1
دانشجوی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
2
استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
10.22034/ejs.2026.581958.2171
چکیده
زمینه و هدف: همواره فساد از عوامل اصلی بازماندن جوامع و نهادها از نیل به اهداف مطلوب و از موانع اساسی رشد و تکامل آنها در طول تاریخ بوده است. لذا وجود ناظر برای جلوگیری از تخلّفات کارگزاران و مجریان، امری ضروری است که در سیره حکومتی حضرت علی (ع) نیز همواره مورد توجّه بوده است. این مقاله در صدد است که به نقش نظارت عمومی در بازدارندگی از فساد مالی کارگزاران در سیره علوی بپردازد.
مواد و روشها: در مقاله حاضر روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و روش جمعآوری اطّلاعات کتابخانهای است.
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله حاضر، ارجاعدهی مستند و امانتداری مبنا قرار گرفته است.
یافتهها: امام علی (ع) از نظارت درونی و نظارت بیرونی در سیستم حکومتی خود بهره میگرفتند. نظارت درونی توسّط خود فرد بر افکار و اعمالش صورت میگیرد درحالیکه در نظارت بیرونی توسّط سطوح دیگر بر عملکرد مجریان نظارت میشود. نظارت بیرونی خود به مستقیم و غیر مستقیم تقسیم میشود.
نتیجه: نظارت عمومی از مهمترین و بهترین راهکارهای عملی نظارت بر عملکرد حکومت و کارگزاران به شمار میرود و در سیره حکومتی علوی (ع) بسیار مورد تأکید و دارای کارکرد بازدارندگی بالایی در جلوگیری از تخلّفات و فسادهای مالی کارگزاران و مجریان بوده است.
فخری دمشقیه,قدسی و الهامی,رضا . (1405). بازدارندگی نظارت عمومی از تخلّفات مالی کارگزاران نظام حکمرانی با تأکید بر سیرهی علوی. (e250976). فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e250976 doi: 10.22034/ejs.2026.581958.2171
MLA
فخری دمشقیه,قدسی , و الهامی,رضا . "بازدارندگی نظارت عمومی از تخلّفات مالی کارگزاران نظام حکمرانی با تأکید بر سیرهی علوی" .e250976 , فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, , , 1405, e250976. doi: 10.22034/ejs.2026.581958.2171
HARVARD
فخری دمشقیه قدسی, الهامی رضا. (1405). 'بازدارندگی نظارت عمومی از تخلّفات مالی کارگزاران نظام حکمرانی با تأکید بر سیرهی علوی', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (), e250976. doi: 10.22034/ejs.2026.581958.2171
CHICAGO
قدسی فخری دمشقیه و رضا الهامی, "بازدارندگی نظارت عمومی از تخلّفات مالی کارگزاران نظام حکمرانی با تأکید بر سیرهی علوی," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, (1405): e250976, doi: 10.22034/ejs.2026.581958.2171
VANCOUVER
فخری دمشقیه قدسی, الهامی رضا. بازدارندگی نظارت عمومی از تخلّفات مالی کارگزاران نظام حکمرانی با تأکید بر سیرهی علوی. مطالعات فقه اقتصادی. 1405;():e250976. doi: 10.22034/ejs.2026.581958.2171