشار، ۱۳۹۲
- مراغی، سیدمیرعبدالفتاح بن علی حسینی، العناوین الفقهیة، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1417ق.
- نجفی، احمد؛ تشکیل شرکت‌های تجاری، نظریه عمومی در ایران و انگلستان، نشردانشگاه امام صادق (ع) شهریور، ۱۳۹۱.
منابع لاتین
-       Serafeim, George, The Role of the Corporation in Society, An Alternative View and Opportunities for Future Research, 2013.
-       Leiter, Brian, "Positivism, Formalism, Realism, 99 Columbia Law Review [v] 1145-1146, 1999   
-       Bergmann, G., & Zerby, L. The Formalism in Kelsen’s Pure Theory of Law. Ethics, 55(2), 110–130 ,1945.
-       Ewing, S, Formal Justice and the Spirit of Capitalism: Max Weber’s Sociology of Law. Law & Society Review, 21(3), 487–512, 1987.
-       Gibson, S, Christopher, Arbitration, Civilization and Public Policy: Seeking Counterpoise between Arbitral Autonomy and the Public Policy Defense in View of Foreign Mandatory Public Law, Peen State Law Review, 2009.
-       Grigoleit, Hans Christoph, Mandatory Law: Fundamental Principles, Max Planck Encyclopedia of European Private Law, Jurgen Basedow, Klaus J. Hopt and Reinhard Zimmermann, eds., Oxford University Pres, 2011.
-       Razvi, S.M, Hyder, Mandatory Rules of Law in International Business Arbitration, The Labore Journal of Economic, Vol 3, No. 2 ,35-58 ,1998.
-       Waincymer, Jeff, International Commercial Arbitration and the Application of Mandatory Rules of Law, First Published in AIAJ, 2009.