1
گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2
گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
10.22034/ejs.2026.588227.2191
چکیده
زمینه و هدف: هدف اصلی پژوهش این است که قواعد فقهی، بهویژه قاعده لاضرر و منع احتکار، چگونه میتوانند بهعنوان مبنایی هنجاری در کاهش آسیبپذیری اقتصاد و مدیریت اخلالهای بازار ایفای نقش کنند.پایداری و تابآوری نظام اقتصادی در مواجهه با شوکهای داخلی و بحرانهای معیشتی، نیازمند بهرهگیری از مبانی هنجاری و قواعد تنظیمگری است که در فقه امامیه در قالب قواعدی همچون «لاضرر» و «منع احتکار» تجلی یافته است..
مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفادهشده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد که قاعده لاضرر با نفی مشروعیت رفتارهای اقتصادی زیانبار و حکم منع احتکار با جلوگیری از حبس کالاهای ضروری، نقشی کلیدی در حفظ تعادل عرضه و تقاضا و صیانت از امنیت معیشتی جامعه ایفا میکنند. همچنین نتایج حاکی از آن است که این قواعد، مبنای مشروعیتبخشی به مداخله دولت در سیاستگذاری اقتصادی، نظارت بر بازار و اعمال ابزارهای تنظیمی همچون الزام به عرضه کالا و تعیین مجازاتهای بازدارنده هستند.
نتیجهگیری: پیوند میان فقه اقتصادی و مؤلفههای اقتصاد مقاومتی، چارچوبی کارآمد برای مدیریت بحرانهای اقتصادی و ارتقای تابآوری ملی فراهم میسازد که میتواند بهعنوان مبنای سیاستگذاریهای کلان در جهت کاهش آسیبپذیری اقتصاد مورد استفاده قرار گیرد.
موسوی,سید کاظم , روحانی مقدم,محمد و آقایی بجستانی,مریم . (1405). کاربست فقهی قاعده لاضرر و منع احتکار در کاهش آسیبپذیری اقتصاد. (e250981). فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e250981 doi: 10.22034/ejs.2026.588227.2191
MLA
موسوی,سید کاظم , , روحانی مقدم,محمد , و آقایی بجستانی,مریم . "کاربست فقهی قاعده لاضرر و منع احتکار در کاهش آسیبپذیری اقتصاد" .e250981 , فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, , , 1405, e250981. doi: 10.22034/ejs.2026.588227.2191
HARVARD
موسوی سید کاظم, روحانی مقدم محمد, آقایی بجستانی مریم. (1405). 'کاربست فقهی قاعده لاضرر و منع احتکار در کاهش آسیبپذیری اقتصاد', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e250981. doi: 10.22034/ejs.2026.588227.2191
CHICAGO
سید کاظم موسوی, محمد روحانی مقدم و مریم آقایی بجستانی, "کاربست فقهی قاعده لاضرر و منع احتکار در کاهش آسیبپذیری اقتصاد," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (1405): e250981, doi: 10.22034/ejs.2026.588227.2191
VANCOUVER
موسوی سید کاظم, روحانی مقدم محمد, آقایی بجستانی مریم. کاربست فقهی قاعده لاضرر و منع احتکار در کاهش آسیبپذیری اقتصاد. مطالعات فقه اقتصادی. 1405;():e250981. doi: 10.22034/ejs.2026.588227.2191