فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

تحلیل ارزشهای مالی و اقتصادی در نظریه فشار مرتون با نگاهی به فقه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22034/ejs.2026.550571.2132
چکیده
زمینه و هدف: یکی از مهمترین تئوریهای ارائه شده در حوزه جامعه شناسی جنایی نظریه فشار می‌باشد که تحلیلهای سه‌گانه جامعه شناختی، جرم‌شناسی و اقتصادی از جرم دارد و متعاقباً بعد از رابرت مرتون توسط اگنیو تکمیل‌تر شد. هدف ما بیان و شرح آن تئوری از دیدگاه فقه اقتصادی می‌باشد تا ریشه‌های جرم را دریابیم.

مواد و روش‌ها: این تحقیق از نوع نظری بوده؛ روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی می‌باشد و روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است.

ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری مراعات شده است.

یافته‌ها: تاثیر اقتصاد بر جرم از مسلمات این پژوهش است و اینکه عدم توزیع یکسان وسایل رسیدن به آرمانها و اهداف می‌تواند گاهی به جرم ختم شود. شخصیت افراد در مواجهه با فشارها تعیین کننده نتایج است.

نتیجه: تقویت ویژگیهای شخصیتی افراد در کنار کاهش اختلاف طبقاتی، می تواند باعث کاهش جرم شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع فارسی
-        قرآن کریم
-        نهج البلاغه
-     احمدزاده ذوالپیرانی، مهرداد، «کیفرشناسی جرایم اقتصادی در نظام حقوقی ایران»، مجله حقوقی دادگستری، شماره یکصد و بیست و ششم، 1403
-     حسینی بهبهانی، سید رضا، «سازکارهای درون و برون سازمانی شرکت ها و سازمان ها در پیشگیری از جرایم اقتصادی»، مجله پژوهشهای حقوقی، شماره پنجاه و هشت، 1403
-      حطمی، ایمان، «تحلیل علل جرایم اقتصادی ایران در پرتو نظریه های جرم شناسی اقتصادی»، فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا، شماره یازدهم، 1398
-     دانته، «کمدی الهی»، ترجمه شجاع الدین شفا، جلد اول، چاپ بیست و سوم، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1395
-     رستمی، محمد زمان، «عدالت از دیدگاه اندیشمندان اسلامی و غربی»، مجله جستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی، شماره چهارم، 1384
-     سلیمانی، حسین، «عدالت کیفری در آیین یهود»، چاپ اول، قم، نشر مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1384
-     شعبانی، مهدی، «جرایم اقتصادی در فقه، قوانین ایران و اسناد اروپایی»، فصلنامه مطالعات فقه اقتصادی، شماره چهارم، 1401
-        شهید اول، «لمعه دمشقیه»، چاپ دوم، تهران، نشر یلدا، 1374
-     صدر، محمد باقر، «اقتصاد ما، بررسی هایی درباره مکتب اقتصادی اسلام»، ترجمه عبدالعلی اسپهبدی، جلد دوم، چاپ دوم،تهران، انتشارات اسلامی، 1357
-     عوده، عبدالقادر، «التشریع الجنائی الاسلامی»، ترجمه ناصر قربان نیا، سید مهدی منصوری، نعمت الله الفت، چاپ اول، تهران، نشر میزان، 1373
-        محقق داماد، سید مصطفی، «قواعد فقه بخش مدنی»،چاپ ششم، تهران، نشر علوم اسلامی، 1376
-        محقق داماد، سید مصطفی، «قواعد فقه بخش قضایی»، چاپ دوم، تهران، نشر علوم اسلامی، 1381
-     محمدی، ابوالحسن، «مبانی استنباط حقوق اسلامی»، چاپ دهم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1377
-     مظفر، محمد رضا، «اصول الفقه»، ترجمه علی شیروانی، جلد دوم، چاپ دوم، قم، انتشارات دارالعلم، 1381
-     مهدوی، محمود، «مبانی جرم انگاری جرایم اقتصادی در فقه امامیه»، مجله مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی، شماره یک، 1396
-     ناتری، شمس، «پیشگیری وضعی از جرایم اقتصادی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره چهار، 1390
-     نوروزی، میثم، «مطالعه تطبیقی مفهوم عدالت در اسلام و اندیشه حقوق بشر معاصر»، فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، شماره چهارم، 1401
-     هاشمی، زهرا، «اتانازی از دیدگاه اسلام و اخلاق پزشکی نوین»، مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، شماره سوم، 1387
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منابع لاتین
-        Agnew, Robert, »Strain, Personality Traits, and Delinquency: Extending general strain theory, criminology«,   vol 40, 2002.
-        Eitle, David, »general strain theory, Persistence, and desistance Among Young Adult Males«, criminal justice, vol 38, 2010
-        Gottschalk, Petter, »Trusted Chief Executives in Convenient White-Collar Crime«, Crime & Delinquency, Vol. 71, 2025
-        Merton, Robert, »Social structure and anomie«, American Sociological Review, vol 3, 1938
-        Onwuadiamu, gift,  » Cybercrime in criminology; A systematic review of criminological theories, methods, and concepts«,  Journal of Economic Criminology, vol  8, 2025
-        Parti, katalin, »Cybercrime and Strain Theory: An Examination of Online Crime and Gender«, International Journal of Criminology and Sociology, vol 13, 2024,
-        Ramzan, sana, »Integrating criminological theories in accounting and finance fraud      research: A systematic literature review«, Journal of Economic Criminology, vol 9 , 2025
-        Zhang, jie, »the strain theory of suicide«, Journal of Pacific Rim Psychology, Vol 13, 2019.