1
گروه حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
2
گروه حقوق، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.
10.22034/ejs.2026.592521.2199
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با توجه به گسترش روابط تجاری و افزایش اختلافات ناشی از آن، به بررسی کارکرد حقوقی نهاد داوری تجاری در مقایسه با رسیدگی قضایی میپردازد. هدف اصلی، تبیین تمایز مفهومی میان «فصل اختلاف» و «حل اختلاف» و تحلیل این مسئله است که چرا داوری، برخلاف دادگاه که عمدتاً نهاد فصل اختلاف به شمار میآید، ظرفیت تحقق حل واقعی اختلاف را دارد.
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی میباشد.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد که فصل اختلاف ناظر بر پایان دادن حقوقی به دعوا از طریق صدور حکم الزامآور است، در حالی که حل اختلاف متضمن ایجاد تعادل واقعی میان منافع طرفین و کاهش احتمال تکرار تعارض است.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
نتیجهگیری: دادگاهها به دلیل محدودیت در انعطافپذیری، الزام به اجرای قواعد حقوقی و فقدان تخصص موضوعی، عمدتاً در مقام فصل اختلاف عمل میکنند. در مقابل، داوری با اتکا بر انتخاب داوران متخصص، امکان رسیدگی متناسب با شرایط پرونده و قابلیت توجه به انصاف، ظرفیت تحقق حل واقعی اختلاف را دارد. نتیجه آنکه تقویت ساختار داوری در ایران میتواند به افزایش کارآمدی و پایداری روابط تجاری کمک کند.
مولاقلی زاده,هوشنگ , بشیری,اکبر و پورمحمد,اباست . (1405). نقش حقوقی نهاد داوری تجاری در حل و فصل اختلافات در چارچوب حقوق ایران، فقه و حقوق بینالملل. (e251663). فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e251663 doi: 10.22034/ejs.2026.592521.2199
MLA
مولاقلی زاده,هوشنگ , , بشیری,اکبر , و پورمحمد,اباست . "نقش حقوقی نهاد داوری تجاری در حل و فصل اختلافات در چارچوب حقوق ایران، فقه و حقوق بینالملل" .e251663 , فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, , , 1405, e251663. doi: 10.22034/ejs.2026.592521.2199
HARVARD
مولاقلی زاده هوشنگ, بشیری اکبر, پورمحمد اباست. (1405). 'نقش حقوقی نهاد داوری تجاری در حل و فصل اختلافات در چارچوب حقوق ایران، فقه و حقوق بینالملل', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e251663. doi: 10.22034/ejs.2026.592521.2199
CHICAGO
هوشنگ مولاقلی زاده, اکبر بشیری و اباست پورمحمد, "نقش حقوقی نهاد داوری تجاری در حل و فصل اختلافات در چارچوب حقوق ایران، فقه و حقوق بینالملل," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (1405): e251663, doi: 10.22034/ejs.2026.592521.2199
VANCOUVER
مولاقلی زاده هوشنگ, بشیری اکبر, پورمحمد اباست. نقش حقوقی نهاد داوری تجاری در حل و فصل اختلافات در چارچوب حقوق ایران، فقه و حقوق بینالملل. مطالعات فقه اقتصادی. 1405;():e251663. doi: 10.22034/ejs.2026.592521.2199
