1
گروه آموزش معارف اسلامی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
2
استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران.
10.22034/ejs.2024.442695.1695
چکیده
زمینه و هدف: بررسی ماهیت فقهی عقد استصناع، هدف مقالة حاضر شناخت فقهی عقد استصناع و بیان وجوه تشابه و تفاوت آن با عقد جعاله و نقد دیدگاه معرفی عقد استصناع به عنوان عقد مستقل است. مواد و روشها: مقالة حاضر توصیفی تحلیلی است و در گردآوری داده ها از روش کتابخانهای استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته ها: سفارش ساخت یکی از قراردادهایی است که سابقه طولانی در معاملات بین مردم دارد و معلوم گردیدن ماهیت آن از نظر فقهی و حقوقی موجب میشود بقیه احکامی که به تبع این مسئله مطرح میشوند نیز روشن گردد. بانک مرکزی در چند سال اخیر این قرارداد را عقدی لازم دانسته است و در نتیجه احکام عقود لازم را در اینجا جاری کرده است؛ درحالیکه به نظر میرسد این برداشت صحیح نیست و نقدهای متعددی بر این دیدگاه وارد است و اگر این قرارداد در قالب جعاله واقع شود هم غرض از آن حاصل خواهد شد و هم اشکالات وارده در فرض عقد لازم بودن پیش نخواهد آمد. نتیجه: بررسی ارکان عقد استصناع از قبیل ایجاب و قبول، مشخص بودن اوصاف چیزی که قرار است ساخته شود، سازنده و سفارش دهنده به خوبی نشان میدهد عنوان یک عقد جایز مانند جعاله بهتر قابل تطبیق بر آنها است.
