Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Changes and innovations in commercial transactions and contracts as a result of the pandemic and its impact on new business models with a jurisprudential approach

Document Type : research

Author
Department of Private Law, Sha.C., Islamic Azad University, Shahrood, Iran: (Corresponding author).
Abstract
Background and Aims: COVID-19 has changed business patterns and contracts. This article examines the impacts of COVID-19 and its compliance with Iranian jurisprudence and law.

Materials and Methods: This research is of a theoretical type and has been carried out using a descriptive-analytical method.

Ethical Considerations: In this research, the principles of trustworthiness, honesty, neutrality and originality of the work have been respected.

Findings: The pandemic caused market stagnation, the spread of e-commerce, and changes in commercial laws. Imamiyya jurisprudence and Iranian law helped to adjust contracts with concepts such as force majeure.

Conclusion: The pandemic has shown the necessity of aligning jurisprudence and law with economic developments. Imamiyya jurisprudence and Iranian law, with their comparative concepts, can provide effective solutions for crisis management.
Keywords
Subjects

الف. منابع فارسی

کتاب‌ها

-      امامی، سید حسن، حقوق مدنی، تهران: انتشارات اسلامیه، 1374.
-      جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، چاپ چهارم، تهران: انتشارات گنج دانش، 1368.
-      ........................، حقوق تعهدات، تهران: کتابخانه گنج دانش، 1401.
-      سلطانی‌نژاد، هدایت‌الله، مسئولیت مدنی خسارت معنوی، تهران: نورالثقلین، 1380.
-      صفایی، سیدحسین، اشخاص و اموال (دوره مقدماتی حقوق مدنی، ج 1)، چاپ سی‌ام، تهران: نشر میزان، 1400.
-      ........................، قواعد عمومی قراردادها (دوره مقدماتی حقوق مدنی)، چاپ دوم، تهران: نشر میزان، 1383.
-      کاتوزیان، ناصر، اعمال حقوقی: قرارداد ایقاع (دوره مقدماتی حقوق مدنی)، چاپ نهم، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1383.
-      ........................، قواعد عمومی قراردادها، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1376.
-      مقالات
-      ابراهیمی، علیرضا (1398)، «تأثیر قوه قاهره بر سرنوشت و مبنای عدم مسئولیت در نقض تعهدات منفی قراردادی (مطالعه تطبیقی در حقوق مدنی افغانستان و ایران)»، فصلنامه علمی‌پژوهشی حقوق خصوصی، دوره 8، شماره 29، صص 930.
-      تلبا، مهدی؛ ابراهیمی، علیرضا (1396)، «مقایسه عقیم شدن قرارداد در حقوق کامن‌لا با فورس ماژور، قاعده عسر و حرج و هاردشیپ»، دوفصلنامه علمی حقوق تطبیقی، دوره 4، شماره 2 (پیاپی 8)، صص 195224.
-      توکلی‌راد، رضا و میری، حوریه‌سادات. (1400) «تحول گرایی حکمرانی: از دولت الکترونیک تا حکمرانی دیجیتال»، فصلنامه حکمرانی متعالی، سال2، شماره7، ص115-162.
-      جبارآبادی، فاطمه (1404) چالش‌های فقهی حقوقی ناشی از شیوع پاندمی و تأثیر آن بر قراردادها، دانشنامه فقه و حقوق تطبیقی، دوره 3 شماره 3، ص123-145.
-      رحیمی، حبیب‌الله؛ علیزاده، سعیده (1396)، «ماهیت و مبنای تعدیل در قراردادهای پیمانکاری در حقوق ایران و فیدیک»، فصلنامه علمی‌پژوهشی حقوق خصوصی، دوره 6، شماره 21، صص 147175.
-      صفایی، سیدحسین (1364)، «قوه قاهره یا فورس ماژور»، مجله حقوقی، شماره 3.
-      صادقی، حسین و فرحزادی، علی‌اکبر و ناصر، مهدی (1401). «شرط غیر منصفانه و ارائه مدلی فن آورانه جهت پیشگیری از درج آن در قراردادهای تجاری (با مطالعه تطبیقی حقوق فرانسه، انگلستان و ایران)»، نشریه پژوهش‌های حقوقی، دوره 21، شماره 49، بهار 1401، ص 273-291.
-      صادقی مقدم، محمدحسن (1379)، «مطالعه تطبیقی تغییر اوضاع و احوال بر قرارداد و راه‌حل حقوق ایران»، مجله حقوقی، شماره 27، صص 161222.
-      کرمی، مسعود؛ نقیبی، ابوالقاسم (1400)، «انواع، آثار و مسئولیت ناشی از حق تقدم»، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای فقه، شماره 3، صص 102126.
-      مرندی، بابک و رفیعی، محمدتقی (1402) «مطالعه تطبیقی ماهیت حقوقی عدم اجرای تعهدات قراردادی به سبب پاندمی ویروس کرونا در سیستم حقوقی ایران و اسناد بین­المللی»، مجله حقوق پزشکی، دوره17، شماره 58، صص329 -339.
-      معصومی‌جناقرد، عیسی؛ زارعی، قاسم (۱۴۰۳)، «پیامدها و تأثیرات استفاده از هوش مصنوعی در قراردادهای تجاری از منظر گردشگری، حقوقی و بازرگانی»، مجله جغرافیا و روابط انسانی، دوره ۷، شماره ۳، صص ۵۳۳۵۵۷.
-      مقتدری امیری، عباس؛ عسکری، حکمت‌الله (1394)، «تعدیل قرارداد در فقه امامیه و حقوق ایران»، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، سال 11، شماره 41، صص 145162.
-      وکیلی مقدم، محمدحسین. (1401). «مبانی و اصول عامه عقود مستمر در مطالعه تطبیقی فقه اسلامی، حقوق ایران و غرب». فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال نهم، شماره 4، صص 305- 330.
پایان نامه­ها
-      ذلقدری، پریسا، بررسی مبانی نظری فقهی خسارت معنوی با تأکید بر قوانین موضوعه ایران و شیوه جبران و ارزیابی انواع مختلف خسارت معنوی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، 1387.
-      سوری، شکوفه، بررسی تطبیقی قاعده نفی عسر و حرج در مقایسه با اصل هاردشیپ در حقوق ایران و انگلستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه علامه طباطبائی، 1393.
-      علی‌پور، الهام، نقد و بررسی نظریه تغییر اوضاع و احوال با تأکید بر قواعد فقهی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشگاه اصفهان، 1400.

ب. منابع عربی

-      آشتیانی، محمد حسن (1425ق)، الرسائل التسع، چاپ اول، قم: انتشارات زهیر کنگره علامه آشتیانی.
-      ابن فارس، احمد بن فارس بن زکریا (1404ق)، معجم مقاییس اللغة، قم: مرکز النشر، مکتب الاعلام الاسلامی.
-      انصاری، مرتضی (1416ق)، فرائد الاصول، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      انصاری، مرتضی (1415ق)، کتاب المکاسب، قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
-      ایروانی، محمدباقر (1384)، دروس تمهیدیة فی القواعد الفقهیة، چاپ سوم، قم: انتشارات فقه.
-      خمینی، سید روح‌الله موسوی (بی‌تا)، تحریر الوسیله، 2 جلد، قم: مؤسسه دارالعلم.
-      خویی، سید ابوالقاسم موسوی (1412ق)، مصباح‌الاصول، مقرر: سید محمد سرور واعظ، چاپ چهارم، قم: مکتبة الداوری.
-      راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، بیروت: دارالعلم، الدار الشامیه.
-      شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1410ق)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، 10 جلد، قم: کتابفروشی داوری.
-      شیخ طوسی، محمد بن حسن (1390ق)، الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، 4 جلد، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
-      عاملی، جواد بن محمد حسینی (1419ق)، مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق)، الکافی، 8 جلد، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
-      مراغی، سید میرعبدالفتاح بن علی حسینی (1417ق)، العناوین الفقهیة، 2 جلد، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      مکارم شیرازی، ناصر (1422ق)، بحوث فقهیة هامة، چاپ اول، قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی‌طالب (ع).
-      مکارم شیرازی، ناصر (1411ق)، القواعد الفقهیة، 2 جلد، چاپ سوم، قم: مدرسه امام امیرالمؤمنین (ع).
-       نجفی، محمدحسن (بی‌تا)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، 43 جلد، بیروت: دار احیاء التراث العربی.