1
دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران.
2
استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3
دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22034/ejs.2026.468220.1874
چکیده
زمینه و هدف: شفافیت در دادرسی به این معنا که باید کلیه مراحل و مستندات آراء قضایی، روشن، مشخص و شفاف باشد، از شروط مقدماتی تحقق عدالت قضایی در جامعه است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسیبایستههای شفافیت در دادرسیهای قضایی و چالشهای آن در در حقوق کیفری ایران است. مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفادهشده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: علنی بودن جریان دادرسی، امکان انتشار جریان دادرسی، آزادی اطلاع رسانی و حقوق متهم در دادرسی علنی، حضور متهم در جلسه دادرسی،رویارویی متهم با شاکی و گواهان و امکان پرسش از آنان، مشخص بودن هویت کنشگران فرآیند دادرسی کیفری، شفاهی بودن دادرسی و اعلان و قرائت علنی رأی، بایسته های شفافیت در دادرسیهای کیفری هستند. نتیجه: نتایج نشان داد شفافیت در دادرسی برخی جرائم مانند علیه امنیت اصل علنی بودن دادرسی و دسترسی وکیل به محتویات پرونده با چالشها و محدودیتهایی مواجه شده است. در واقع در جرائم علیه امنیت، بازپرس میتواند مانع دسترس وکیل به محتویات پرونده شود و همچنین جلسه دادرسی میتواند با نظر قاضی پرونده، در راستای نظم عمومی به صورت غیرعلنی برگزار شود. لازمه به ذکر است که نظم عمومی واژه کلی است که لازم است مفهوم مورد نظر قانونگذار مشخص شود.
قدیری,محمد , جعفری,قاسم , جمشیدی راد,محمدصادق , عبدالله پور,اکرم و پوربافرانی,علیرضا . (1404). بایسته های شفافیت در دادرسی و چالش های آن در حقوق کیفری ایران. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(5), 251-264. doi: 10.22034/ejs.2026.468220.1874
MLA
قدیری,محمد , , جعفری,قاسم , , جمشیدی راد,محمدصادق , , عبدالله پور,اکرم , و پوربافرانی,علیرضا . "بایسته های شفافیت در دادرسی و چالش های آن در حقوق کیفری ایران", فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7, 5, 1404, 251-264. doi: 10.22034/ejs.2026.468220.1874
HARVARD
قدیری محمد, جعفری قاسم, جمشیدی راد محمدصادق, عبدالله پور اکرم, پوربافرانی علیرضا. (1404). 'بایسته های شفافیت در دادرسی و چالش های آن در حقوق کیفری ایران', فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7(5), pp. 251-264. doi: 10.22034/ejs.2026.468220.1874
CHICAGO
محمد قدیری, قاسم جعفری, محمدصادق جمشیدی راد, اکرم عبدالله پور و علیرضا پوربافرانی, "بایسته های شفافیت در دادرسی و چالش های آن در حقوق کیفری ایران," فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی, 7 5 (1404): 251-264, doi: 10.22034/ejs.2026.468220.1874
VANCOUVER
قدیری محمد, جعفری قاسم, جمشیدی راد محمدصادق, عبدالله پور اکرم, پوربافرانی علیرضا. بایسته های شفافیت در دادرسی و چالش های آن در حقوق کیفری ایران. مطالعات فقه اقتصادی, 1404; 7(5): 251-264. doi: 10.22034/ejs.2026.468220.1874
