زمینه و هدف: مالکیت تدریجی یکی از مفاهیمی می‌باشد که در قلمرو توافقات و قالب‌های جدید مانند قراردادهای پیش‌فروش بسیار کاربرد دارد. هدف از مقاله حاضر تبیین مالکیت تدریجی در قراردادهای معین در فقه امامیه و حقوق ایران می‌باشد.

مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده ‌روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‏باشد و روش جمع‏آوری اطلاعات بصورت کتابخانه‏ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که مالکیت تدریجی در قالب عقد استصناع، اجاره و جعاله متصور می‌باشد؛ به تعبیری، مالکیت تدریجی علی‌رغم این‌که در قالب‌های جدید و در چهارچوب نیازهای جدید مرسوم شده است، اما در قالب‌های قراردادهای معین فقهی مورد پذیرش قرار گرفته است.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.

نتیجه‌گیری: مفهوم مالکیت تدریجی در حوزه قراردادها نه تنها در مبانی فقهی قابل پذیرش می‌باشد، بلکه با قواعد آمره حقوق قراردادها در فقه امامیه از جمله لزوم موجود بودن هم‌سویی دارد؛ در نتیجه، پذیرش مالکیت تدریجی چه در چهارچوب قراردادهای معین و چه در قالب شروط ضمن عقد، در تعارض با رویکرد فقه امامیه نمی‌باشد.