فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مسئولیت کیفری عدم ثبت اموال غیرمنقول

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: هویت­بخشی به ذی نفعان املاک و اراضی، گامی مهم در راستای تأمین امنیت اقتصادی، حقوقی و روانی جامعه می­باشد. در ایران نیز، متأثر از رواج معاملات عادی و آثار جرم­زای آن، نظیر عدم شفافیت معاملات، اختلال در جامعه، افزایش دعاوی در محاکم دادگستری و افزایش جعل و کلاهبرداری، گرایش به کارآمدتر کردن اسناد املاک و اراضی شکل گرفت و طرحی موسوم به «الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول»، در اردیبهشت ۱۳۹۹ مصوب گردید. تحقیق حاضر، موضوع «تأثیر قانون الزام به تنظیم سند رسمی اموال غیرمنقول بر قانون تعیین تکلیف اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی» را مورد بررسی قرار می­دهد.
مواد و روش­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی تحلیلی صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافته ­ها: فقدان مسئولیت کیفری عدم ثبت اموال غیرمنقول، می­تواند منجر به وقوع جرایم متعددّی در حوزۀ معاملات گردد.
نتیجه: عدم ثبت اموال غیرمنقول، نه تنها منافی مالکیت خصوصی نبوده، بلکه به دلیل زمینه­سازی امنیت اقتصادی در معاملات، علاوه بر حفظ حقوق جمعی، از تضییع حقوق فردی مالکان جلوگیری بعمل می­آورد و به تیّع آثاری که عدم ثبت اموال غیرمنقول در پی دارد، ممانعت از اقدام به آن، مشمول مسئولیت کیفری می­شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع
کتاب
-      ابن ابى جمهور احسایى، محمد بن على، عوالی اللئالی العزیزیة، قم: دار سید‌الشهداء للنشر، 1405ق.
-      بازگیر، یدالله. کلاهبرداری، اختلاس و ارتشاء در آرای دیوان عالی کشور، تهران: نشر حقوقدانان، چاپ سوم،  1376.
-      تربتى شهابى، محمود بن عبد السلام، ادوار فقه (شهابى)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، چاپ سوم، 1417 ه‍ ق.
-      جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین، الروضه البهیه فى شرح اللمعه الدمشقیه (شرح لمعه)، تحقیق باشراف السید محمد الکلانتر، الطبعهالاولى، قم: انتشارات داوری، ١٤١٠ق.
-      جعفری لنگردی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران: کتابخانه گنج دانش، ویرایش سوم، 1384.
-      ................................، دانشنامه حقوقی، تهران: امیر کبیر، چاپ سوم، 1375.
-      حرّ عاملى، محمد بن حسن،  وسائل الشیعة، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام، چاپ اول،  1409 ه‍ ق. 
-      حمیرى، عبد الله بن جعفر،  قرب الإسناد (ط - الحدیثة)، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام، چاپ دوم،  1413 ه‍ ق.
-      خلف خانی، مهدی و دیگران، عدالت اجتماعی، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، 1387.
-      سالاری، مهدی، کلاهبرداری، تهران: نشر میزان، چاپ سوم، 1386. 
-      شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران: نشر حقوقدان، 1377.
-      طوسى، محمد بن حسن،  تهذیب الأحکام، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم،  1407‍ ق. 
-      قرشى، سید على اکبر،  قاموس قرآن، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ ششم، 1412 ه‍ ق.
-      گلدوزیان، ایرج، بایسته‌های حقوق جزای عمومی، تهران: نشر میزان، چاپ دوازدهم، 1384.
-      محسنی، مرتضی و مرتضی کلانتریان، مجموعه نظرهای ادارۀ حقوقی قوه قضائیه در زمینه مسائل کیفری. تهران: روزنامه رسمی، چاپ دوم، 1374.
-      میدری، احمد؛ خیر خواهان، جعفر، حکمرانی خوب، بنیان توسعه، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس، 1383.
-      نوربها، رضا، زمینه حقوق جزای عمومی، تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ سیزدهم، 1384.
 
 
مقاله
-      حسنی، محمدحسن؛ جعفریان، المیرا، بررسی تحلیلی جرم جعل در قوانین ثبتی، نخستین کنگره بین‌المللی جامع حقوق، 1394.
-      خوئینی، غفور؛ شفیعی فینی، حسین؛ سعیدی کیا، محمد، نقش تنظیم سند رسمی معاملات در سلامت اخلاقی و اجتماعی جامعه، اخلاق در علوم و فناوری، دوره 13، شماره 3، 1397، صفحات 21-16. 
-      صالحی، محمد؛ تقی نژاد، علی؛ علی‌نژاد، علی، نقش شفافیت در مبارزه با فساد اداری با تأکید بر قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد کنفرانس پژوهش‌های نوین در مدیریت، حقوق، اقتصاد و علوم انسانی، کارزون، 1396.
-      محمدزاده رهنی، محمدرضا؛ ستایش مهر، شکوفه، اعراض از ملک از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه، فصلنامه پژوهشهای فقه و حقوق اسلامی، سال دهم، شماره سی و شش، صفحات 84-73، 1393.
-      نوری، سمیه؛ کیخا، محمدرضا؛ فغانی، رامین، امکانسنجی جرمانگاری عمل فروشنده، در به رهن گذاشتن سند رسمی ملک فروخته شده با سند عادی، مجله پژوهشهای حقوقی، دوره 22، شماره 54، تابستان 1402، صفحات 310-285. 
-      وروایی، اکبر. «جرم انتقال مال غیر»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی  66 (1383): 8.
سایت علمی
- مشاور املاک رضا شافعی، «مشاور حقوقی املاک»، 25/2/1401، http://www.shafei.blogfa.com/post/16
-نورانی، احمد، 1403، قابل دسترسی در سایت https://nooranvakil.ir/blogs/