فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

اعتبار حریم خصوصی درمعاملات تجاری ازدیدگاه فقه اسلامی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد بابل دانشگاه آزاد اسلامی، ، بابل، ایران
2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد بابل دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران
3 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران
10.22034/ejs.2025.495907.2007
چکیده
زمینه و هدف: موضوع اعتبار و احترام حریم خصوصی در معاملات تجاری از دیدگاه فقه اسلامی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا حریم خصوصی نه تنها یک اصل اخلاقی بلکه یکی از ارکان اساسی عدالت و انصاف در تجارت به شمار می‌رود. فقه اسلامی همواره بر حفظ آبرو و حقوق دیگران تأکید داشته و در زمینه معاملات، رعایت حریم خصوصی افراد به عنوان یک مسئولیت دینی و اجتماعی مطرح است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های حریم خصوصی از دیدگاه اسلام در فقه، با تأکیدی بر اعتبار و احترام حریم خصوصی در معاملات تجاری به انجام رسیده است.
مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.
یافتهها: قوانین و مقررات قابل وضع در ایران باید با رویکرد اسلامی و با حدود نظارت غیر قهرآمیز و غیر سرکوب‌گرایانه قوه حاکمه همراه با ضمانت اجرای متناسب با آن تصویب گردد.
نتیجه:  حکم حریم در نظریه جدید و نظریه مشهور فرق مى‌کند. به‌طور کلی، تفاسیر مربوط به حکم تکلیفی و حکم وضعی حریم با استناد به قاعده لاضرر، مشکلات کمتری دارند، در حالی که بر اساس نظریه مشهور، تنها حکم تکلیفی حریم قابل توجیه است. به این معنا که در صورت تجاوز شخصی به حریم دیگری، بر اساس نظریه مشهور، او تنها مرتکب عمل حرامی می‌شود؛ اما طبق نظریه دیگر، علاوه بر این، شخص متجاوز باید خسارات وارده را نیز جبران کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • قرآن کریم.

    • ابن جوزی، عبدالرزاق، نواسخ الأذکار و عند من الأشرار، بیروت: دار السلام، بی­تا.
    • اسعدی، حمید، حقوق امانت و مسئولیت‌های حرفه‌ای، تهران: نشر سمت، 1398.
    • انصاری، مرتضی، مکاسب، قم: نشر فخر، 1410.
    • جوانبخت، محمدرضا، حقوق جزای اسلامی و اجتماعی، تهران: نشر میزان، 1398.
    • صافی گلپایگانی، لطف‌الله، رسالت و اخلاق در اسلام، تهران: انتشارات اسرا، 1390.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلامی، 1393.
    • متینی، عبدالحسین، کنزالعمال، قم: انتشارات اسرا، 1390.
    • مظاهری، آیت‌الله مهدی،فقه و حقوق اسلامی، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1397.
    • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب اسلامی، 1395.
    • موسوی اردبیلی، احمد،تحقیقاتی در حقوق خصوصی اسلامی، بی­جا: 1390.
    • نجاری، علیرضا، فقه اسلامی در مقام عمل، تهران: نشر دارالاندیشه، 1395.
    • نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرایع الاسلام، قم: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، 1362.
    • نوری همدانی، حسین،فقه و سیاست در اسلام، تهران: مؤسسه امام خمینی (ره)، 1395.

     

دوره 3، شماره 2 - شماره پیاپی 9
فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی
تابستان 1400
صفحه 133-144