فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

نقش شورای هماهنگی اقتصادی قوای سه گانه در مقابله با مشکلات مستحدثه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
3 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز ، ایران
10.22034/ejs.2025.445855.1718
چکیده
زمینه و هدف: یکی از چالش‌های مهم در جامعه‌شناسی اقتصادی، مسئله عدالت اقتصادی است. امروزه مفهوم عدالت اقتصادی با مسئله‌ی نابرابری درآمدی و توزیع ثروت همراه شده است. رابطه‌ عدالت اقتصادی و سیاست‌گذاری‌های عمومی در مطالعات پیشرفته و گسترده به سه رویکرد مهم یعنی نابرابری اقتصادی، توزیع نابرابر درآمد و اجرای سیاست‌گذاری‌های متناسب تأکید کرده است؛ از این‌رو در این پژوهش با هدف تحلیل دغدغه‌ نظریه‌پردازان سیاسی پیرامون مفهوم عدالت و تلاقی آن با تساوی و آزادی، به بررسی نابرابری‌های اقتصادی موجود به صورت کلی می‌پردازد. 
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که نابرابری درآمد، ناشی از توزیع نابرابر درآمدهای ناشی از کار و سرمایه، در تمام کشورها و طی دوره‌های زمانی مختلف به یک قاعده تبدیل شده است. توزیع درآمدهای ناشی از سرمایه، که اکثراً به صورت متمرکز و ناعادلانه صورت می‌پذیرد، به نحو مؤثری بر تمرکز ثروت و انباشت آن در جوامع کنونی و تاریخی تأثیر گذاشته است.
نتیجه: پژوهش بر این نکته تأکید دارد که رشد طبقهمتوسط و حقوق موروثی در کشورهای توسعه یافته به تغییرات بنیادین در توزیع ثروت در طول قرن بیستم منجر گردیده است. دولت‌ها با تدوین و اجرای سیاست‌گذاری‌های متناسب می‌توانند نقش مهمی در تحقق عدالت اقتصادی داشته باشند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • ارسطو، اخلاق نیکوماخوس، ترجمه محمد حسن لطفی تبریزی، چاپ سوم، تهران، انتشارات طرح نو،1389.
  • امیدوار، سیروس، «ریشه‌یابی و ارزیابی مقایسه‌ای نظریه‌های عدالت توزیعی رالز و نوزیک»، نشریه پژوهش‌های اقتصادی ایران، شماره نود و یکم، 1401.
  • پورعزت، علی اصغر، « رویکرد سیستمی به سیاست‌گذاریهای اقتصادی دولت برای تحقق عدالت اجتماعی»، مجله کمال مدیریت، شماره یکم، 1381 .
  • پیکتی، توماس، سرمایه در قرن بیست و یکم، ترجمه علی صباغی و محمدرضا فرهادی پور، چاپ اول، تهران، نشر کتاب آمه،1394.
  • حاتمی، محمدرضا؛ رحمانی، جبار، عدالت در اسلام، جلد یازدهم، چاپ اول، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی،1391.
  • حسینی، سیدعبدالمهدی، «واکاوی سیاست‌گذاری تحقق عدالت اجتماعی»، مجله اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، شماره بیست و سوم، پاییز و زمستان 1400.
  • رالز، جان، نظریه­ای در باب عدالت، ترجمه مرتضی نوری، چاپ دوم، تهران، نشر مرکز،1397
  • روتبارد، مورای ان، قدرت و بازار، ترجمه متین پدرام و وحیده رحمانی، چاپ اول، تهران، انتشارات دنیای اقتصاد،1392.
  • کوتس، دیوید، مبانی سرمایه‌داری، ترجمه محمدحسین بیرامی، چاپ اول، تهران، انتشارات دنیای اقتصاد، 1399.
  • مک اینتایر، السدیر، در پی فضیلت (تحقیقی در نظریه اخلاقی)، ترجمه دکتر حمید شهریاری و دکتر محمدعلی شمالی، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت،1391.
  • نوزیک، رابرت، بی­دولتی دولت و آرمانشهر، ترجمه محسن رنجبر، چاپ اول، تهران، نشر مرکز،

 

منابع لاتین

  • Nozick, R, Anarchy State and Utopia, First edition, New York, PublicationsBasic Books,1974.
  • Rawls, J, A Theory of Justice, First edition, Cambridge, Harvard University Press,1971.
  • Tanzi, Vito, Government versus Markets – The Changing Economic Role of the State, First edition, New York, Cambridge University Press, 2011
  • Thaler, R H; Sunstein, C R,” Nudge Improving Decisions About Health- Wealth and Happiness”, The Social Science Journal,No.4,2019.