1
دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3
استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/ejs.2025.468522.1877
چکیده
زمینه و هدف: در ایران با توجه به فرهنگ دینی و مذهبی جامعه، موضوع ازدواج سفید مسئله ای مهم محسوب میشود. با توجه با اهمیت موضوع و آثار ازدواج سفید از یک سو و وجود تعابیر مختلف و تعریف های گوناگون از آن و پراکندگی آرا و نظرات در حوزه فقه و حقوق در نظام جمهوری اسلامی بررسی آن ضروری است. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر بررسی ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق است. مواد و روشها: مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و دادهها نیز کیفی است و از فیشبرداری در گردآوری مطالب و دادهها استفاده شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافتهها: در بین فقها در خصوص ازدواج سفید اختلاف نظر وجود دارد. لزوم اذن ولی در نکاح باکره و فقدان آن در ازدواج سفید، جنبه عبادی نداشتن ازدواج، اصل احتیاط مهمترین ادله فقهی مخالفین ازدواج سفید است. استناد به آیات و روایات و قاعده ملازمه نیز مهمترین ادله فقهی موافقین با ازدواج سفید است. عدم ایجاب و قبول لفظی، فقدان قصد طرفین بر عقد نکاح و مبهم بودن ماهیت حقوقی این رابطه، عدم امکان بررسی عده زوجه یا در عقد بودن زوجه و عدم تعیین مدت و مهریه از مهمترین دلایل حقوقی مخالفت با ازدواج سفید از منظر حقوقی است. نتیجه: با توجه به رواج ازدواج سفید و پیامدهای منفی اجتماعی آن به خصوص در مورد کودکان حاصل از این ازدواجها، لازم است در خصوص مسائل حقوقی مانند شناسنامه، نفقه و ارث این کودکان، راهکارهای حقوقی تدوین شود.
معتمدی فاضل، مریم، مقتدایی، فائزه و ابن تراب، مریم. (1403). ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق. فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی، 6(شماره 5*)، 645–660. https://doi.org/10.22034/ejs.2025.468522.1877
MLA
معتمدی فاضل، مریم، مقتدایی، فائزه، و ابن تراب، مریم. "ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق"، فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی، 6، شماره 5*، 1403، 645–660. doi: 10.22034/ejs.2025.468522.1877
HARVARD
معتمدی فاضل، مریم، مقتدایی، فائزه، و ابن تراب، مریم. (1403). 'ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق'، فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی، 6(شماره 5*), pp. 645–660. doi: 10.22034/ejs.2025.468522.1877
CHICAGO
معتمدی فاضل، مریم، مقتدایی، فائزه و ابن تراب، مریم، "ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق." فصلنامه علمی مطالعات فقه اقتصادی، 6 شماره 5* (1403): 645–660, doi: 10.22034/ejs.2025.468522.1877
VANCOUVER
معتمدی فاضل مریم، مقتدایی فائزه، ابن تراب مریم. ازدواج سفید از منظر فقه و حقوق. مطالعات فقه اقتصادی. 1403;6(شماره 5*):645–660. doi: 10.22034/ejs.2025.468522.1877