فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

نقش علم قاضی در صدور احکام کیفری در فقه و قانون مجازات اسلامی 1392

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
10.22034/ejs.2024.462825.1840
چکیده
زمینه و هدف: ادله اثبات دعوای کیفری یکی از موضوعات بسیار مهم به شمار می‌آید و یکی از دلایل مهم که در قانون مجازات مطرح شده است علم قاضی می‌باشد. نقش علم قاضی از موضوعات مهم و محل بحث و اختلاف نظر است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی نقش علم قاضی در صدور احکام کیفری در فقه و قانون مجازات اسلامی1392 است.

مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیزکیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.

ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد اکثر فقهای امامیه علم قاضی را به نحو مطلق حجت دانسته‌اند. در قانون مجازات 1392 نیز علم قاضی در امور کیفری به عنوان پشتوانه و اعتبار سایر ادله و هم به عنوان یکی از ادله اثبات دعوای کیفری پذیرفته شده است. قانون مجازات اسلامی1392، سیستم اقناع وجدانی را پذیرفته است، لذا علم و اقناع قاضی پشتوانه و ملاک اعتبار ادله اثبات دعوا قرار گرفته است. البته قاضی فقط می‌تواند برای ارزیابی دلایل و استنتاج از آنجه به دادگاه ارائه شده از دانش خود استفاده کند، اما نمی‌تواند برای اثبات دعوی یا انکار آن به علم خود استناد کند.

نتیجه: در قانون مجازات اسلامی1392، تنها علم ناشی از ادله واجد مستندات بین، معتبر دانسته شده و علم شخصی قاضی فقط کارکرد کنترلی سایر ادله را بر عهده دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 7، شماره 5
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
پاییز 1404
صفحه 441-456