فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

بررسی تطبیقی شرایط طرح دعاوی طاری در دادگاه و داوری تجاری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 گروه حقوق، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: هر دعوایی که در اثنای رسیدگی به دعوای دیگر از طرف خواهان یا خوانده یا شخص ثالث یا از طرف متداعیین اصلی بر ثالث اقامه شود دعوای طاری نامیده میشود. این دعوا اگر با دعوای اصلی مرتبط یا دارای یک منشا باشد، در دادگاهی اقامه میشود که دعوای اصلی در آنجا اقامه شده است. امکان طرح دعاوی طاری در داوری و دادرسی مورد پذیرش قانونگذار قرار گرفته است. قانونگذار برای طرح دعوای طاری در داوری و دادرسی شرایطی در نظر گرفته است که بررسی تطبیقی شرایط در این دو نهاد هدف این پژوهش میباشد.
مواد و روش ­ها: روش این پژوهش توصیفی تحلیلی است.
ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله اصالت متون، صداقتداری و امانتداری رعایت شده است.
یافته ­ها: دعاوی طاری در دادرسی و داوری دارای شرایط عمومی و اختصاصی از جمله وجود نفع، اهلیت و سمت، لزوم وجود ارتباط یا وحدت منشا، طرح دعوا در مهلت مقرر، رعایت صلاحیت ذاتی می‌باشد.
نتیجه: بررسی تطبیقی دعاوی طاری در داوری و دادگاه دارای شروط مشابه می­باشد، اما برخی از شروط مهم و اساسی که برای دعاوی مورد نیاز بوده، دارای تفاوت می­باشد، زیرا داوری دارای منشا توافقی و قراردادی می­باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

منابع
منابع فارسی
- ادیب، زهرا، تحلیل قانون داوری نمونه آنسیترال با نیم‌نگاهی بر قانون داوری تجاری بین‌الملل ایران، نشریه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، دوره 9، شماره ۱، 1402. 
- امامی، محمد، دعوای اضافی، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره 5، شماره 3، 1392.
- امیرمعزی، احمد، داوری بین­المللی در دعاوی بازرگانی، چاپ سوم، نشر میزان، تهران، 1401.
- امیدیان فر، محسن، پاپری کمارجی، فریده، ماهیت و ضرورت طرح دعاوی طاری در حقوق ایران (مطالعه موردی: دعاوی اضافی)، اولین همایش بین­المللی علوم سیاسی، حقوق و حوزه‌های دینی و مذهبی با رویکرد نگاهی به آینده، 1402.
- احمدی، خلیل، شرایط اقامه دعوای ورود شخص ثالث در حقوق ایران و قواعد آیین دادرسی مدنی فدرال آمریکا، مجله علمی مطالعات حقوقی، دوره دوازده، شماره 2، 1399.  
- باقری، محمود، حدود آزادی طرفین در تعیین صلاحیت قضایی، مجله حقوقی دادگستری، دوره 37، 1380.
- بابازاده بهمبری، ندا، نقش و جایگاه ثالث در داوری در حقوق ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان، دانشکده حقوق و علوم انسانی، 1393.
- حسن­زاده، مهدی، اقامه دعوای طاری در خارج از مهلت، فصلنامه علمی پژوهش حقوق خصوصی، دوره 2، شماره 4، شماره پیاپی، 4، 1392.
- دریایی بغدادآبادی، سعید، دهقان چناری، مجید، قواعد داوری آنسیترال (کمیسیون ملل متحد در مورد حقوق و تجارت بین‌الملل)، نخستین کنگره بین‌المللی جامع حقوق، ۱۳۹۴.
- رضائی، علی، تحلیل قواعد شفافیت آنسیترال در داوری‌های سرمایه‌گذاری، نشریه مطالعات حقوق انرژی، دوره 35، شماره 58، 1397.  
- زراعت، عباس، محشای قانون آیین دادرسی مدنی، ویراست دوم انتشارات ققنوس، تهران، 1391.
- سربازیان، مجید، رنجبری، سهیلا، تعمیم قلمرو موافقتنامه داوری به شخص ثالث و آثار آن، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، دوره 8، شماره 2، 1395.
- شمس، عبداله، آیین دادرسی مدنی دوره پیشرفته، جلد سوم، چاپ سی و هشتم، انتشارات میزان، تهران، 1402.
- شهنازی کنگ تپه، سالار، دعاوی طاری در قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 و مقایسه آن با قانون آیین دادرسی مدنی، نخستین کنفرانس ملی حقوق، فقه و فرهنگ، 1399.
- صفایی، حسین، حقوق بین­الملل و داوری­های بین­المللی، چاپ پنجم، انتشارات میزان، تهران، 1395.
- عالی‌پسند، ائلناز، امکان ورود ثالث در داوری بر اساس سیر قواعد آنسیترال و قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران و تأثیر آن بر خصوصی و محرمانه بودن داوری، نشریه پژوهش‌های حقوقی، دوره ۱۹، شماره ۴۳، ۱۳۹۹.  
-کریمی، عباس، آیین دادرسی مدنی، چاپ دوم، هفتم مجد، تهران، 1402.
- مافی، همایون، شمسی، جواد، دعوی متقابل در داوری داخلی و داوری تجاری بین­المللی، فصلنامه علمی دیدگاه­های حقوق قضایی، دوره 25، شماره 92، 1399.  
- مقصودپور، رسول، شرایط اقامه دعاوی طاری، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی، 1389.
- مقدم ابریشمی، علی، محبوب، مسعود، ساختار حقوقی نظام داوری: سیستم واحد یا دوگانه؟، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال 5، شماره ۱۶، ۱۳۹۵.  
- متین دفتری، احمد، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، جلد دوم، چاپ ششم، انتشارات مجد، 1402.
- محسنی، حسن، رویکردی تطبیقی بر دعاوی تقابل، فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره 19، شماره 73، پیاپی، 73، 1395. 
- مرتضوی، عبدالحمید، آیین رسیدگی داوری تجاری، چاپ اول، انتشارات جاودانه جنگل، تهران، 1392.
- نیشابوری، مریم، عظیمی گرکانی، هادی، امام جزایری، سیدمحمدرضا، مطالعه تطبیقی دعوای اضافی در حقوق ایران و آمریکا، مجله حقوق پزشکی، ویزه نامه نوآوری حقوقی، 1400. 
- هرمزی، خیراله، دعاوی ورود ثالث تبعی در حقوق ایران و فرانسه، دوفصلنامه علمی- پژوهشی دانش حقوق مدنی، سال پنجم، شماره 2، پیاپی، 10، 1395.
- سایت داور ایران 29/8/1399.
منابع لاتین
-      www.davariran.com
-      Kyriaki Noussia, Confidentiality in International Commercial Arbitration a Comparative Analysis of the Position under English, US, German and French Law (New York: Springer, 2010), 2426.
-      E. Gaillard, P. Fouchard and B. Goldman, Traite de 1" arbitrage commercial international (France: The American of International Arbitration, 1996), 160.
-      Mayer Brown, The UNCITRAL Expedited Arbitration Rules 2021, Asian Dispute Review, Volume 23, Issue 4 (2021).