فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

سازوکار افشای اطلاعات نهانی در بورس و معاملات مبتنی بر آن؛ تطبیق حقوق ایران، کامن‌لا و فقه اسلامی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
2 گروه حقوق، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
10.22034/ejs.2026.462427.1836
چکیده
زمینه و هدف: اطلاعات نهانی، در صورت افشا، بر قیمت یا تصمیم سرمایه‌گذاران برای خرید و فروش اوراق بهادار تأثیر می‌گذارد. بر همین اساس هدف مقاله حاضر، بررسی سازوکار افشای اطلاعات نهانی در بورس و معاملات مبتنی بر آن؛ تطبیق حقوق ایران، کامن‌لا و فقه اسلامی است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: افشای غیرمجاز اطلاعات نهانی در معاملات بورسی، می‌تواند مسئولیت را بر مرتکب مترتب نماید، هر چند که در حقوق کامن‌لا تعمدی نبودن و عدم انجام معامله بر مبنای اطلاعات انتشار یافته غیر مجاز از عوامل رافع مسئولیت می‌باشد؛ ولی با این وصف صیانت از اطلاعات نهانی، در کامن‌لا مورد تأکید واقع شده است، در حقوق ایران برابر بند1 ماده 84 غیر از موارد احصاء شده توسط قانونگذار در سایر موارد ممنوع می‌باشد.
نتیجه: مناسبت‌ترین سازوکار برای افشای اطلاعات نهانی، قواعد حاکم بر بورس بوده و از سوی قانونگذار مورد حمایت قرار گرفته است، هرچند که در نظام حقوقی کامن‌لا، معامله بر مبنای اطلاعات نهانی، موجب ابطال معامله نمی‌گردد و صرفاً تبعات قانونی آن بر مرتکب مترتب خواهد بود؛ اما در نظام حقوقی ایران از مصادیق ابطال معامله محسوب می‌گردد و بر مبنای آموزه‌های فقهی نیز معامله بر مبنای اطلاعات نهانی می‌تواند مصداق بارزی از تدلیس و غبن به حساب آید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 7، شماره 5
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
پاییز 1404
صفحه 171-186