ارزیابی کارآمدی نهادهای ناظر مالی در پیشگیری از پول‌شویی مرتبط با سرمایه‌گذاران خارجی: مطالعه موردی ایران در پرتو استانداردهای بین‌المللی

دنیانور, احمد; ابراهیمی, سید نصرالله; مومنی راد, احمد

doi:10.22034/ejs.2026.594281.2202

ارزیابی کارآمدی نهادهای ناظر مالی در پیشگیری از پول‌شویی مرتبط با سرمایه‌گذاران خارجی: مطالعه موردی ایران در پرتو استانداردهای بین‌المللی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

احمد دنیانور ¹

سید نصرالله ابراهیمی ²

احمد مومنی راد ²

¹ گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

² گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/ejs.2026.594281.2202

چکیده

زمینه و هدف: سرمایه‌گذاری خارجی به عنوان محرکی برای توسعه اقتصادی، در عین حال می‌تواند به کانالی برای انتقال وجوه نامشروع و پول‌شویی تبدیل شود. این تناقض ذاتی به ویژه در اقتصادهای در حال توسعه مانند ایران که از یک سو نیازمند جذب سرمایه هستند و از سوی دیگر با چالش‌های نهادی در نظارت مؤثر مواجهند، آشکار می‌شود. این پژوهش به ارزیابی نظام نظارتی ایران در پیشگیری از پول‌شویی مرتبط با سرمایه‌گذاری خارجی می‌پردازد.

مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد.

یافته‌ها: اگرچه ایران چارچوب حقوقی اولیه برای مبارزه با پول‌شویی را ایجاد کرده است، اما نهادهای ناظر مالی‌اش با چالش‌های ساختاری متعددی روبرو هستند. از دیدگاه تطبیقی، نظام نظارتی ایران در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی به ویژه در حوزه شفافیت مالکیت واقعی و نظارت یکپارچه دارای کاستی‌هایی است.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

نتیجه‌گیری: شکاف اصلی در عدم وجود سامانه یکپارچه نظارتی و ناکافی بودن هماهنگی بین‌نهادی نهفته است. به عبارت دیگر، «تعارض نگرش طرفین، ضرورت بهره‌گیری از سازوکارهای بین‌المللی بی‌طرف را برای حل اختلافات سرمایه‌گذاری آشکار می‌سازد». این مسئله زمانی پیچیده‌تر می‌شود که «برخی رفتارهای سرمایه‌گذاران خارجی ممکن است امنیت ملی کشور میزبان را به‌طور مستقیم تهدید کند».

کلیدواژه‌ها

نهادهای ناظر مالی

پول‌شویی

سرمایه‌گذاری خارجی

استانداردهای بین‌المللی

ایران

گروه اقدام مالی

موضوعات