فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

توسعه اقتصادی پایدار در جامعه اسلامی با نگاهی به منع بیگاری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
10.22034/ejs.2024.461549.1827
چکیده
زمینه و هدف: توسعه اقتصادی پایدار دغدغه اغلب نظام‌های سیاسی و برنامه‌ریزان اقتصادی و اجتماعی است که به دلیل اهمیت کار و تلاش انسان، ارتباط قابل توجهی به بیگاری و کار اجباری دارد. در همین راستا برخی آموزه‌های توسعه پایدار در اسلام بر منع بیگاری توجه دارند که محور پژوهش حاضر نیز می‌باشد.
مواد و روشها: روش مقاله حاضر تحلیلی و توصیفی و ابزار انجام پژوهش نیز کتابخانه‌ای است. 
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله حاضر، ارجاع‌دهی مستند و امانتداری مبنا قرار گرفته است.
یافتهها: منع بیگاری از منظر توسعه پایدار اسلامی مستلزم ضرر نرساندن به فرد، افراد یا محیط زیست است؛ همچنین با حفظ کرامت افراد، کار شایسته را ملاک قرار داده و از بکارگیری کودکان به دور است؛ و بر درآمد از کسب و کار حلال و استقلال فرد و اصالت دادن به کار و تلاش نیز تأکید دارد.
نتیجه: سیاست‌گذاری در توسعه پایدار اسلامی تنها منوط به تکثر ثروت و انباشت آن نیست، بلکه مستلزم توجه به رفع فقر از ساحت جامعه و در نظر گرفتن ملاحظات شرعی مربوط به منبع بیگاری از جمله کسب درآمد حلال، کسب ثروت مشروع، نفی استثمار فردی و گروهی و کاربست قواعد اخلاقی در قراردادهای اقتصادی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • منابع فارسی

    • ازکیا، مصطفی، غفاری، غلامرضا، مقدمه­ای بر جامعه شناسی روستایی. تهران، اطلاعات. 1384.
    • بیگی، علی، رنجبری، ابوالفضل، محمدزاده اصل، محمد، بیگی، جمال، فصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال سیزدهم، شماره چهارم، 1399.
    • جعفری، اسمر، رحمان ستایش، محمدکاظم، همخوانی آموزه­های قرآن با عوامل پیشرفت و توسعه اقتصادی در جامعه بشری، پژوهشنامه قرآن و حدیث، شماره بیست و دوم، 1397.
    • حر عاملی، محمدبن حسن، وسایل الشیعه، جلد 12، چاپ چهارم، تهران، نشر اسلامیة، 1403ق.
    • حکیمی، محدرضا، الحیاه، 1409ق، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی
    • دادگر، حسن، دیرباز، عسگر، نگاهی به اسلام و توسعه پایدار، تهران: انتشارات معارف، 1394.
    • درسخوان، رسول، جعفری پابندی، سیدمحمدحسین، تحلیل اثرات سیاسی اسلامی اسلامی بر توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی شهر زنجان)، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره ششم، پیاپی 21، 1396.
    • رسولی، افشین، خزایی، محمدمهدی، ایزدپناه، منصور، تأثیرپذیری شهرهای اسلامی از گردشگری شهری با رویکرد توسعه پایدار شهری (مطالعه موردی: شهر تهران) سومین کنفرانس الگوی اسلامی پیشرفت. تهران. 1393.
    • سیدی بنابی، موسوی­تبار، سید مرتضی، بررسی فقهی و حقوقی سوءرفتار با کودکان در لایحه حمایت از اطفال و نوجوانان و جایگاه آن در اسناد بین­المللی، فصلنامه قضاوت، شماره 94، 1397.
    • شریف رضی، محمدبن حسین، نهج البلاغه، قم، انتشارات دارالهجره، 1379.
    • صیرفیان باب­الدشتی، مهرناز، عطریان، فرامرز، مسعود، غلامحسین، مفهوم کار شایسته در ارتقاء اقتصاد با نگاهی به منابع فقهی، فصلنامه مطالعات فقه اقتصادی، دوره چهارم، شماره دوم، 1401.
    • قاسم­زاده علیشاهی، ابوالفضل، حیدری­زاده، زهرا، حسنی، محمد، بررسی پیشایندها و پیامدهای اخلاق کار اسلامی، دوفصلنامه مدیریت در دانشگاه اسلامی، سال پنجم، شماره دوم، 1395.
    • کلینی، محمدبن یعقوب، اصول کافی، جلد چهارم، تهران: انتشارات داراکتب الاسلامیه، 1383.
    • متوسلی، محمود، توسعه اقتصادی، مفاهیم، مبانی نظری، رویکرد نهادگرایی و روشن شناسی. تهران، سمت، 1392.
    • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، 1408.
    • محقق داماد. سید مصطفی. قواعد فقه، تهران. مرکز نشر علوم اسلامی. 1393.
    • محقق داماد، مصطفی، قواعد فقه بخش جزایی، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی، 1379ش.
    • محمدیان، علی، حائری، محمدحسین، تحلیل فقهی حقوق کارگر در جامعه اسلامی با رویکردی بر آراء امام خمینی (ره)، فصلنامه مدیریت اسلامی، شماره هشتاد و نهم، 1393.
    • مطهری، مرتضی، نظری به نظام اقتصادی اسلام، تهران: انتشارات صدرا، 1386.
    • موسوی بجنوردی، سید محمد. القواعد الفقهیة، تهران، نشر میعاد. 1371.
    • میرمحمد صادقی، حسین، بازتاب قواعد اخلاقی در قوانین راجع به کسب و کار در حقوق اسلام و ایران، فصلنامه دانشگاه مفید، شماره 91، 1391.
    • نمازی­فر، حسین، احکام حکومتی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله علیه"مجله مقالات و بررسی‌ها، 68، 1379.
    • یاقوتی، ابراهیم، جستاری در نظریه فقرزدایی قرآن و روایات بر مبنای پژوهش زمینه‌ای، پژوهش نامه قرآن و حدیث، شماره بیست و هفتم، 1399.

    منابع لاتین

    Yousef, Darwish Abdulrahman , Islamic Work Ethics as a Mediator of the Relationship between Locus of Control, Role Conflict & Role Ambiguity; A Study in an Islamic Country Setting, Journal of Managerial Psychology, Vol.15, No.4, 2001.

    سایت:

    International Labour Organization, 1999.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 مهر 1404