زمینه و هدف: با حاکم شدن فضای پستمدرنیزم بر روابط مردم و پیچیده شدن روابط مزبور، راهکارهای مختلفی برای فرار از مقررات ابداع شده است. یکی از این مقررات، ممنوعیت ربا میباشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی راهکارهای فرار از ربا در اندیشه امام خمینی (ره) میباشد. مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی میباشد و روش جمعآوری اطلاعات بصورت کتابخانهای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. یافتهها: حرمت ربا از مسلمات فقه در همه مذاهب اسلامی است و به وسیله عقل، کتاب، سنّت، و اجماع، حرمت آن قابل اثبات است. حتی در ادیان قبل از اسلام نیز ربا مورد تحریم قرار گرفته است. نزول تدریجی آن دلالت بر شیوع معاملات ربوی در صدر اسلام دارد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. نتیجهگیری: ملاک حرمت ربا از دیدگاه قرآن، ظلم و انظلام است. در نتیجه، حرمت آن مطلق و راهکارهای فرار از آن نیز حرام میباشند؛ به تعبیری، صرف ایجاد کردن یک پوشش برای فرار از ظاهر ربا، موجب مباح شدن عمل نخواهد شد.
اجتهادی، ابوالقاسم،1363،وضع مالی و مالیه مسلمین از آغاز تا پایان اموی، سروش.
باقری, محمود, ابراهیمی, مریم. مطالعۀ تطبیقی منع ربا در حقوق کشورهای اسلامی و کشورهای اروپایی. دوفصلنامه علمی- پژوهشی دانش حقوق مدنی, 1391; 1(2): 108-121.
بختیاری، صادق، قانون عملیات بانکداری بدون ربا و چالش مفاهیم، فصلنامه اندیشه حوزه، شماره 53، سال 1373.
بیرانوند، فرید، رویهی محاکم ملی در مواجههی با حقوق نرم بینالمللی با تأکید بر حقوق بشردوستانه، پایانامه دکتری تخصصی حقوق بینالملل عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، 1399.
حسینی همدانی،سید محمد (آقا نجفی)، 1380انوار درخشان در تفسیر قرآن،جلد دوم،کتابفروشی لطفی
خمینی،روح الله، 1368،صحیفه امام، تهران ،جلد 13 مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی
خمینی،روح الله،1368،صحیفه امام ، تهران ،جلد 7،مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی
مصباحی، غلامرضا،1371، مجموعه سخنرانیها و مقالات ارائه شده به سوّمین سمینار بانکداری اسلامی« پاره ای از مشکلات بانکداری بدون ربا» تهران، موسسه بانکداری ایران
مکارم شیرازی،ناصر،1376ربا و بانکداری اسلامی قم ،تهیه و تنظیم،علیان نژادی،ابوالقاسم، ،انتشارات مدرسه الامام علی بن ابیطالب(ع)،مطبوعاتی هدف،چاپ اوّل
موسایی، میثم، تابستان1377،تبیین مفهوم و موضوع ربا از دیدگاه فقهی، تهران ،موسسه تحقیقات پولی و بانکی، (چاپ دوّم)
موسویان،سید عباس تابستان1377،مجموعه مقالات هشتممصبین کنفرانس بانکداری اسلامی، تهران ، موسسه تحقیقات پول ی و بانکی
میرعرب، فرجاله، تفسیر اجتماعی آیات ربا برای فهم دلایل ممنوعیت مطلق آن، نشریهی مطالعات تفسیری، دورهی 11، شماره 42، 1399.
عربی
بغوی،ابی محمد محمد الحسین بن مسعود،1366تفسیر البغوی،المجلد الاول،دار طلبیه
بلاذری،احمد بن یحیی. فتوح البلدان،علق علیه: رضوان محمد،(بیروت)دارالکتب العلمیه، 1412.
حافظ ابو عبدالله محمد بن یزید قزوینی، 1418ق، سنن ابن ماجه، بیروت ،لبنان، ج2
حرّعاملی،محمد بن حسن،1403 ق ،وسایل شیعه، تهران ،ج12،مکتب الاسلامیة
حرّعاملی،محمد بن حسن،1403 ق ،وسایل شیعه، تهران ،ج6،مکتب الاسلامیة
خمینی،روح الله، 1381ش،کتاب البیع،قم،ج1و2،انتشارات مهر
خمینی،روح الله، 1386،تحریر الوسیله،قم،ج3،موسسه انتشارات دارالعلم
خمینی،روح الله، 1401ق،تحریرالوسیله،بیروت،دارالتعارف
شیخ شلتوت،1374،الفتاوی،تالیف الاشتهاردی علی پناه،حوزه علمیه قم،موسسه نشر الاسلامی.
شیخ ابی عبدالله شمس الدین محمد بن جمال الدین مکی العاملی،1410ق شهید اول الدروس،بیروت، ج3،
طباطبایی،سید محمد حسین،المیزان فی تفسیر القرآن، بی تا،بیروت المجلد الثانی،موسسة الاعلمی للمطبوعات، 1417.
طبرسی، ابو علی الفضل بن الحسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن،(بیروت)حققه و علقلیه لجنة و من العلماء و المحققین الاخصائین، قدم له السید محسن الامین العاملی الجزء الثانی، موسسةا لاعلمی للمطبوعات؛ 1995.
طبری،ابوجعفرمحمدبن جریر،(1362). تاریخ طبری،ترجمه ابوالقاسم پاینده،تهران، اساطیر
طوسی،ابوجعفر محمد بن الحسن بن علی الطوسی، 1363المبسوط فی فقه الامامیه، قم جلد2، ،المکتبة المرتضویه الاحیاء الاثار الجعفریه
فخری دمشقیه,مجید , قیوم زاده,محمود و حیدری,عباسعلی . (1400). حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره). فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 3(3), 31-52. doi: 10.22034/ejs.2021.142956
MLA
فخری دمشقیه,مجید , , قیوم زاده,محمود , و حیدری,عباسعلی . "حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره)", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 3, 3, 1400, 31-52. doi: 10.22034/ejs.2021.142956
HARVARD
فخری دمشقیه مجید, قیوم زاده محمود, حیدری عباسعلی. (1400). 'حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره)', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 3(3), pp. 31-52. doi: 10.22034/ejs.2021.142956
CHICAGO
مجید فخری دمشقیه, محمود قیوم زاده و عباسعلی حیدری, "حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره)," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 3 3 (1400): 31-52, doi: 10.22034/ejs.2021.142956
VANCOUVER
فخری دمشقیه مجید, قیوم زاده محمود, حیدری عباسعلی. حیل ربا در معاملات از منظر فقه امامیه با رویکردی بر نظرات امام خمینی (ره). مطالعات فقه اقتصادی, 1400; 3(3): 31-52. doi: 10.22034/ejs.2021.142956