فصلنامه علمی مطالعات  فقه اقتصادی

فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی

مقایسه قاعده تقلیل ثمن در کنوانسیون بیع بین المللی کالا با نهاد ارش و تقسیط ثمن در حقوق ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 استاد،گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
3 استاد، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران،مازندران، ایران
10.22034/ejs.2025.447402.1732
چکیده
زمینه و هدف: وجود توازن در قراردادها، از دیرباز مورد توجه حقوقدانان ایران بوده است. هدف مقاله مقایسه قاعده تقلیل ثمن در کنوانسیون بیع بین‎المللی کالا با نهاد ارش و تقسیط ثمن در حقوق ایران است.
مواد و روش‌ها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده‌شده است.
ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد، منشأ قاعده تقلیل ثمن در ماده 50 کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا، در حقوق روم است که بعد از آن مورد توجه بسیاری از حقوقدانان کشورهای دیگر قرار گرفته است. تحقیق و بررسی در منابع فقهی و حقوق مدنی ایران، عدم پذیرش ظاهری این قاعده را نشان می‌دهد ولی نهادهای مشابهی در قانون ایران وجود دارد که نشان دهنده امکان پذیرش این قاعده در حقوق ایران است.
نتیجه: نهاد تقلیل ثمن در کنوانسیون مشابه نهاد ارش و مابه التفاوت در حقوق مدنی ایران است و از جهاتی بین این دو نهاد وجوه تشابه و از جهاتی بین آنها وجوه افتراق وجود دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • اسکینی، ربیعا؛ جعفریان، علیرضا، «بررسی ارش در حقوق ایران و فقه امامیه و تفاوت آن با تقلیل ثمن در کنوانسیون بیع بین‌المللی»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره سی و یکم، 1389
  • اسلامی‌پناه، علی؛ فرجام، بهزاد؛ اسکندری، حسین، «بررسی تحلیلی امکان تقلیل ثمن در نظام حقوقی ایران»، پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره دوم، 1395.
  • اسلامی‌پناه، علی؛ فرجام، بهزاد؛ اسکندری، حسین، « بررسی تحلیلی امکان تقلیل ثمن در نظام حقوقی ایران»، مجله پژوهشنامه حقوق اسلامی، شماره چهل و چهارم، پاییز و زمستان 1395 .
  • بناء نیاسری، ماشاء‌الله، «تعهدات خریدار در بیع بین‌المللی مطالعه‌ای تحلیلی در رویه قضایی کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا»، مجله حقوقی مرکز امور بین‌المللی، شماره سی و هشتم، 1387.
  • بهروزی زاد، حمید رضا، « مفهوم و شرایط اعمال نظریه عمومی ارش و مقایسه آن با قاعده تقلیل ثمن با مطالعه تطبیقی»، مجله تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، شماره چهاردهم، بهار 1401 .
  • بهروزی زاد، حمید رضا، «مفهوم و شرایط اعمال نظریه ارش و مقایسه آن با قاعده تقلیل ثمن با مطالعه تطبیقی»، فصلنامه علمی تخصصی دانشنامه‌های حقوق، شماره چهاردهم،1401.
  • بیگ زاده، صفر؛ باریکلو، علیرضا، «اختیار تقلیل ثمن (مطالعه تطبیقی در کنوانسیون بیع بین‌المللی، فقه امامیه و حقوق ایران)»، مجله پژوهش‌های حقوق تطبیقی، شماره سوم، 1390.
  • پارساپور، محمد باقر؛ حسینی، میلاد؛ شاهی، احد، «قابلیت جمع شیوه‌های جبران خسارت قراردادی در حقوق اسلام و ایران در مقایسه با اسناد بین‌المللی»، فصلنامه پژوهشی تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره سوم، 1394.
  • داراب پور، مهراب،، تفسیری بر حقوق بیع بین‌الملل، جلد دوم، چاپ اول، تهران، انتشارات گنج دانش،1374.
  • سلطانیان، داود، «نگاهی به تقلیل ثمن در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا وین 1980»، مجله جستارهای فقه و حقوق، شماره دوم،1393.
  • شعاریان ستاری، ابراهیم؛ رحیمی، فرشاد، حقوق بیع بین‌الملل، جلد اول، چاپ سوم، تهران، انتشارات شهر دانش،1393.
  • شفیعی، حدیث؛ فروحی، مرتضی، «بررسی شرایط فسخ قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا، حقوق ایران و اصول حقوق اروپایی»، مجله راه وکالت، سال دوازدهم، شماره بیست و سوم، بهار و تابستان 1399.
  • صفایی، حسین، «اندیشه‌های نو در تئوری موازنه و مقایسه آن با برخی از نظریه‌های فرانسوی»، فصلنامه دانشنامه‌های حقوق، شماره پنجم، 1398.
  • صفایی، حسین؛ کاظمی، محمود؛ عادل، مرتضی؛ میرزانژاد، اکبر، حقوق بیع بین‌المللی، چاپ ششم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران،1395.
  • عسکری، سامان،1401، «تقلیل ثمن در حقوق ایران»، گرجستان - تفلیس، هفتمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در روانشناسی- علوم اجتماعی - علوم تربیتی و آموزشی (آکادمی بین‌المللی علوم و مطالعات گرجستان)،1401.
  • قاسمی، عبدالخالق، «ارش و تقلیل ثمن در کنوانسیون بیع بین‌المللی، فقه امامیه- حقوق افغانستان و ایران»، فصلنامه کاتب، شماره دهم،1397.
  • قنواتی، جلیل؛ مسعودیان زاده، ذبیح‌اله، «تحلیل ارش بر مبنای ضمان معاوضی فروشنده نسبت به وصف سلامت کالا»، مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره دوم، 1395.
  • کاتوزیان، ناصر قواعد عمومی قراردادها، جلد پنجم، چاپ ششم، تهران، شرکت سهامی انتشار،1390.
  • کاتوزیان، ناصر، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، چاپ پنجاه، تهران، نشر میزان، 1395.
  • مافی، همایون، حقوق متحدالشکل بیع بین‌المللی کالا طبق کنوانسیون 1980 ملل متحد، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد، 1394.
  • نجفی، مریم، «شیوه‌های جبران خسارت در حقوق ایران و بیع بین‌المللی کالا (وین 1980)»، پایان نامه کارشناسی ارشد، به راهنمایی استاد همایون مافی و سام محمدی، مازندران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران،1393.
  • هراتیان نژادی، مجید؛ آزادی، آفرین، «تحلیل قاعده تقلیل ثمن در حقوق ایران و کنوانسیون بیع کالا، 1980»، دامغان، اولین همایش ملی پژوهش‌های کاربردی در حسابداری- مدیریت و اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان،1394.

منابع عربی

  • حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، جلد دوازدهم، چاپ ششم، بیروت، دار الاحیاء التراث العربی،1403.

منابع لاتین

  • Honnold,john O,Reductionofthe Price UniformLawfor International Sales unter The1980 United Nations Convention, First Edition, the Hague, kluwer Law international publication,1999.
  • Jansen, Sanna,”Price Reduction Under the CISG A 21ST Century Perspective”, Journal of Law And Commerce, No. 65,2014.
  • Obeidat, Yusuf,”The Remedy of Price Reduction Under CISG: with Special Reference to Jordanian Civil Law and English Sale of Goods Law”,Journal Sharia and Law, No.46,2018.
  • Piliounis, peter,”theRemedies of Specific performance,Price Reduction Unter CISG”, Journal Pace InternationalLaw Review,No.15,2000.
  • Sop shin,Chang,”Declaration Of,Price,Reduction,Under The CISG Article 50 Price Reduction Remedy”,Journal of Law And Commerce,No.35,2005.
  • Ulrich,Magnus,”The Remedy of Avoidance of Contract Under CISG- General Remarks and Special Cases”,Journal of Law and Commerce,No.56,2005.